Türk Ticaret Kanunu’na Göre Birleşmeler – Ferna İpekel Kayalı

Yeni Yüzyıl Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Ferna İPEKEL KAYALI yarafından hazırlanan ”Türk Ticaret Kanunu’na Göre Birleşmeler” başlıklı eser, Vedat Kitapçılık tarafından yayınlanmıştır.

Yayıncının eser ile ilgili sayfasına buradan ulaşabilirsiniz.

ÖNSÖZ

Öncelikle, bu eserin tamamlanmasında büyük katkısı bulunan, kendisi ile aynı kürsüyü paylaşmaktan onur duyduğum sayın hocam Prof. Dr. Hasan Pulaşlı’ya, göstermiş olduğu yardım ve desteklerinden dolayı şükranlarımı sunuyorum. Sayın hocam, bilgi ve tecrübesini paylaşmak, değerli görüş ve katkılarda bulunmak suretiyle bu eserin tamamlanmasında büyük rol oynamış, aynı zamanda bana yol göstermiş, ışık tutmuş ve rehberlik etmiştir.

Ayrıca eserle ilgili vakit ayırıp görüşlerini paylaşan ve son derece değerli katkılarda bulunan sayın Prof. Dr. Ali Cem Budak, sayın Prof. Dr. Mustafa Alper Gümüş ve sayın Doç. Dr. Necla Akdağ-Güney’e de en içten duygularımla teşekkürlerimi sunarım.

İhtiyaç duyduğum kaynaklara ulaşmam hususunda bana özveriyle destek olan çok sevgili dostum Yrd. Doç. Dr. Emine Eylem Aksoy Rétornaz’ya; yine bu hususta yardımlarını esirgemeyen değerli dost ve meslektaşlarım Doç. Dr. Sıtkı Anlam Altay, Yrd. Doç. Dr. Refik Cem Dinar, Yrd. Doç. Dr. Gül Doğan, Yrd. Doç. Dr. Mehtap Civir, Yrd. Doç. Dr. Nuri Erdem ve özellikle sevgili Araş. Gör. Evin Emine Demir’e, çok değerli arkadaşlarım Okutman Lena Yeniyorgan, Av. Haluk Bilgiç, Av. Esra Tekil ve Av. Yeliz Türk’e teşekkürü bir borç biliyorum. Eserin tashihiyle ilgili desteklerini esirgemeyen tüm Yeni Yüzyıl Üniversitesi araştırma görevlisi arkadaşlarıma da teşekkürlerimi sunuyorum.

Pragma Danışmanlık’tan sayın Hidayet Çelikörs ve sayın Ahmet Çavuşoğlu’na; İstanbul Ticaret Odası Genel Sekreter Vekili sayın Av. Nurcan Turan’a da aydınlatıcı bilgilerinden ötürü ayrıca teşekkürlerimi sunarım.

Eserin basımını üstlenen Vedat Kitapçılık sahibi sayın Vedat Carbaş ile tüm çalışanlarına, özellikle sayın Berrin Doğrul’a titiz çalışmaları için teşekkürü bir borç biliyorum.

Son olarak, hayata gözlerimi açtığım günden beri gösterdikleri maddi ve manevi fedakârlıklar için sevgili ebeveynlerime, moralimi daima yüksek tuttuğu ve bana güç verdiği için canım ablama ve tabii tüm bu süreçte yanımda olan ve her zaman desteğini hissettiğim çok sevgili eşim Av. Bahri Özgür Kayalı’ya da bu vesileyle minnet duygularımı ifade etmek isterim.

Ferna İpekel Kayalı
İstanbul, 9.6.2014                                                                   

GİRİŞ

I. SUNUŞ

Günümüzde piyasaların küreselleşmesi, şirketlerin giderek artan rekabete maruz kalmalarına yol açmaktadır. Öte yandan, teknolojinin karmaşıklığı araştırma ve geliştirmeye büyük yatırımlar yapılmasını gerektirmekte, yeni buluşlar ürünlerin yaşam süresinin azalmasına yol açmakta, giderek işletmelerin yatırımlarından daha hızlı bir şekilde kâr elde etmelerini zorunlu kılmaktadır. İşte tüm bu sebepler şirketleri, faaliyette bulundukları piyasada kritik büyüklüğe ulaşmaya zorlamaktadır.

Şirketler büyümek için genellikle iki tür strateji izlerler. Bunlardan ilki içsel büyüme, diğeri ise dışsal büyüme olarak adlandırılmaktadır. İçsel büyüme, bir şirketin kendi kaynaklarını kullanarak büyümesidir. Gerçekten içsel büyümede, bir şirketin gerçekleştirdiği faaliyetler sonucunda elde ettiği iç kaynaklarını veya borçlanma yoluyla dışarıdan sağladığı kaynakları yeni yatırımlara dönüştürmesi yoluyla büyümesi söz konusudur. İçsel büyüme yatay veya dikey büyüme şeklinde gerçekleşebilir.

Buna karşılık dışsal büyüme, bir şirketin kendi kaynaklarının yeterli olmadığı zaman başvurduğu büyüme türüdür. Dışsal büyüme yöntemleri çok çeşitli olup, bunların bir kısmında teşebbüsler arası işbirliği asgari düzeyde kalmakta iken, bir diğer kısmında bir teşebbüsün başka bir teşebbüs ile tam entegrasyonu gözlenmektedir. Bu iki uç hal arasında, süre ve tarafların taahhütleri dahil olmak üzere pek çok açıdan farklılık gösteren birçok işbirliği modeli yer almaktadır..

Dışsal büyüme yöntemleri, borçlar hukukuna veya şirketler hukukuna dayanmaları bakımından da bir ayrıma tabi tutulabilir. Borçlar hukukuna dayanan dışsal büyüme yöntemleri daha az sınırlandırıcı olup, bunlar arasında karteller, tröstler veya konsorsiyumlar sayılabilir. Şirketler hukukuna dayanan dışsal büyüme yöntemleri arasında ise, bir şirketler topluluğu oluşturulması, aleni pay alım teklifi (takeover bid)  çalışmamızın konusunu teşkil eden birleşme sayılabilir.

Birleşmede, bağımsız birimlerden birinin ya da her ikisinin bağımsızlığı ortadan kalkmakta ve bütünleşmektedir. Bu açıdan birleşme, ekonomik gücün merkezileşmesinin en üst derecesidir. İçsel büyümede olduğu gibi, bir dışsal büyüme aracı olan birleşmede de dikey veya yatay birleşme söz konusu olabilir.

Birleşme ya bir şirketin başka bir şirket tarafından devralınması ya da yeni bir şirket kurulması yoluyla yapılabilir. İlk halde sadece devrolunan şirket veya şirketler, ikinci halde ise birleşmeye katılan tüm şirketler ortadan kalkmaktadır. Her iki halde de devrolunan şirketin/şirketlerin malvarlığı külli halefiyet yoluyla devralan şirkete intikal etmekte, devrolunan şirket/şirketler tasfiyesiz sona ermekte ve devrolunan şirketin/şirketlerin ortakları, mevcut ortaklık haklarına/paylarına karşılık devralan şirketin ortaklık haklarını/paylarını elde etmektedir.

Son yıllarda – küresel rekabet olgusunun da etkisiyle – şirket birleşmelerinin sayısının hızla arttığı görülmektedir. Bu gelişime paralel olarak, TK’nın 134 ve devamı maddelerinde ticaret şirketlerinin birleşmesine ilişkin yeni hükümler öngörülmüş, bu alanda birçok yenilik getirilmiştir. Bu açıdan TK’nın birleşmeyi düzenleyen hükümleri eTK’dan belirgin biçimde ayrılmakta, eTK’nın eksik ve karmaşık düzenlemeleri esastan değiştirmektedir. Özellikle eTK’daki türler arası birleşme yasağının büyük ölçüde yumuşatılması ve alacaklıların korunması bakımından malvarlıklarının ayrı yönetilmesi ilkesinden uzaklaşılması TK’nın reform niteliğinde düzenlemeleri arasındadır. Malvarlıklarının değerlendirilmesinde ortaya çıkan küsuratın atılması karşılığında denkleştirme ödenebilmesi ve birleşmeye karşı olan ortağın ayrılma akçesi alarak şirketten çıkabilmesi veya çıkarılabilmesi, kanun koyucunun birleşme konusunda modern şirketler hukuku anlayışını dikkate alarak getirdiği yeniliklerden bazılarıdır. Küçük ve orta ölçekli şirketler ile sermaye şirketlerinin kolaylaştırılmış şekilde birleşmelerine olanak tanınması, birleşmenin güvenli ve şeffaf bir biçimde gerçekleşmesine olanak sağlayan hükümler  kanun koyucunun yeni yaklaşımının birer ürünüdür. Özetle, TK’nın birleşmeyi düzenleyen hükümleri çağdaş, birleşmeye katılan şirketlerin ihtiyaçlarını göz önünde bulunduran ve menfaatler dengesini gözeten bir anlayışla hazırlanmıştır.

Kanun koyucu birleşmeye ilişkin düzenlemelerde esas itibariyle İsviçre, Alman ve Avrupa Birliği hukukundan yararlanmıştır. TK’nın birleşmeyi düzenleyen hükümleri incelendiğinde, kanundaki sistematiğin İsviçre Birleşme Kanun’nda sionsgesetz) izlenen sistematik ile aynı olduğu göze çarpmaktadır. Gerçekten her iki kanun da İsvBirK’nunayrı olarak düzenlenmesi dışında gerek sistematik gerekse içerik bakımından büyük ölçüde benzerlik göstermektedir. TK’nın yeni düzenlemesinin, 9.10.1978 tarih ve 78/855/EC sayılı “Anonim Şirketlerin Birleşmesine İlişkin Üçüncü Konsey Yönergesi” de  önemli bir rol oynamaktadır.  Bu husus TK’nın Genel Gerekçesinde tüm yeniden yapılandırmaları kapsayacak şekilde “Şirketlerin birleşmeleri, bölünmeleri ve tür değiştirmeleri ayrıntılı bir şekilde ve AT Yönergeleri’ne uygun olarak düzenlenmiştir. Getirilen yeni hükümlerle sadece söz konusu yapısal değişikliklerin güvenli, şeffaf ve basit bir işlemler zinciri içinde gerçekleşmeleri sağlanmakla kalınmamış, aynı zamanda, alacaklılar ve diğer hak ve menfaat sahipleri de korunmuştur. Ayrıca işçilerin devralan şirkete geçişleri, hakları ve sorumlulukları da ayrıntılı olarak düzenlenmiştir […] İsviçre şirketler hukuku, Alman ve Fransız hukuklarına nazaran Türk şirketleri hukukuna oldukça yakındır, onun için İsviçre kanunundan yararlanmak amaca daha elverişlidir. İsviçre Birleşme Kanunu AET’nin şirketlere ilişkin yönergelerine uygundur, onların karşılamak istediği ihtiyaçlara cevap veriyor. Ayrıca tasarının hedefleri bakımından da uygundur, korumak istediği menfaatler bakımından da uygundur” biçiminde ifade edilmiş. Ayrıca İsvBirK, Alman Yeniden Yapılandırma Kanunu’ndan (Umwandlungsgesetz) esinlendiği için, UmwG de TK’nın dolaylı kaynakları arasında yer almaktadır.

II.  İNCELEME PLANI VE ÇALIŞMANIN SINIRLANDIRILMASI

TK’da düzenlenen üç tür yeniden yapılandırma modelinden birleşme kurumunun incelendiği çalışmamızda, karşılaştırmalı hukuk metodu kullanılmış ve bu bağlamda yeniden yapılanma hükümlerinin temel kaynağı niteliğinde olan İsviçre/Alman hukuku ve öğretisinin yanı sıra Avrupa Birliği’nin ilgili yönergeleri de dikkate alınmış ve ilgili yerlerde okuyucuya bir başka bakış açısı sunmak maksadıyla Fransız hukuku ve öğretisine yer verilmiştir.

Çalışmamızın amacı TK’nın birleşmeye ilişkin 134-158 ve 191-194 maddelerini incelemek ve yorumlamaktır. O nedenle sermaye piyasası, vergi, rekabet ve sair mevzuattaki birleşme düzenlemelerine sadece belirli noktaların açıklığa kavuşturulması amacıyla ve sınırlı olarak değinilmiştir. Ticaret şirketlerinin birleşmesinin bir bütün olarak çalışmamıza konu edinilmesi, okuyucuya ve uygulayıcıya temel ve birbiriyle bağlantılı sorunlara tek bir kaynakta ulaşma kolaylığı sağlayacağı düşüncesiyle tercih edilmiştir.

Çalışmamız giriş ve sonuç dışında altı ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde birleşme hakkında genel bilgiler verilmiş olup, bu bağlamda birleşme kavramı, birleşme nedenleri, birleşmenin benzer kurumlarla ilişkisi, ekonomik ve hukuki açıdan birleşme türlerinin yanı sıra birleşmenin tarihi gelişimi ve birleşmeye hâkim olan ilkeler ele alınmıştır. Yine bu bölümde, birleşmeye ilişkin hükümlerin daha iyi anlaşılabilmesi için, TK’ya kaynak teşkil eden hukuk sistemleri hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Birleşme türleri ve geçerli birleşmelerin ele alındığı ikinci bölümü takiben, üçüncü bölümde birleşme sürecinin her bir aşaması ayrıntılı olarak incelenmiş, bu bağlamda hazırlık aşaması, birleşme sözleşmesi ve birleşme raporunun içeriği, yetkili kurul tarafından birleşme kararının alınması ve birleşmenin tescil ve ilanı konuları üzerinde durulmuştur. TK’nın önemli yeniliklerinden biri olan kolaylaştırılmış birleşmeler konusu çalışmamızın dördüncü bölümünde incelenmiştir. Birleşmenin etkilerine ilişkin beşinci bölüm, tasfiyesiz sona erme, külli halefiyet ve üyelik haklarının devamlılığı gibi konuları içermektedir.  Çalışmamızın son bölümü ise, birleşmede koruyucu tedbirler ve zararın tazmini konularına ayrılmıştır. Bu bağlamda Türk hukukunda yeni bir dava türü olan denkleştirme davasının yanı sıra birleşmeye özgü özel iptal davası ve özel sorumluluk davası ile alacaklıları koruyucu tedbirlere yer verilmiştir.                 

İÇİNDEKİLER

 

ÖNSÖZ……………………………………………………………………………………. V

KISALTMALAR…………………………………………………………………….. XIX

GİRİŞ

        I.     Sunuş………………………………………………………………………….. 1

II.    İnceleme Planı ve Çalışmanın Sınırlandırılması………………….. 4

BİRİNCİ BÖLÜM

GENEL BAKIŞ

§ 1.  BİRLEŞME KAVRAMI……………………………………………………….. 7

I.     Terminoloji…………………………………………………………………… 7

II.    Öğretide Yer Alan Birleşme Tanımları………………………………. 8

III.   Türk Mevzuatında Birleşme Kavramı……………………………….. 9

A.  Türk Ticaret Kanunu’nda…………………………………………… 9

B.  Diğer Kanunlarda……………………………………………………. 10

§ 2.  BİRLEŞMENİN TARİHİ GELİŞİMİ VE BİRLEŞMEYE

        HÂKİM OLAN İLKELER…………………………………………………… 15

I.     Birleşmenin Tarihi Gelişimi…………………………………………… 15

II.    Birleşmeye Hâkim Olan İlkeler……………………………………… 18

A.  En Az İki Ticaret Şirketinin Varlığı……………………………. 18

B.  Sermaye Artırımı…………………………………………………….. 18

C.  Malvarlığında ve Üyelik (Ortaklık) Haklarında

Devamlılık…………………………………………………………….. 18

D.  Devrolunan Şirketin İnfisahı…………………………………….. 19

E.  Tasfiyesiz Sona Erme……………………………………………… 20

F.   Külli Halefiyet……………………………………………………….. 20

§ 3.  BİRLEŞME NEDENLERİ………………………………………………….. 22

§ 4.  BİRLEŞMENİN BENZER KURUMLARLA İLİŞKİSİ……………. 25

I.     Borcun Üstlenilmesi…………………………………………………….. 25

II.    Malvarlığının veya (Ticari) İşletmenin Devri ile

İşletmelerin Birleşmesi…………………………………………………. 25

III.   Bölünme …………………………………………………………………… 28

IV.  Toptan Satış………………………………………………………………… 29

V.    Hisse Devri…………………………………………………………………. 29

VI.  Ortak Girişim………………………………………………………………. 29

VII. Konzern…………………………………………………………………….. 32

VIII.Kartel………………………………………………………………………… 32

IX.  Konsorsiyum………………………………………………………………. 33

X.    Gerçek Olmayan Birleşme…………………………………………….. 34

XI.  Aleni Pay Alım Teklifi…………………………………………………. 34

§ 5.  EKONOMİK VE HUKUKİ AÇIDAN BİRLEŞME

        TÜRLERİ…………………………………………………………………………. 35

I.     Ekonomik Açıdan Birleşme Türleri………………………………… 35

A.  Yatay, Dikey ve Karma Birleşme………………………………. 35

B.  İleriye Doğru ve Geriye Doğru Birleşme…………………….. 36

II.    Hukuki Açıdan Birleşme Türleri…………………………………….. 37

§ 6.  TÜRK TİCARET KANUNU’NA KAYNAK TEŞKİL

        EDEN HUKUK SİSTEMLERİNDE BİRLEŞME…………………… 38

I.     AB HUKUKUNDA BİRLEŞME…………………………………….. 38

A.  Anonim Şirketlerin Birleşmesine İlişkin Üçüncü

Konsey Yönergesi…………………………………………………… 38

1.  Birleşme Türleri…………………………………………………. 38

2.  Geçerli Birleşmeler…………………………………………….. 39

3.  Birleşme Planı……………………………………………………. 39

4.  Birleşme Raporu………………………………………………… 41

5.  Birleşme Planının Denetimi…………………………………. 42

6.  Birleşme Kararı………………………………………………….. 43

7.  Kolaylaştırılmış Şekilde Birleşme…………………………. 43

8.  Alacaklıların Korunması……………………………………… 45

9.  Ortakların Korunması…………………………………………. 46

a.  Birleşme Kararına Karşı İptal Davası………………… 46

b.  Sorumluluk Davası………………………………………… 47

c.  Ortaklara Tanınan Diğer Haklar……………………….. 48

10.     Birleşmenin Hüküm ve Sonuçları…………………….. 48

B.  Sermaye Şirketlerinin Sınır Ötesi Birleşmelerine

İlişkin Avrupa Parlamentosu ve Konsey Yönergesi……… 49

II.    İSVİÇRE HUKUKUNDA BİRLEŞME……………………………. 54

A.  Genel Olarak………………………………………………………….. 54

B.  Birleşme Türleri……………………………………………………… 56

C.  Geçerli Birleşmeler…………………………………………………. 56

D.  Birleşme Sözleşmesi……………………………………………….. 59

E.  Birleşme Raporu…………………………………………………….. 61

F.   Birleşme Sözleşmesinin Denetimi……………………………… 62

G.  Birleşme Kararı………………………………………………………. 64

H.  Kolaylaştırılmış Şekilde Birleşme………………………………. 65

I.   Birleşmenin Tescili…………………………………………………. 66

J.   Alacaklıların Korunması………………………………………….. 67

K.  Birleşmenin Hüküm ve Sonuçları……………………………… 69

III.   ALMAN HUKUKUNDA BİRLEŞME…………………………….. 71

A.  Genel Olarak………………………………………………………….. 71

B.  Birleşme Türleri……………………………………………………… 71

C.  Geçerli Birleşmeler…………………………………………………. 72

D.  Birleşme Taslağı ve Birleşme Sözleşmesi……………………. 73

1.  Birleşme Taslağı………………………………………………… 73

2.  Birleşme Sözleşmesi…………………………………………… 73

E.  Birleşme Raporu…………………………………………………….. 75

F.   Birleşme Sözleşmesinin Denetimi……………………………… 75

G.  Birleşme Kararı………………………………………………………. 76

H.  Kolaylaştırılmış Şekilde Birleşme………………………………. 77

I.   Birleşmenin Tescili…………………………………………………. 77

J.   Alacaklıların Korunması………………………………………….. 78

K.  Ortakların Korunması……………………………………………… 79

1.  Birleşme Kararına Karşı İtiraz………………………………. 79

2.  Birleşme Kararına Karşı İptal Davası…………………….. 80

3.  Azlığın Korunması……………………………………………… 80

L.  Birleşmenin Hüküm ve Sonuçları……………………………… 82

İKİNCİ BÖLÜM

BİRLEŞME TÜRLERİ VE GEÇERLİ BİRLEŞMELER

 

§ 7.  BİRLEŞME TÜRLERİ………………………………………………………. 83

I.     Devralma Yoluyla Birleşme………………………………………….. 84

A.  Tanımı………………………………………………………………….. 84

B.  Sermaye Artırımı…………………………………………………….. 84

1.  Genel Olarak…………………………………………………….. 84

2.  Artırım Kararı……………………………………………………. 90

3.  Sermaye Artırımı Halinde Ayni Sermaye

Konulmasına İlişkin Hükümlerin Uygulanması………. 92

4.  Artırım Kararının Tescili……………………………………… 94

C.  Sermaye Artırımına Gerek Olmayan Haller…………………. 95

II.    Yeni Kuruluş Yoluyla Birleşme……………………………………… 97

III.   Ana Şirket-Yavru Şirket Birleşmesi………………………………. 100

IV.  Kardeş Sermaye Şirketlerinin Birleşmesi……………………….. 100

V.    Ortağı Çıkararak Birleşme…………………………………………… 100

§ 8.  GEÇERLİ BİRLEŞMELER……………………………………………… 103

I.     Birleşebilen Şirket Türleri……………………………………………. 103

II.    Tasfiye Halindeki Bir Şirketin Birleşmeye Katılması……….. 110

A.  Genel Olarak………………………………………………………… 110

B.  Tasfiye Halindeki Şirketin Birleşmeye Katılabilmesi

İçin Aranan Koşullar……………………………………………… 111

1.  Tasfiye Halindeki Şirketin Devrolunan

Şirket Olması…………………………………………………… 111

2.  Tasfiye Halindeki Şirketin Malvarlığının

Dağıtılmasına Başlanmamış Olması…………………….. 111

3.  Tasfiyeye Devrolunan Şirket Yetkili Kurulunca

Karar Verilmiş Olması………………………………………. 115

III.   Sermayesini Yitirmiş veya Borca Batık Bir

Şirketin Birleşmeye Katılması………………………………………. 116

A.  Genel Olarak………………………………………………………… 116

B.  Sermayesini Yitirmiş veya Borca Batık Şirketin

Birleşmeye Katılabilmesi İçin Aranan Koşullar………….. 117

C.  Serbestçe Tasarruf Edilebilen Özvarlık Kavramı………… 118

D.  Sermayenin Yitirilmesi ve Borca Batıklık

Hallerinde Birleşme………………………………………………. 120

1.  Sermayenin Yitirilmesi Halinde Birleşme…………….. 120

2.  Borca Batıklık Halinde Birleşme…………………………. 123

E.  Ara Değerlendirme………………………………………………… 125

IV.  Bir Ticari İşletmenin Bir Ticaret Şirketiyle Birleşmesi……… 127

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

BİRLEŞME SÜRECİ

§ 9.  BİRLEŞME SÜRECİNİN İŞLEYİŞİ…………………………………… 129

I.     Hazırlık Aşaması……………………………………………………….. 129

A.  Niyet Mektubu……………………………………………………… 130

B.  Gizlilik Anlaşması…………………………………………………. 134

C.  Sair Anlaşmalar…………………………………………………….. 135

D.  Due Diligence İncelemesi………………………………………. 136

1.  Konusu ve İşlevi………………………………………………. 138

2.  Kimin Tarafından Yapılacağı Sorunu………………….. 139

3.  Zamanı…………………………………………………………… 139

4.  Kapsamı…………………………………………………………. 140

E.  Yetki Kararı Aşaması…………………………………………….. 142

II.    Birleşme Sözleşmesi…………………………………………………… 143

A.  Birleşme Sözleşmesinin Tarafları ve Hukuki Niteliği….. 143

1.  Tarafları …………………………………………………………. 143

2.  Hukuki Niteliği………………………………………………… 146

B.  Birleşme Sözleşmesinin Şekli………………………………….. 149

C.  Birleşme Sözleşmesinin İçeriği………………………………… 151

1.  Genel Değerlendirme………………………………………… 151

2.  İçerikte Yer Alan Unsurların Değerlendirilmesi…….. 156

D.  Birleşme Sözleşmesinin Değiştirilmesi……………………… 161

E.  Birleşme Sözleşmesinin Yorumu…………………………….. 162

F.   Birleşme Sözleşmesinin Bağlayıcı Hale Gelmesi………… 163

G.  Birleşme Sözleşmesinin Sakatlığı…………………………….. 167

1.  Yokluk ve Butlan…………………………………………….. 167

2.  İptal Edilebilirlik………………………………………………. 169

III.   Birleşme Raporu………………………………………………………… 171

A.  Raporun Konusu ………………………………………………….. 171

B.  Raporu Düzenleme Yetkisi…………………………………….. 172

C.  Raporun İçeriği…………………………………………………….. 173

IV.  İnceleme Hakkı ve Malvarlığında Değişiklikler………………. 179

A.  İnceleme Hakkı…………………………………………………….. 179

B.  Malvarlığında Meydana Gelen Önemli Değişiklikler…… 184

V.    Birleşme Kararı…………………………………………………………. 189

A.  Genel Olarak………………………………………………………… 189

B.  Nisaplar………………………………………………………………. 191

1.  Sermaye Şirketlerinin Birleşmesinde……………………. 193

2.  Kooperatiflerin Birleşmesinde……………………………. 196

3.  Şahıs Şirketlerinin Birleşmesinde………………………… 196

C.  İmtiyazlı Pay Sahiplerinin Durumu………………………….. 197

VI.  Tescil ve İlan…………………………………………………………….. 198

A.  Genel Olarak………………………………………………………… 198

B.  Tescilde İbrazı Gereken Belgeler…………………………….. 201

C.  Tescile Tabi Hususlar…………………………………………….. 203

D.  Tescilin Etkisi………………………………………………………. 203

E.  Tescilde Sıra………………………………………………………… 204

F.   İlan    …………………………………………………………………. 208

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

KOLAYLAŞTIRILMIŞ BİRLEŞMELER

§ 10.       KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ ŞİRKETLERİN

        BİRLEŞMESİ…………………………………………………………………. 209

I.     Genel Olarak…………………………………………………………….. 209

II.    Küçük ve Orta Ölçekli Şirketlere Tanınan Kolaylıklar……… 210

III.   Birleşme Raporunun Düzenlenmesinden ve İnceleme

Hakkından Vazgeçme………………………………………………… 212

IV.  Ara Değerlendirme…………………………………………………….. 213

§ 11.       SERMAYE ŞİRKETLERİNDE KOLAYLAŞTIRILMIŞ

        BİRLEŞME   …………………………………………………………………. 215

I.     Genel Olarak…………………………………………………………….. 215

II.    Uygulama Alanı………………………………………………………… 217

III.   Ara Değerlendirme…………………………………………………….. 222

BEŞİNCİ BÖLÜM

BİRLEŞMENİN ETKİLERİ

§ 12.       BİRLEŞMENİN ETKİLERİ………………………………………… 225

I.     Devrolunan Şirketin Tasfiyesiz Sona Ermesi………………….. 225

II.    Devrolunan Şirketin Malvarlığının Külli Halefiyet

Yoluyla Devri……………………………………………………………. 227

A.  Külli Halefiyetin Kapsamı……………………………………… 227

1.  Ayni Haklar…………………………………………………….. 228

2.  Sözleşmeler…………………………………………………….. 231

3.  Fikri ve Sınai Haklar…………………………………………. 233

4.  Devrolunan Şirketin Aktif Varlıkları Üzerindeki

Devir Sınırlamaları……………………………………………. 233

5.  Devrolunan Şirket Tarafından Henüz Ödenmemiş

Kâr Paylar……………………………………………………….. 233

B.  Malvarlığının Geçiş Usulü………………………………………. 234

III.   Üyelik Haklarının Devamlılığı……………………………………… 235

A.  Genel Olarak………………………………………………………… 235

B.  Payların Değişim Oranı………………………………………….. 238

1.  Değişim Oranı Kavramı…………………………………….. 238

2.  Hesaplamada Dikkate Alınacak Hususlar…………….. 238

3.  Hesaplamada Kullanılan Değerleme Yöntemleri……. 241

4.  Değişim Oranının Hesaplanması…………………………. 244

C.  Denkleştirme………………………………………………………… 246

1.  Genel Olarak…………………………………………………… 246

2.  Miktarı……………………………………………………………. 247

3.  Ödeneceği Kaynak…………………………………………… 249

4.  Denkleştirme Akçesinin Uygun Olmaması Hali…….. 249

D.  Üyelik Haklarının Devamlılığı İlkesinin İstisnası:

Ayrılma Akçesi…………………………………………………….. 249

1.  Seçimlik Ayrılma Akçesi…………………………………… 250

a.  Genel Olarak……………………………………………….. 250

b.  Hukuki Niteliği……………………………………………. 251

c.  Seçim Hakkına Sahip Olanlar………………………… 252

d.  Seçim Hakkı Öngörülmesi Halinde Nisap………… 255

e.  Seçim Hakkının Kullanılma Biçimi

ve Süresi ……………………………………………………. 257

f.  Seçim Hakkını Hiç veya Süresinde

Kullanmamanın Sonuçları……………………………… 260

2.  Zorunlu Ayrılma Akçesi……………………………………. 261

a.  Genel Olarak……………………………………………….. 261

b.  Zorunlu Ayrılma Akçesi Verilebileceklerin

Çevresi……………………………………………………….. 264

c.  Zorunlu Ayrılma Akçesi Öngörülmesi

Halinde Nisap……………………………………………… 265

3.  Seçimlik ve Zorunlu Ayrılma Akçesine İlişkin

Ortak Sorunlar…………………………………………………. 266

a.  Ayrılma Akçesinin Miktarı…………………………….. 266

b.  Ayrılma Akçesinin Türü……………………………….. 269

c.  Ayrılma Akçesinin Ödeneceği Kaynak……………. 271

ALTINCI BÖLÜM

BİRLEŞMEDE KORUYUCU TEDBİRLER VE

ZARARIN TAZMİNİ

§ 13.       BİRLEŞMEDE ORTAKLARLA İLGİLİ

        KORUYUCU TEDBİRLER……………………………………………… 275

I.     Denkleştirme Davası………………………………………………….. 275

A.  Konusu……………………………………………………………….. 276

B.  Hukuki Niteliği…………………………………………………….. 277

C.  Aktif ve Pasif Dava Ehliyeti…………………………………… 279

1.  Davacı Sıfatı……………………………………………………. 279

2.  Davalı Sıfatı…………………………………………………….. 281

D.  Mahkemece Yapılacak İncelemenin Kapsamı……………. 282

E.  Denkleştirme Davasının Hukuki Sonuçları……………….. 284

F.   Denkleştirme Davasının Özel İptal ve Özel

Sorumluluk Davası İle Olan İlişkisi………………………….. 286

1.  Denkleştirme Davasının Özel İptal Davası İle

Olan İlişkisi…………………………………………………….. 286

2.  Denkleştirme Davasının Özel Sorumluluk

Davası İle Olan İlişkisi………………………………………. 288

II.    İptal Davası………………………………………………………………. 289

A.  Konusu……………………………………………………………….. 289

B.  Aktif ve Pasif Dava Ehliyeti…………………………………… 290

1.  Davacı Sıfatı……………………………………………………. 290

2.  Davalı Sıfatı…………………………………………………….. 292

C.  İptal Sebepleri………………………………………………………. 293

D.  Dava Açma Süresi………………………………………………… 295

E.  İptal Davasının Hukuki Sonuçları……………………………. 297

F.   Özel İptal Davasının Genel İptal Davası İle

Olan İlişkisi………………………………………………………….. 304

G.  Özel İptal Davasının Özel Sorumluluk Davası İle

Olan İlişkisi………………………………………………………….. 305

III.   İmtiyazlı Pay Sahipleriyle İlgili Koruyucu Tedbirler………… 306

IV.  Oydan Yoksun Pay Sahipleriyle İlgili Koruyucu Tedbirler.. 307

§ 14.       BİRLEŞMEDE DİĞER MENFAAT SAHİPLERİYLE

        İLGİLİ KORUYUCU TEDBİRLER……………………………………. 309

I.     Alacaklılarla İlgili Koruyucu Tedbirler………………………….. 309

A.  Genel Olarak………………………………………………………… 309

B.  Teminat Yükümlülüğü…………………………………………… 312

1.  Alacaklılara İlan Yapılması………………………………… 313

a.  İlanın Kimin Tarafından Yapılacağı………………… 313

b.  İlanın Yapılacağı Süre…………………………………… 314

c.  İlan Yapılmasına Gerek Olmayan Haller………….. 315

2.  Teminat Verilmesi……………………………………………. 316

a.  Teminat Yükümlülüğünün Süresi……………………. 316

b.  Teminat Kapsamına Giren Alacaklar………………. 316

c.  Teminat Talebinin Şekli, Türü ve Miktarı…………. 320

d.  Teminat Yükümlülüğünün İhlâli…………………….. 321

3.  Teminat Yerine Borcun Ödenmesi………………………. 321

4.  Teminat Yükümlülüğünün Ortadan Kalkması……….. 322

5. Ara Değerlendirme…………………………………………… 324

C.  Ortakların Kişisel Sorumluluğu……………………………….. 326

1.  Hükmün Amacı ve Kapsamı………………………………. 326

2.  Kişisel Sorumluluğun Şartları……………………………… 328

3.  Kişisel Sorumluluğun Süresi………………………………. 328

D.  Sair Korumalar……………………………………………………… 331

II.    İntifa Senedi Sahipleriyle İlgili Koruyucu Tedbirler………… 331

III.   Çalışanlarla İlgili Koruyucu Tedbirler……………………………. 333

A.  Genel Olarak………………………………………………………… 333

B.  Birleşmenin İşçiler Üzerindeki Etkilerinin

Birleşme Raporunda Açıklanması……………………………. 336

C.  İşçilerin İtiraz Hakkı……………………………………………… 336

D.  İşçilerin Alacaklarının Teminat Altına Alınması…………. 340

E.  Eski İşveren ile Yeni İşverenin Müteselsil

Sorumluluğu………………………………………………………… 341

F.   Ortakların Kişisel Sorumluluğu……………………………….. 342

G.  Ara Değerlendirme………………………………………………… 343

§ 15.       BİRLEŞME ÇERÇEVESİNDE ÖZEL

        SORUMLULUK DAVASI ……………………………………………….. 345

I.     Aktif ve Pasif Dava Ehliyeti………………………………………… 346

A.  Davacı Sıfatı………………………………………………………… 346

B.  Davalı Sıfatı…………………………………………………………. 347

II.    Sorumluluğun Şartları…………………………………………………. 351

A.  Yükümlülük İhlâli…………………………………………………. 352

B.  Kusur …………………………………………………………………. 354

C.  Zarar  …………………………………………………………………. 355

1.  Doğrudan Zarar – Dolayısıyla Zarar…………………….. 355

a.  Doğrudan Zarar……………………………………………. 355

b.  Dolayısıyla Zarar…………………………………………. 356

2.  Zararın İspatı…………………………………………………… 356

D.  İlliyet Bağı…………………………………………………………… 356

III.   Teselsül ve Rücu……………………………………………………….. 357

IV.  Sorumluluktan Kurtulma Halleri…………………………………… 358

A.  İbra    …………………………………………………………………. 358

B.  Zamanaşımı…………………………………………………………. 360

V.    Özel Sorumluluk Davasının Genel Sorumluluk

Davası İle Olan İlişkisi……………………………………………….. 360

 

SONUÇ ve DEĞERLENDİRME……………………………………………… 361

 

KAYNAKÇA  365     

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir