Rekabet İhlallerinden Doğan Tazminat Sorumluluğu – İlhan Yiğit

Yrd.Doç.Dr. İlhan Yiğit tarafından hazırlanan ”Rekabet İhlâllerinden Doğan Tazminat Sorumluluğu” adlı eser, Vedat Kitapçılık tarafından yayımlanmıştır. Eser ile ilgili yayımcı sayfasına buradan ulaşabilirsiniz.

ÖNSÖZ
“Rekabet İhlâllerinden Doğan Tazminat Sorumluluğu” konulu doktora tezim, saygıdeğer Hocalarım Prof. Dr. Abuzer Kendigelen (Danışman), Prof. Dr. Mehmet Helvacı, Prof. Dr. Arslan Kaya, Prof. Dr. Aydın Gülan ve Prof. Dr. Tekin Memiş’ten oluşan jüri heyeti önünde savunulmuş ve başarılı bulunmuştur. Kitap haline getirilmesi aşamasında söz konusu olan tezlerin savunulduğu gibi aynen yayınlanması ilkesi, tarafımızca da gözetilmiş ve çalışmamız bu haliyle okuyucuların değerlendirmesine arz edilmiştir.

Bir doktora tezinin kabul edilmesi anına kadar birden çok süreç vardır. Tez konusunun seçimi, üzerinde düşünülmesi, ilgili kaynaklara ulaşılması ve okunması, taslak bir içindekiler metninin çıkarılması, bir plâna bağlı olarak konuların yazılması bunlardan birkaçıdır. Bunlar, tezin yazım aşamasında yazarın (veya adayın) üstlendiği, zahmetli ve zaman alan bir evredir. Ancak, bir teze asıl değerini veren kısım ise, başta danışman olmak üzere tez jürisinde bulunan Hocaların çok değerli katkılarıdır. Bu nedenle her tezde, birden çok kişinin emeği ve katkısı vardır. Şüphesiz ki hayat, bir ilişkiler yumağıdır ve bu ilişkilerden bazılarından vazgeçilerek, hayatımızda yer alan diğer insanlardan fedakârlık istenerek doktora tezi yazılabilmektedir. Dolayısıyla akademik hayat yanında, özel hayatın da katkısı olmaksızın bir doktora çalışması ortaya çıkarılamaz düşüncesindeyim.

Bu baptan olmak üzere, ilk olarak hiçbir zaman hakkını ödeyemeyeceğimi bildiğim sayın Hocam Prof. Dr. Abuzer Kendigelen’e, kelimelerin tarif edemeyeceği bir şekilde teşekkür ediyorum. Sayın Hocam, tez konusunun düşünce olarak ortaya çıkmasından, tezin son noktasının konulmasına kadar geçen bütün süreçte, son derece sabırlı ve özverili olarak bana yol gösterici ve katkı sağlayıcı olmuştur. Hocam, bilimsel çalışmalardaki hassasiyeti ve titizliği ile bilimsel yazım ve araştırma konularında çok şey öğretmiştir. Bu önsözün yazılması sırasındaki en çok zorlandığım husus, sayın Hocam’a teşekkürlerimi nasıl sunacağım ve hakkını hangi şekilde helal ettireceğim noktasında olmuştur. Sözcüklerin tükendiği ve düğümlendiği bu yerde sayın Hocam’ın engin hoşgörüsüne sığınıyor ve hakkını helal etmesini istiyorum. Hocam, lütfen en iyi dileklerimi ve saygılarımı kabul ediniz.

Sayın Hocam Prof. Dr. Mehmet Helvacı, meselelere ilk olarak olumlu, sonrasında da farklı bir bakış açısıyla bakabilmenin bir timsali olarak akademik hayatta her zaman yol göstericidir. Kendisinden öğrenmeye çalıştığım bu iki ilke, tezimin yazım sürecinde bana hep yardımcı olmuştur. Akademik hayat haricinde bütün sorunlarımı dinlediği ve yardım ettiği, bana her zaman çok faydalı tavsiyelerde bulunduğu, geleceğimi de düşünüp yardımlarını esirgemediği için kendisine teşekkürlerimi sunuyorum. Sayın Hocam, lütfen hakkınızı helal ediniz.

Sayın Hocam Prof. Dr. Arslan Kaya, tezin yazım sürecinde çok önemli katkılarda bulunmuştur. Hocam, her zaman olduğu gibi meselenin özüne girerek teze genel bir bakış açısı getirmiş, bunun haricinde özellikle üç katı tazminatında harç sorununu yazmam hususunda bana yol gösterici olmuştur. Sayın Hocam’a engin hukuk bilgisini esirgemediği için şükranlarımı sunuyorum. Hocam, lütfen kabul ediniz.

Sayın Hocam Prof. Dr. Tekin Memiş, tezimi en ince noktasına kadar okumuş ve eleştirileriyle çok değerli katkılarda bulunmuştur. Hocam, hiçbir zaman kısıtlamasında bulunmaksızın bana kapılarını açmış, güler yüzünü esirgememiştir. Kendisine katkılarından dolayı teşekkür ediyorum.

Sayın Hocam Prof. Dr. Aydın Gülan, tezin idare hukuku boyutunda meselelerin nasıl anlaşılması gerektiği konusunda yol gösterici olmuştur. Tez jürimde yer aldığı ve katkılarını esirgemediği için kendisine çok teşekkür ederim.

Sayın Hocam Prof. Dr. Hüseyin Ülgen, yüksek lisans tez danışman¬lığımı üstlenmiş, Ticaret Hukuku Anabilim Dalı kürsüsünün o zamanki anabilim dalı başkanı olarak akademik bütün çalışmalarımızı yakînen takip etmiş, maddî ve manevî olmak üzere bütün desteğini üzerimizden esirgeme¬miştir. Sayın Hocam, hoşgörünün en üst düzeyde nasıl gösterileceğini bize her zaman kendi hayatından tecrübe ettirmiştir. Kendisinin hakkını hiçbir şekilde ödeyemeyeceğimin bilincindeyim.

Sayın Hocam Prof. Dr. Ömer Teoman, benim gözümde akademik hayatta titizliğin ve çalışkanlığın nasıl olabileceğini gösteren Hocalarımdandır. Kendisine yardımları için teşekkür ederim.

Ayrıca teşekkür etmem gerekenlerden birisi de Hocam Yard. Doç. Dr. Alihan Aydın’dır. Beni sabırla dinlediği ve yorumlarıyla yol gösterdiği için kendisine müteşekkirim. Bu minvalde anmam ve teşekkür etmem gereken bir diğer isim ise değerli arkadaşım Dr. Fatih Aydoğan’dır. Kendisi, en zor anlarımda ilaç gibi gelen manevi desteğini hiçbir zaman esirgememiştir.

Tezin yazım süreci, uzun ve zahmetli bir zaman dilimine yayılmaktadır. Bu zaman zarfında ortaya konulan emeklerin tamamı, yine yazarın kendisine ait değildir. Bu bağlamda olmak üzere öncelikle, tezin yazımında, bana rahat bir çalışma ortamı sağlayan ve büyük fedakârlıklarda bulunan eşim Esra’ya teşekkür ederim. Sevgili eşim, gerçekten sevginin ve sabrın en üst düzeyini bana karşı göstermiştir. Tez çalışmalarını sürdürürken, dünyadaki en tatlı şey olarak bize misafir gelen ve kendisinin melek olduğuna inandığım çok sevgili oğlum Mehmet İrfan’a da bana sevinç kaynağı olduğu için borçluyum. Nihayet bu günlere gelmemde desteklerini esirgemeyen, hiçbir zaman katkılarım ödeyemeyeceğim annem Dürdane Yiğit ve babam Mehmet Yiğit’e minnettarım.

Yard. Doç. Dr. İlhan YİĞİT
(Temmuz 2013, İstanbul)

GİRİŞ
Etkin bir rekabet politikasının iki önemli sütun üzerine oturtulduğu söylenebilir. Bunlar kamu hukuku yaptırımları ile özel hukuk yaptırımlarıdır. Tazminat davaları, özel hukuk yaptırımları içerisinde önemli bir yer tutar; çünkü, bunlar sadece zarar görenlerin zararlarının giderilmesine hizmet etmemekte, aynı zamanda rekabet ihlâlleri üzerinde caydırıcı bir etkiye de sahip olmaktadırlar. Bu haliyle tazminat davaları, modern rekabet hukukunun vazgeçilmez unsurlarından birini oluşturmaktadır. Bunun nedenlerinden birisi de, rekabet otoritelerinin rekabet ihlâllerini önlemede ve cezalandırmada yetersiz kalacağı yönündeki inanıştır. Rekabet otoritelerinin rekabet ihlâllerine gerektiği gibi müdahale edemediği ve etkin bir yaptırım uygulamadığı durumlarda özel hukuk alanındaki sonuçlar daha da önem kazanacaktır.

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (RKHK), serbest rekabet ortamını korumak amacıyla (RKHK 1) getirilmiş bir kanundur. Dolayısıyla Kanun’da öngörülen hükümlerin bu amaca hizmet ettiği söylenebilir. Bununla birlikte, RKHK’nın amacının sadece serbest piyasa ekonomisinde geçerli olan rekabetin korunması olduğunu söylemek mümkün değildir. Gerçekten RKHK 56 vd. hükümlerinde, “Rekabetin Sınırlanmasının Özel Hukuk Alanındaki Sonuçları” kısım başlığıyla, rekabetin tesisi amacına ek olarak kişilerin de korunmasına yönelik düzenlemeler yer almaktadır. Buradan yola çıkarak, serbest piyasada geçerli olan rekabetin, aynı zamanda özel hukuk kişilerine, rekabet ihlâlinde bulunanlara karşı, tazminat davası açına hakkı verilmesi yoluyla da korunmak istendiği gibi bir sonuca varmak mümkündür. Dolayısıyla, RKHK 56 vd. hükümlerinde yer alan özel hukuk alanındaki sonuçlar, Kanun’da yasaklanan ihlâlleri belirten RKHK 4, 6 ve 7 ile bunların yaptırımlarını düzenleyen RKHK 9, 11, 16 ve 17 hükümleri kadar önem taşımaktadır. Anılan nedenle, bu derece önem taşıyan özel hukuka ilişkin sonuçların ayrı bir tezde incelenmesi gerekmiştir.

RKHK 56 vd. hükümlerine bakıldığında, özel hukuk alanındaki sonuçların, hukukî işlem şekline bürünmüş sözleşme veya kararların geçersizliği ile tazminat sorumluluğu olmak üzere iki koldan ele alındığı görülecektir. RKHK 56′da, rekabet ihlâlinin sözleşme veya karar şeklinde ortaya çıkması durumunda, bunların geçersiz olacakları hükme bağlanmış bulunmaktadır.

RKHK 56′nın kapsamı, geçersizliğin türü, doğurduğu diğer hukukî sonuç¬lar1, tezimizin kapsamı dışında kalmaktadır.

Tezimizin konusunu ise RKHK 57 ila 59 hükümlerinde düzenlenen, rekabet ihlâli dolayısıyla zarara uğrayanların açacakları tazminat davaları oluşturmaktadır. Avrupa Birliğinin İşleyişine Dair Anlaşma’da (ABA) yer almayan bu hükümlerin, Amerikan rekabet hukukundan esinlenerek Kanun’a alındığı söylenebilir. “Tazminat Hakkı” kenar başlıklı RKHK 57′de Kanun’un 4 ve 6. maddelerine aykırı davrananların, bu nedenle doğan zararlardan sorumlu olacağı; “Zararın Tazmini” kenar başlıklı RKHK 58′de hangi tür zararların tazmin edileceği ve medeni ceza niteliğindeki üç katı tazminat müessesi; RKHK 59′da ise, RKHK 4/II ve III’e paralel olarak, uyumlu eylemin ispatında getirilen kolaylık ve rekabet ihlâllerinin her türlü delille ispatlanacağı düzenlenmiştir. Görüldüğü üzere, RKHK 59′un ispata ilişkin getirdiği hüküm haricinde, RKHK’da tazminat sorumluluğu sadece esas bakımından ele alınmış; bununla birlikte tazminat davalarında ortaya çıkabilecek usule ilişkin sorunlara ise hiç değinilmemiştir. Yukarıda belirtmiş olduğumuz üzere, Kanun’un amaçlarından birisi de rekabet ihlâlleri dolayısıyla zarara uğrayanların, zararlarının giderilmesi suretiyle korunmasıdır. Dolayısıyla hükümlerin bu amaca hizmet edecek şekilde yorumlanması ve uygulanması lâzımdır. Tazminat davaları bakımından, hangi zararların tazmin edilebilir olduğu ile tazminat davalarında ispat, zamanaşımı ve davacı ile davalı sıfatı en öne çıkan hususlardandır. Görüldüğü üzere, tazminat davalarında (private enforcement) esasa ilişkin olanların yanında usule ilişkin sorunların da önemi büyüktür. O halde tezimizin esasa ilişkin ve usule ilişkin sorunlar bağlamında ele alınması mümkündür.

Soruna bu açıdan yaklaşıldığında, öncelikle hangi tür ihlâllerin rekabet hukuku bakımından tazmin edilebilir olduğu tartışılmalıdır. Bu husus daha çok, RKHK 7′de yer alan birleşme ve devralmaların tazminat borcu doğurup doğurmayacağı meselesiyle ilgilidir. Bu belirleme yapıldıktan sonra, rekabet ihlâllerinin hangi hâllerde söz konusu olacağı belirlenmelidir. Şüphesiz ki bu inceleme, hangi durumda bir teşebbüs davranışının rekabet ihlâli oluşturacağının ortaya konulmasıyla ilgilidir. Anılan nedenle, hukuka aykırılık kısmında RKHK 4 ve 6′ya aykırılık hâlleri, tezimizde incelenmiştir. Tazminat sorumluluğu için hukuka aykırılığın yanında, kusur ve illiyet bağının varlığı da gerekmektedir. Özellikle kusur bakımından, RKHK’da bir kusursuz sorumluluğun yer alıp almadığı tartışılmalıdır.

Esasa ilişkin sorunlardan bir diğeri ise hukuka uygunluk sebebinin bu¬lunup bulunmadığıdır. Şüphesiz ki, hukuka aykırılığı gideren hukuka uygunluk sebeplen, rekabet ihlâli dolayısıyla açılan tazminat davalarında da uygulama alanı bulabilecektir. Bununla birlikte konu, tezimizde rekabet hukuku boyutlu olarak ele alınmış ve RKHK 5′te düzenlenen “muafiyet” kurumunun özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır.

Rekabet ihlâlleri dolayısıyla açılan tazminat davalarında esasa ilişkin sorunların yanında, usule ilişkin olanlar da son derece önem arz etmektedir. Bunlardan birisi de hem rekabet ihlâlinin varlığını hem de zararın varlığı ile miktarını ispattır. Bu tür davaların belki de bel kemiğini ispat meselesi oluşturmaktadır. Gerçekten de bir yandan rekabet ihlâllerini tespit etmenin güçlüğü, diğer yandan delillerin çoğunluğunun davalıların elinde bulunması ispat sorununu daha da içinden çıkılmaz bir hâle getirmektedir. Bu noktada, RKHK 4 ve 59, uyumlu eylem bakımından bir karine getirerek, davacılara ispat kolaylığı sağlamıştır. Ancak, diğer rekabet ihlâlleri bakımından ispat güçlüğü varlığını devam ettirmektedir. Dolayısıyla HUMK (HMK) hükümlerinin de göz önünde bulundurulması suretiyle, ispat hususunda yaşanan güçlüklerin aşılmasına çalışılmalıdır. Usule ilişkin sorunlardan bir diğeri de, zamanaşımı süresinin ne kadar olacağı ve hangi tarihten itibaren başlayacağıdır. Bu minvalde değerlendirilmesi gereken son husus ise, tazmin edilebilir zarar kavramıyla alakalı olmakla birlikte, kimlerin davacı sıfatına sahip olacağıdır. “Rekabet ihlâllerinden doğrudan veya dolaylı olarak etkilenen herkes, uğradıkları zarar dolayısıyla tazminat davası açabilecek midir?” sorusu, üzerinde çok tartışılan bir konudur.

Rekabet ihlâlleri dolayısıyla tazminat davalarında esasa ve usule ilişkin sorunların çıkabileceği yaklaşımı çerçevesinde tezimiz bölümlere ayrılmıştır. Bu bakış açısından olmak üzere, birinci bölümde hukuka aykırılık, kusur ve uygun illiyet bağı hususları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise rekabet hukuku bakımından ele alınması gereken hukuka uygunluk sebebi olan muafiyet kurumu incelenmiştir. Nihayet son bölümde usule ilişkin sorunlar ele alınmıştır. Son bölümde davacı ve davalı sıfatı, tazminat davalarının tâbi olacağı zamanaşımı süresi ve bunun başlangıcı, danışıklı ilişkilerin, zararın miktarının ve varlığının, uygun illiyet bağı ile kusurun nasıl ispat edileceği hususları üzerinde durulmuştur. Tezimiz son olarak Sonuç bölümüyle bitirilmiştir.

BİRİNCİ BÖLÜM

REKABETİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN’DA ÖNGÖRÜLEN VE TAZMİNATI GEREKTİREN HÜKÜMLER

I. HUKUKA AYKIRILIK VE RKHK 7′NİN TAZMİNAT
BORCU DOĞURUP DOĞURMAYACAĞI SORUNU 5
II. REKABETİ SINIRLAYICI DANIŞIKLI İLİŞKİLER 9
A. Anlaşmalar 14
B. Uyumlu Eylemler 22
C. Teşebbüs Birliği Kararları ve Eylemleri 35
D. Danışıklı İlişkilerin Genel Değerlendirilmesi 38
III. DANIŞIKLI İLİŞKİLERİN HUKUKA AYKIRILI OLMALARININ KOŞULU: REKABETİN OLUMSUZ ETKİLENMESİ 44
A. Rekabetin Doğrudan veya Dolaylı Olarak Sınırlandırılması….45
1. Rekabetin Yatay ve Dikey Sınırlanması 47
a. Zorunlu Yan Sınırlamalar 55
b. Damşlıklı İlişkinin Bütün Olarak Ele Alınması 58
c. Her İki Yaklaşımın Birlikte Değerlendirilmesi 59
2. Per se ve Rule of Reason (Haklı Sebep) Doktrinleri 62
3. De Minimis (Hoşgörülebilirlik) Kuralı 70
4. Danışıklı İlişkinin Amacı veya Etkisi 75
a. Amaç Bakımından Değerlendirme 77
b. Etki Bakımından Değerlendirme 80
B. RKHK 4′te Sayılan Rekabeti Sınırlayıcı Danışıklı İlişkiler 83
1. Fiyat ile Alım- Satım Şartlarının Belirlenmesi 84
2. Piyasaların Paylaşılması ve Kontrolü 90
3. Arz ve Talebin Konrol Edilmesi 98
4. Rakiplerin Faaliyetlerinin Zorlaştırılması, Yeni Gireceklerin Engellenmesi (Dışlayıcı Uygulamalar) 100
5. Ayrımcılık 106
6. Ek Yükümlülükler Koymak 113
IV. HÂKİM DURUMUN KÖTÜYE KULLANILMASI
A. Hâkim Durum 122
B. Hâkim Durumun Tespit Edilmesi 123
1. Teşebbüsün ve Rakiplerinin Pazar Payı 125
2. Giriş Engelleri 127
a. Doğal Giriş Engelleri 129
b. Suni Giriş Engelleri 129
3. Teşebbüsün Davranışı 133
C. Birlikte (Kollektif) Hâkim Durumda Bulunma 134
D. Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Hâlleri 138
1. Dışlayıcı (Rekabet Karşıtı) Kötüye Kullanma Hâlleri 142
a. Dışlayıcı Fiyat Uygulamaları 143
i. Yıkıcı Fiyat 143
ii. İndirim ve Primler 150
iii. Ayrımcı Fiyatlandırmalar 157
b. Ürün Vermeyi Reddetme 162
c. Bağlayıcı Anlaşmalar 166
d. Başka Bir Piyasada Rekabeti Bozma 171
e. Ayrımcılık 173
f. Üretim, Pazarlama ve Teknik Gelişmenin Kısıtlanması 176
2. Sömürüye Dayalı Kötüye Kullanma Hâlleri 178
a. Genel Olarak 178
b. Aşırı Fiyatlandırma 179

İKİNCİ BÖLÜM

RKHK’DA ÖNGÖRÜLEN HUKUKA UYGUNLUK SEBEPLERİ

I. KANUNÎ DÜZENLEME 189
II. MUAFİYET TÜRLERİ 190
A. Bireysel Muafiyet 190
B. Grup Muafiyeti 192
III. MUAFİYET ŞARTLARI 193
A. Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması 193
B. Tüketicinin Ekonomik ve Teknik Gelişmeden Yarar Sağlaması 196
C. Rekabetin Gereğinden Fazla Sınırlanmaması 198
D. İlgili Piyasada Rekabetin Ortadan Kalkmaması 200
IV. DANIŞIKLI İLİŞKİLERİN KURULA BİLDİRİLMESİ 202
V. MUAFİYET KARARI 205
A. Muafiyet Kararının Hukukî Niteliği ve Doğurduğu Etkiler 205
B. Muafiyet Kararının Başlangıcı ve Süresi 207
C. Muafiyet Kararını Vermeye Yetkili Makam 207
VI. MENFÎ TESPİT KARARI 208

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

TAZMİNAT SORUMLULUĞUNUN DİĞER ŞARTLARI

I. REKABETE AYKIRI DAVRANIŞ SONUCUNDA BİR ZARARIN MEYDANA GELMESİ 213
A. Zarar Kavramı 215
B. Zarar Bakımından Çeşitli Ayrımlar 215
1. Fiilî Zarar ve Yoksun Kalınan Kâr (Kazanç) 216
2. Doğrudan Uğranılan Zarar ve Yansıma Zarar 219
3. Doğrudan Zarar ve Dolaylı Zarar 220
4. Mevcut Zarar, Müstakbel Zarar, Muhtemel Zarar 221
5. Maddî ve Manevî Zarar 222
C. Zararın Tespiti 223
1. Zarar Miktarının Takdiri 224
2. Zarar Miktarının Hesaplanması 226
a. Fiilî Zarar Miktarının Hesaplanması 228
b. Aşırı Fiyatlandırmada Zarar Miktarının Hesaplanması 229
i. Yarda (Yardstick) Yöntemi 232
ii. Önce ve Sonrası (Before and After) Yöntemi 233
c. Dışlayıcı Uygulamalarda Zararın Hesaplanması 236
i. Önce ve Sonrası Yöntemi 237
ii. Yarda Yöntemi 239
iii. Piyasa Payı Yöntemi 239
d. Piyasa Dışına İtilmede Zararın Hesaplanması 241
e. Piyasaya Girişin Engellenmesinde Zararın
Hesaplanması 242
f. Yoksun Kalınan Kazancın Hesaplanması 243
3. Zararın Miktarını Tayinde Esas Alınacak Tarih 245
4. Denkleştirme (Yararların Mahsubu) 246
D. Tazminatın Tayini 247
1. Tazminatın Gayesi 248
2. Tazminat Tarzım Tayin 249
a. Nakden Tazmin 249
b. Aynen Tazmin – Sözleşme Yapma Zorunluluğu 250
3. Tazminat Miktarını Tayin 260
4. Üç Katma Kadar Tazminat 261
a. Amacı ve İşlevi 262
b. Üç Katına Kadar Tazminata Yöneltilen Eleştiriler 266
c. Uygulama Alanı 271
d. Şartlan 273
e. Hesaplanması 275
f. Talep Edebilecekler 277
g. Hafif İhmâlde Zarardan Fazlasına Hükmedilme Olanağı 278
h. Üç Katına Kadar Tazminatta Harç Sorunu 279
II. KUSUR 280
A. Genel Olarak 281
B. Rekabet Hukukuna Dayalı Tazminat Sorumluluğunda Kusurun Şart Olup Olmadığı 282
III. ZARAR İLE REKABETE AYKIRI DAVRANIŞLAR ARASINDA UYGUN İLLİYET BAĞININ BULUNMASI ….285

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

TAZMİNAT DAVALARINDA USULE İLİŞKİN SORUNLAR

I. TAZMİNAT DAVASININ TARAFLARI 289
A. Davacı Sıfatı 291
1. Sorumluluğun Sınırlandırılması (Normun Koruma Amacı Teorisi) 291
2. Yansıma Yoluyla Zarara Uğrayanların Davacı Sıfatı 294
3. Rakiplerin ve Zararın Yansıtıldığı Kişilerin Davacı Sıfatı 295
4. İhlâlde Yer Alanların Davacı Sıfatı 302
5. Grup Davaları 305
B. Davalı Sıfatı 311
II.GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME 312
A. Görevli Mahkeme 312
B. Yetkili Mahkeme 315
III. TAZMİNAT DAVASININ TÂBİ OLACAĞI
ZAMANAŞIMI SÜRESİ VE BAŞLANGICI 316
A. BK 60′da Öngörülen Zamanaşımı Süreleri 317
1. Normal Süre 317
2. Azamî Süre 319
3. İstisnaî Süre 319
B. RKHK’ya Dayalı Tazminat Davalarında Zamanaşımının Özellik Arz Eden Durumları 321
1. Ceza Davası Zamanaşımı Sürelerinin Uygulanabilirliği 321
2. Zamanaşımı Süresinin Ne Zaman Başlayacağı Sorunu 326
IV. İSPATA İLİŞKİN SORUNLAR 331
A. Genel İlke 332
B. Hukuka Aykırılığın İspat Edilmesi 334
1. Rekabet Kurulu ile Adliye Mahkemeleri
Arasındaki İlişki 334
a. Konuya İlişkin Yargıtay Kararlan 335
b. Avrupa Birliği Rekabet Hukukunda Durum 338
c. Türk Hukukunda Durum 341
i. Adlî Mahkemelerin Yetkisi 341
ii. Rekabet Kurulu Tarafından Karar Verilmesi Hâlinde 346
iii. Rekabet Kurulu Tarafından Soruşturma Açılması Hâlinde 349
iv. Rekabet Kurulunca Açılmış Bir Soruşturma Bulunmaması Hâlinde 351
2. Delillerin Sunulması 352
a. Genel İlke: Senetle İspat Zorunluluğunun Uygulanmayacağı 353
b. Tazminat Davasında Kullanılabilecek Deliller 354
i. Kesin Deliller 354
ii. Takdirî Deliller 357
c. Delillerin Toplanması 359
C. Zararın ve Miktarının Kanıtlanması 365
D. Nedensellik Bağının Kanıtlanması 368
E. Kusurun Kanıtlanması 368
F. Uyumlu Eylemlerin İspatı ve Özellikle Uyumlu Eylem Karinesi 369
1. Paralel Davranışlar ve Uyumlu Eylemin İspatı 370
2. Uyumlu Eylemin Doğrudan Kanıt Yoluyla İspatlanması 374
a. Bilgi Değişimleri 375
i. Genel Olarak 375
ii. Bilgi Değişimlerinin Uyumlu Eylemin İspatındaki Rolü 377
b. Tavsiyeler 378
c. Kamuya Yönelik Duyurular 380
d. İşbirliğini Gösteren İfadeler 381
e. Toplantılar, Görüşmeler 382
f. Alış ve Satışta Birliktelikler 383
3. Uyumlu Eylem Karinesi 385
4. Davalının Karşı İspat Faaliyetine Girişmesi 393

SONUÇ 395

KAYNAKÇA 403



Yorum Yapın

İsim *

E-posta *

Site