Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

TTK 1179, 1188, 1420, 1427: Deniz Taşımasında Yük Hasarı, Konişmento Kayıtlarının Taşıyanın Sorumluluğuna Etkisi ve Sigorta Tazminatında Islah Sonrası Zamanaşımı

Esas2025/3306E.Karar2026/168K.15 Ocak 2026

OnamaOy birliği

Karar Özü

Kısmi dava olarak açılan mal sigortası tazminat taleplerinde, ıslahla artırılan alacak miktarı yönünden zamanaşımı süresi dava tarihiyle kesilmeyip muacceliyet tarihinden itibaren TTK 1420 uyarınca iki yıllık zamanaşımı denetimine tabidir.

Özet

Davacı, deniz yoluyla taşınırken hasarlanan makinelerin bedelinin nakliyat sigortacısı ve taşıyanlardan tahsili amacıyla fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak kısmi dava açmış, yargılama sırasında ıslah dilekçesiyle talebini artırmıştır. İlk derece mahkemesi, konişmentodaki kayıtlar gereği istifleme kusurundan taşıyanın sorumlu tutulamayacağına, sigorta şirketine yönelik davanın ise ihbar süresinden itibaren hesaplanan muacceliyet tarihine göre ıslah kısmında iki yıllık zamanaşımı süresinin dolması sebebiyle reddine, yalnızca dava açılan ilk kısmi miktarın kabulüne karar vermiştir. Bölge Adliye Mahkemesi istinaf istemlerini reddetmiş, Yargıtay da bu kararı onamıştır.

Karar Metni8.236 karakter

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 13.01.2026 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılmış olup hazır bulunan davacı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
KARAR

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Çin Halk Cumhuriyeti'nde imalatçı ... Co. Ltd.'den satın aldığı 3 adet makinenin yüklemeden önce davalı ... tarafından sigortalandığını, davalı .....San A.Ş.'nin forwarder şirketi olduğunu, diğer davalı ... Gemi Acenteliği A.Ş.'nin ise davacının emtialarını taşıyan olduğunu, makinelerden birinin taşınma aşamasında tamamen kullanılamaz hale geldiğini, ikinci makinede ise kısmi hasar meydana geldiğini, hasarlı makinelerin halihazırda müvekkilinde bulunduğunu, tamamen hasarlı olan makinenin FOB fatura değerinin 226.000,00 USD, kısmen zarar gören makinede meydana gelen hasarın ise 4.610,00 USD olmak üzere toplam zararın 230.610,00 USD olduğunu, davalıların kusur ve sorumlulukları veçhile toplam 230.610,00 USD olan davacı zarar ve alacağına ilişkin olarak şimdilik, ileride arttırılmak, ıslah edilmek ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 USD'nin faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 05.12.017 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 210.110,00 USD arttırarak, 215.110,00 USD'nin faizi ile tahsilini istemiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, talebin teminat dışı olduğunu, eksper raporunda hasarın deniz şartlarına uygun olmayan, yetersiz ve emniyetsiz ambalajlanma sonucunda meydana geldiğinin tespit edildiğini, paketleme, ambalaj ve yüklemenin üretici tarafından yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ..... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin hasardan sorumlu olmadığını, konşimentodaki kayda göre malların konteyner içine yükleme ve istifleme işlemenin yükleyici tarafından yapıldığını, davanın kısmi dava olarak açılamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşımaya ilişkin konişmentoda "... " kaydı yer aldığından bu kayda göre malların konteyner içerisine yükleme, istifleme ve sabitleme (...) işlemlerinin yükleyici şirket tarafından yapıldığının anlaşıldığı, bilirkişi raporlarına göre taşıma konusu emtiadaki hasarın konteyner içerisine istifleme, lashing yani sabitleme işlemlerinin yeterli mukavemeti sağlayacak şekilde yöntemine uygun olarak yapılmaması sebebiyle oluştuğu, konişmentodaki "... sa" kaydına göre yükleme, istifleme ve sabitleme işlemlerinin yükleyici firmanın sorumluluğunda yapıldığı anlaşıldığından, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK)1179. maddesine göre davalı taşıyan ... A.Ş.'nin yük hasarından sorumlu tutulamayacağı, poliçe özel şartlarının genel şartlara göre öncelikli olduğu, dava konusu taşımada sigortalı makine emtiasının konteyner içerisine istifleme işlemini sigortalı davacı veya adamları tarafından yapılmadığından meydana gelen hasarın sigorta teminatı kapsamında bulunduğu, davalı ... şirketinin emtia hasarından poliçe limitince sorumlu olması gerektiği, bilirkişi kurulunda yer alan teknik bilirkişi tarafından iki ayrı makinede oluşan hasarın 216.000,00 USD ve 4.610,00 USD olarak tespit edildiği, sovtaj bedeli olarak 5.500,00 USD tenzil edildikten sonra gerçek zararın 215.110,00 USD olarak hesaplandığı, dava dilekçesinde, emtiadaki zarar miktarı 230.610,00 USD olarak ifade edildikten sonra fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 5.000,00 USD üzerinden kısmi dava açıldığı, davacı vekilinin 05.12.2017 tarihinde ıslah yolu ile dava değerini 215.110,00 USD'ye yükselterek bu tutarın faizi ile birlikte davalı ... ve davalı ... A.Ş.'den (davalı ... Gemi Acenteliği A.Ş. ile ilgili dava atiye bırakılarak) tahsilini talep ettiği, buna karşılık, davalı ... vekilinin ıslaha cevap dilekçesinde ıslah tarihi itibarıyla zamanaşımı süresinin dolduğunu ileri sürdüğü, TTK'nın 1420. maddesine gereğince sigorta sözleşmesinden doğan bütün taleplerin alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, TTK'nın 1427. maddesine göre de mal sigortalarında muacceliyetin, rizikonun gerçekleşmesine mütakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmalarının bittiği ve herhalde ihbardan itibaren 45 gün sonra gerçekleşeceği, somut olaya ilişkin ekspertiz raporunda hasar ihbar tarihi 15.10.2014 olarak belirtildiğinden, bu tarihten itibaren 45 gün sonra 30.11.2014 tarihinde alacağın muaccel hale geleceği, bu durumda 30.11.2014 tarihinden itibaren 05.12.2017 olan ıslah tarihine kadar 2 yıllık zamanaşımı süresi geçmiş olduğundan davalı ... hakkındaki davanın kısmi dava tutarı olan 5.000,00 USD üzerinden kısmen kabulü gerektiği, ıslahla arttırılan talebin TTK'nın 1420. maddesine göre zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiği, davalı ....A.Ş.'nin dava konusu emtia hasarından dolayı sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... Gemi Acenteliği A.Ş. hakkındaki dava tefrik edildiğinden bu davalı yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalı .....A.Ş. hakkındaki davanın 5.000,00 USD'lik kısım yönünden esastan reddine, ıslah ile arttırılan kısmın ise TTK'nın 1188. maddesine göre hak düşürücü süre yönünden reddine, davalı ... hakkındaki davanın 5.000,00 USD üzerinden kısmen kabulü ile 5.000,00 USD'nin faizi ile birlikte bu davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, ıslah ile arttırılan talebin TTK'nın 1420. maddesine göre zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili ve davalı ... vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekili davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirtmiş ise de dava dilekçesinde belirsiz alacak davası açıldığının açıkça belirtilmediği, bilakis toplam zararın 230.610,00 USD olduğunu belirterek, davalıların kusur ve sorumlulukları veçhile toplam 230.610,00 USD olan davacı zarar ve alacağına ilişkin olarak şimdilik, ileride arttırılmak, ıslah edilmek ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 USD'nin tahsilinin talep edilerek kısmi dava açıldığı, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin ve davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, deniz taşımasında hasarlanan emtiaya ilişkin hasar bedelinin nakliyat sigorta şirketi ve taşıyandan tahsili istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 15.01.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.

Alt Mahkeme Zinciri

bam
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
2021/2275 E.2025/628 K.
Esastan ret
ilk derece
İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi
2021/119 E.2021/247 K.
Sigorta şirketi yönünden kısmi kabul (5.000 USD), ıslahla artırılan taleplerin zamanaşımı ve hak düşürücü süre nedeniyle reddi

TTK Atıfları (4)

Diğer Mevzuat

6100 sayılı HMKHMK m. 353/1-b(1)HMK m. 370/1HMK m. 372

HMK m. 370/1 uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına

Etiketler

deniz taşıması
nakliyat sigortası
kısmi dava
ıslah
zamanaşımı
muacceliyet
konşimento
hak düşürücü süre

Bağlı TTK Maddeleri

11. Hukuk Dairesi 2025/3306 E. , 2026/168 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/2275 Esas, 2025/628 Karar HÜKÜM :Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/119 E., 2021/247 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 13.01.2026 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılmış olup hazır bulunan davacı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü. KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Çin Halk Cumhuriyeti'nde imalatçı ... Co. Ltd.'den satın aldığı 3 adet makinenin yüklemeden önce davalı ... tarafından sigortalandığını, davalı .....San A.Ş.'nin forwarder şirketi olduğunu, diğer davalı ... Gemi Acenteliği A.Ş.'nin ise davacının emtialarını taşıyan olduğunu, makinelerden birinin taşınma aşamasında tamamen kullanılamaz hale geldiğini, ikinci makinede ise kısmi hasar meydana geldiğini, hasarlı makinelerin halihazırda müvekkilinde bulunduğunu, tamamen hasarlı olan makinenin FOB fatura değerinin 226.000,00 USD, kısmen zarar gören makinede meydana gelen hasarın ise 4.610,00 USD olmak üzere toplam zararın 230.610,00 USD olduğunu, davalıların kusur ve sorumlulukları veçhile toplam 230.610,00 USD olan davacı zarar ve alacağına ilişkin olarak şimdilik, ileride arttırılmak, ıslah edilmek ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 USD'nin faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 05.12.017 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 210.110,00 USD arttırarak, 215.110,00 USD'nin faizi ile tahsilini istemiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, talebin teminat dışı olduğunu, eksper raporunda hasarın deniz şartlarına uygun olmayan, yetersiz ve emniyetsiz ambalajlanma sonucunda meydana geldiğinin tespit edildiğini, paketleme, ambalaj ve yüklemenin üretici tarafından yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir. 2. Davalı ..... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin hasardan sorumlu olmadığını, konşimentodaki kayda göre malların konteyner içine yükleme ve istifleme işlemenin yükleyici tarafından yapıldığını, davanın kısmi dava olarak açılamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşımaya ilişkin konişmentoda "... " kaydı yer aldığından bu kayda göre malların konteyner içerisine yükleme, istifleme ve sabitleme (...) işlemlerinin yükleyici şirket tarafından yapıldığının anlaşıldığı, bilirkişi raporlarına göre taşıma konusu emtiadaki hasarın konteyner içerisine istifleme, lashing yani sabitleme işlemlerinin yeterli mukavemeti sağlayacak şekilde yöntemine uygun olarak yapılmaması sebebiyle oluştuğu, konişmentodaki "... sa" kaydına göre yükleme, istifleme ve sabitleme işlemlerinin yükleyici firmanın sorumluluğunda yapıldığı anlaşıldığından, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK)1179. maddesine göre davalı taşıyan ... A.Ş.'nin yük hasarından sorumlu tutulamayacağı, poliçe özel şartlarının genel şartlara göre öncelikli olduğu, dava konusu taşımada sigortalı makine emtiasının konteyner içerisine istifleme işlemini sigortalı davacı veya adamları tarafından yapılmadığından meydana gelen hasarın sigorta teminatı kapsamında bulunduğu, davalı ... şirketinin emtia hasarından poliçe limitince sorumlu olması gerektiği, bilirkişi kurulunda yer alan teknik bilirkişi tarafından iki ayrı makinede oluşan hasarın 216.000,00 USD ve 4.610,00 USD olarak tespit edildiği, sovtaj bedeli olarak 5.500,00 USD tenzil edildikten sonra gerçek zararın 215.110,00 USD olarak hesaplandığı, dava dilekçesinde, emtiadaki zarar miktarı 230.610,00 USD olarak ifade edildikten sonra fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 5.000,00 USD üzerinden kısmi dava açıldığı, davacı vekilinin 05.12.2017 tarihinde ıslah yolu ile dava değerini 215.110,00 USD'ye yükselterek bu tutarın faizi ile birlikte davalı ... ve davalı ... A.Ş.'den (davalı ... Gemi Acenteliği A.Ş. ile ilgili dava atiye bırakılarak) tahsilini talep ettiği, buna karşılık, davalı ... vekilinin ıslaha cevap dilekçesinde ıslah tarihi itibarıyla zamanaşımı süresinin dolduğunu ileri sürdüğü, TTK'nın 1420. maddesine gereğince sigorta sözleşmesinden doğan bütün taleplerin alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, TTK'nın 1427. maddesine göre de mal sigortalarında muacceliyetin, rizikonun gerçekleşmesine mütakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmalarının bittiği ve herhalde ihbardan itibaren 45 gün sonra gerçekleşeceği, somut olaya ilişkin ekspertiz raporunda hasar ihbar tarihi 15.10.2014 olarak belirtildiğinden, bu tarihten itibaren 45 gün sonra 30.11.2014 tarihinde alacağın muaccel hale geleceği, bu durumda 30.11.2014 tarihinden itibaren 05.12.2017 olan ıslah tarihine kadar 2 yıllık zamanaşımı süresi geçmiş olduğundan davalı ... hakkındaki davanın kısmi dava tutarı olan 5.000,00 USD üzerinden kısmen kabulü gerektiği, ıslahla arttırılan talebin TTK'nın 1420. maddesine göre zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiği, davalı ....A.Ş.'nin dava konusu emtia hasarından dolayı sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... Gemi Acenteliği A.Ş. hakkındaki dava tefrik edildiğinden bu davalı yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalı .....A.Ş. hakkındaki davanın 5.000,00 USD'lik kısım yönünden esastan reddine, ıslah ile arttırılan kısmın ise TTK'nın 1188. maddesine göre hak düşürücü süre yönünden reddine, davalı ... hakkındaki davanın 5.000,00 USD üzerinden kısmen kabulü ile 5.000,00 USD'nin faizi ile birlikte bu davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, ıslah ile arttırılan talebin TTK'nın 1420. maddesine göre zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili ve davalı ... vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekili davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirtmiş ise de dava dilekçesinde belirsiz alacak davası açıldığının açıkça belirtilmediği, bilakis toplam zararın 230.610,00 USD olduğunu belirterek, davalıların kusur ve sorumlulukları veçhile toplam 230.610,00 USD olan davacı zarar ve alacağına ilişkin olarak şimdilik, ileride arttırılmak, ıslah edilmek ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 USD'nin tahsilinin talep edilerek kısmi dava açıldığı, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin ve davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, deniz taşımasında hasarlanan emtiaya ilişkin hasar bedelinin nakliyat sigorta şirketi ve taşıyandan tahsili istemine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 15.01.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.