TTK Madde 732

B) Sebepsiz zenginleşme

MADDE 732– (1) Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.

(2) Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem, muhataba, yerleşim yerli bir poliçeyi ödeyecek olan kimseye ve düzenleyen, poliçeyi başka bir kişi veya ticari işletme hesabına düzenlemiş olduğu takdirde o kişiye veya ticari işletmeye karşı da ileri sürülebilir.

(3) Poliçeden doğan borcu düşmüş olan cirantaya karşı böyle bir istem ileri sürülemez.

(4) Zamanaşımı süresi, poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir.

Sayfa istatistigi: 11.114 okunma
  1. GEREKÇE/Madde 732 – 6762 sayılı Kanunda sebepsiz zenginleşme 644 üncü maddede bazı hususlar, gereği yokken parantez içinde yazılarak karışık bir şekilde düzenlenmişti. 732 nci madde hükmün anlamını ve sistemini değiştirmeden daha açık bir ifade ile kaleme alınmıştır. Ayrıca, Tasarı metnine, mevcut metinde ve kaynakta bulunmayan bir özel zamanaşımı süresi hükme eklenmiştir. Bu süre Yargıtayın yerleşik kararlarında kabul edildiği üzere zenginleşmenin oluştuğu tarihten itibaren bir yıldır.

  2. KARARLAR:
    1. ”Dava, TTK.’nun 644. maddesine dayalı sebepsiz zenginleşme nedeniyle çek bedelinin tahsili istemine ilişkindir. TTK.’nun 644. maddesinde düzenlenmiş bulunan sebepsiz zenginleşme davası kambiyo hukukuna özgü bir dava çeşidi olup, BK.’nun sebepsiz zenginleşme davasından tamamen farklı kurallara tabidir. Bu maddeye göre açılan davalarda ispat yükü sebepsiz olarak zenginleşmediğini veya çek bedelini cirantalardan birine veya hamile ödediğini savunan keşideci davalıya aittir. Diğer bir deyişle davalı keşideci ancak bu ispat yükümlülüğünü yerine getirdiği takdirde sorumluluktan kurtulabilir. Ayrıca bu türden bir uyuşmazlıkta ileri tarihli çek keşide edilmesi de mümkün olup bu husus, TTK.’nun 644. maddesine dayalı sebepsiz zenginleşme davasının dinlenmesine engel teşkil etmez.” Yargıtay 11. HD., E:2008/8894, K:2010/83, T:11.01.2010.

    2. “…Çek, lehtarın cirosu ile davacı …’e devredilmiş ancak 15.09.2012 keşide tarihine göre süresinde ibraz edilmemiştir. Bu durumda davacı hamil kambiyo yolu ile icra takibi yapma haklarını yitirse bile TTK.’nın 732.maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak keşideciden talepte bulunabilir. Somut olayda, davacı TTK.’nın 732. maddesine dayalı olarak talepte bulunduğundan ispat külfeti davalı tarafta olup, sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür.” Yargıtay 19. HD., E:2015/11565, K:2016/1789, T:08.02.2016.

    3. “Mahkemece yapılan yargılamada toplanan delillere göre; somut olayda dava ve takip dayanağı çek 28.02.2010 keşide tarihli olup T.T.K.nun 708/1 inci maddesi (Yeni TTK m. 796/1) uyarınca ibraz süresinin 10.03.2010 tarihinde sona erdiği, 6 aylık zamanaşımı süresinin ise 10.09.2010 tarihinde dolduğu, davacı hamilin bu tarihten itibaren T.T.K.nun 644 üncü maddesine (Yeni TTK m732) dayalı olarak (1) yıl içinde keşideciye karşı müracaat hakkı bulunduğu, ne var ki davacı hamilin çekin zamanaşımına uğradığı 10.09.2010 tarihinden itibaren 1 yıl içinde davalı-keşideciye karşı takip yapmadığı ve davalının zamanaşımı def’inin yerinde bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir….. hükmün ONANMASINA…” Yargıtay 19. HD., E:2015/2120, K:2015/14537, T:11.11.2015.

    4. “Dava konusu çekte davacı ciro yolu hamil, davalı ise keşidecidir. Zamanaşımına uğrayan çeke dayanarak hamil TTK 644. maddesi uyarınca keşideciden alacak talebinde bulunabilir. Bu talebe dayanarak açılan davada ispat yükü davalı borçluda olup, davalı borçlunun çek nedeniyle sebepsiz zenginleşmediğini ispat etmesi gerekir. Sebepsiz zenginleşme davasında hamil ile keşideci arasında temel ilişkinin varlığı aranmaz. Hamilin keşideciye müracaatı için TTK 644. maddesinde belirtilen koşulların bulunması yeterlidir.” Yargıtay 19. HD., E:2014/17607, K:2015/4544, T:31.03.2015.

    5. “Davaya konu edilen 24.02.2010 düzenleme 15.05.2010 vade tarihli bonoyla ilgili temyiz itirazına gelindiğinde ise; davacı yanca takibe konu edilen bu bononun zamanaşımına uğradığı görülmekte olup, davacı hamil ile davalı keşideci arasında temel ilişki bulunmamaktadır. Bu durumda davalı keşideci (6762 sayılı TTK 644. madde) davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6102 sayılı Yasanın 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür. Mahkemece bu olgular ve hukuki düzenleme gözetilerek davalı keşideciye sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlama imkanı tanınarak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisinde isabet görülmemiştir.” Yargıtay 19. HD., E:2014/10797, K:2014/16116, T:12.11.2014.

    6. “TTK’nun 644. maddesinde davanın yöneltilebileceği kimseler tahdidi olarak belirtilmiş olduğundan, cirantalara, kefile, aval verene karşı sebepsiz zenginleşme davası açılamaz. (Ertan Demirkapı, age, sh.200 ; Kazım Menderes Uslu, Kambiyo Senetlerinde Zamanaşımı, Ankara 2006, sh. 324, davanın kefile karşı açılamayacağı ile ilgili bkz.Yargıtay 11.HD.4.7.2002 2002/3093 E. 2002/7001 K.) O halde somut olayda da takip konusu bonoda aval veren durumunda olan davalılardan M.. T.., A..C..K..’ye karşı TTK’nun 644. maddesi gereğince sebepsiz zenginleşme davası açılması mümkün değildir.” Yargıtay 19. HD., E:2014/1263, K:2014/4475, T:06.03.2014.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir