5393 sayılı Kanun m. 38/p: Belediye Şirketleri Genel Kurulunda Belediyeyi Temsil Yetkisinin Meclis Kararı Gerekmeksizin Belediye Başkanına Ait Olması

11. Hukuk Dairesi         2025/1170 E.  ,  2025/6167 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/29 Esas, 2025/8 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)
SAYISI : 2024/152 E., 2024/245 K.


Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı TTK) 478/4 hükmü uyarınca sermayesinin tamamı ... Belediye Başkanlığına ait bir kamu tüzel kişiliği niteliği taşıdığını, Yasa kapsamında özel hukuk hükümlerine tabi bir belediye iktisadi teşebbüsü olduğunu, özel hukuk yönünden bir ticari şirket olması sebebiyle ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne kaydedildiğini, 08.07.2024 tarihli olağanüstü genel kurulunda genel müdür ve Belediyeyi temsilen yönetim kurulu üyesi seçilip 6102 sayılı TTK ve diğer mevzuat gereği gerekli evrakların hazırlanarak tescil için Ticaret Sicil Müdürlüğüne başvurulduğunu, başvuru ve tescil taleplerinin davalının 19.07.2024 tarihli yazısı ile Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğünün 24.04.20 19... 444 sayılı yazısına istinaden “belediye şirketleri ile ilgili Çevre Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünden alınan görüş doğrultusunda belediye tüzel kişiliğini temsil etmek üzere yetkilendirilen gerçek kişilerin değiştirilmesine yönelik yetkinin belediye meclisinde olduğu” gerekçesiyle reddedildiğini, bu kararın hukuka aykırılık taşıdığını, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun (5393 sayılı Kanun) 37. maddesinde belediye başkanının belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olduğu, 38/p hükmünde ise belediye başkanının görev ve yetkisine ilişkin olarak “kanunlarda belediyeye verilen ve belediye meclisi veya encümeni kararı gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak” şeklinde düzenleme yapılarak belediye meclisinin veya encümenin yetkilerinin tahdidi olarak sayıldığını, ancak belediyenin pay sahibi olduğu şirketlerin genel kurulunda belediyeyi temsil edecek gerçek kişi temsilcinin seçimi bakımından açık bir düzenlemeye yer verilmediğini, 5393 sayılı Kanun’un 38/p hükmü uyarınca belediye meclisi veya belediye encümeni kararı gerektirdiğine ilişkin açık hüküm de bulunmadığından bu hususta yetkinin belediye başkanına ait olduğunun kabulü gerektiğini, Ticaret Sicil Müdürlüğünün bakanlık genelgesinden önce Kanun hükümleri ile bağlı olduğunu ileri sürerek davalının 19.07.20 24... . sayılı ret işleminin iptaline, davacı şirketin 08.07.2024 tarihli olağanüstü genel kurul kararının ve temsilci değişikliğinin tesciline, tescilin Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirket tarafından yapılan başvuru evrakları arasındaki genel kurul toplantı tutanağının ... Belediye Başkanı tarafından imza altına alındığının tespit edildiğini, şirket genel kurulu kararının geçerliliği için gerekli belediye meclis kararının dosyasında bulunmadığı görüldüğünden tescil işleminin yapılamadığını, Anonim Şirket Genel Kurul Toplantı ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulunacak Bakanlık Temsilcileri Hakkında Yönetmeliğinin 18/2 maddesinde yer alan “...tüzel kişi pay sahipleri ise tüzel kişiyi temsile yetkili olan kişilerin kimlikleriyle beraber yetki belgelerini ibraz etmek suretiyle imzalarlar.” hükmü uyarınca genel kurulun geçerli olabilmesi için belediye başkanına ait yetki belgesinin tescil istem belgelerine eklenmesi gerektiğini, Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğünce belediye iştiraki şirketlerde yönetim kurulu veya müdürler kurulunda belediye tüzel kişiliğini temsil etmek üzere yetkilendirilen gerçek kişilerin değiştirilmesine yönelik tescil taleplerinde ve yine pay sahibi belediyeyi temsilen şirketlerin genel kuruluna katılacak temsilcilerin belirlenmesinde belediyedeki hangi organın kararının aranması gerektiği hususunda tereddüte düşüldüğünden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünden görüş talep edildiğini, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü 14.05.2019 tarihli cevabi yazısında; “...bu nedenlerle belediyenin veya bağlı kuruluşlarının sahip oldukları veya ortağı bulundukları belediye şirketlerinin genel kurulunda belediye ve bağlı kuruluşu temsil edecek kişilerin, belediyenin karar organı olan belediye meclisinin kararı ile belirleneceği, belediye şirketlerinin genel kurulunda belediye ve bağlı kuruluşunu temsil etmek üzere; belediye başkanı, belediye meclis üyesi, belediye çalışanı veya belediye dışından kişi/ kişilerden belirlenebileceği ve belediye ile bağlı kuruluşlarının ortağı olduğu belediye şirketlerinin kurdukları şirketlerin genel kuruluna katılacak kişilerin ise belediye veya bağlı kuruluşlarının ortağı olduğu şirketlerin yönetim kurulu tarafından belirleneceği, ayrıca genel kurul tarafından belediye tüzel kişisinin; yönetim kurulu üyesi veya müdür olarak seçildiği anonim ve limited şirketlerde ise tüzel kişi ile birlikte, tüzel kişi adına, tüzel kişi tarafından belirlenecek gerçek kişinin seçiminde de karar verme yetkisinin belediye meclisinde olduğu” değerlendirmesinde bulunulduğunu, davalının Ticaret Bakanlığının belirtilen genelgesine uygun hareket ettiğini, dava konusu olayda tescil için gerekli olan belediye meclis kararı bulunmadığından tescil talebini reddettiğini, işbu dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiğini savunarak davanın usul ve esastan reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ... Belediyesinin, davacı şirketin %100 hissesine sahip olduğu, olağanüstü genel kurulda toplantı ve karar nisaplarının bulunduğu, belediye paylarını temsile yetkili olan belediye başkanının yönetim kurulu üyesi seçiminde oy kullanırken kimin seçileceğine dair belediye meclisinden karar alması gerekmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün 19.07.2024 tarihli ve 2024-... sayılı tescil red işleminin iptaline, davacı şirketin 08.07.2024 tarihli olağanüstü genel kurul kararının ve temsilci değişikliğinin tesciline ve ticaret sicil gazetesinde ilanına karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ... Belediyesinin, davacı şirketin %100 hissesine sahip olduğu, olağanüstü genel kurulda toplantı ve karar nisaplarının bulunduğu, 5393 sayılı Kanun’un 17. maddesine göre belediye meclisi belediyenin karar organı olduğu, 18/i. hükmünde belediye meclisinin görev ve yetkisine ilişkin olarak “bütçe içi işletme ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na tabi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek” şeklinde düzenlemeye yer verildiği, aynı Kanun’un 37. maddesine göre belediye başkanının, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olduğunun düzenlendiği, 38/p hükmünde ise belediye başkanının görev ve yetkisine ilişkin olarak “kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararı gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak” şeklinde düzenlenme yapıldığı, belediye meclisinin veya encümenin belediye şirketlerinde genel kurulunda belediyeyi temsil edecek gerçek kişi temsilciye ilişkin karar verme yetkisi konusunda kanun maddesinde açık bir düzenleme bulunmadığından davanın kabulüne dair verilen İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ticaret sicil memuru kararına itiraz istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı davalıdan peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 13.10.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.