TTK 23: Ticari Satış Sözleşmesinde Ayıp İhbar Sürelerine Uyulmaması ve Ayıba Karşı Tekeffül Haklarının Kaybı

11. Hukuk Dairesi         2024/2537 E.  ,  2025/2460 K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 15.04.2025 günü hazır bulunan asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili Avukat ..., asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
KARAR
I. DAVA
1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ile müvekkili şirket arasında 15/05/2020 tarihinde satış sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin konusunun müvekkilinin yurt dışından ithal ettiği ve sözleşme ekinde özellikleri belirtilen makinenin satışı, makine setinin kurulması, garantisi ve servis hizmeti verilmesi olduğunu, sözleşme bedelinin KDV hariç 185.000,00 USD olduğunu, sözleşmede bedelin 92.500,00 USD'lik kısmının peşin ödeneceği, geri kalan bedelin ise makinenin sözleşmeye uygun teslimi, montajı ve devreye alınarak çalışır hale getirilmesinden sonra ödeneceğinin belirtildiğini, davalı yanca 20/05/2020 tarihinde 92.500,00 USD'nin peşinat olarak müvekkiline ödendiğini, müvekkilinin sözleşmeye uygun şekilde makineyi davalıya teslim etmesine karşın davalının kalan sözleşme bedelini ödemediğini, bu nedenle takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili ile davalı arasında 15/05/2020 tarihinde satış sözleşmesi imzalandığını, satış sözleşmesine konu makinelerin sözleşmede belirtilen şekil ve şartlarda teslim edilmediğini, keşide olunan ihtarnamelerde makinelerin ivedi şekilde çalışır hale getirilmesi, aksi halde sözleşmeden dönüleceği, kar kaybı ile diğer zararların tazmini için yasal yollara başvurulacağının bildirildiğini, tüm ihtarnamelere rağmen davalı tarafın borcunu gereği gibi yerine getirmediğini belirterek ödenen bedelin iadesi ile şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere makineleri çalışır hale getirilmediği süreçte oluşan zararın temerrüt tarihinden işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşme bedelinin kalan kısmının ödenmesinin 'makinelerin sözleşme hükümlerine uygun teslimi, montajı ve devreye alınarak çalışır hale getirilmesi karşılığında yapılacağını, ancak davacı tarafından makinelerin sözleşmede belirtilen şartlara uygun olarak çalışır vaziyette belirlenen vade tarihinde müvekkili şirkete teslim edilmediğini, bunun üzerine 08/06/2020 tarihinde noter aracılığıyla davacıya, makinelerin ivedi çalışır hale getirilmesi içerikli ihtarname gönderildiğini, davacı tarafından ihtarnamenin gereklerinin yerine getirilmediğini, 11/06/2020 tarihli ihtarname ile davacının makinelerin 5 gün içinde çalışır vaziyete getirilmesi aksi takdirde sözleşmeden dönüleceği ve uğranılan kar kaybından doğan zararın giderilmesinin ihtar edildiğini, davacı şirketin temerrüdünün oluştuğunu, vade tarihinden sonra teslim edilen makinelerin sözleşmede belirlenen şartlara uygun olarak gereği gibi çalışmadığını, sözleşme hükümlerine göre sözleşmenin kendiliğinden ortadan kalktığını belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin sözleşmede kararlaştırılan sürede makineyi 29/05/2020 tarihinde davacı yana teslim ettiğini, davacı şirket yetkilisi'nin 03/06/2020 tarihinde sosyal medya hesabından maske imalatlarının bu tarihi itibarıyla başladığını paylaşıp makinelerin üretim yaptığına ilişkin fotoğraflar yayınladığını, 03/06/2020 tarihinde üretime başlayan davacı yanın üretime başladıktan 5 gün sonra 08/06/2020 tarihinde müvekkiline ihtarname keşide ederek makinenin çalışır hale getirilmesini ihtar ettiğini, davacının üretime başlamasına rağmen ihtarnameler keşide ederek geri kalan bedeli ödememek için yasal zemin oluşturmaya çalıştığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, taraflar arasında akdedilen 15.05.2020 tarihli satış sözleşmesi hükümlerine göre, asıl davada davacı birleşen davada davalı satıcı ... ... Elektronik ve Kontrol Sistemleri Dış Ticaret A.Ş. tarafından ithal edilen teknik özellikleri kararlaştırılan makinenin asıl davada davalı birleşen davada davacı ... Soğutma A.Ş.'ye satışının kararlaştırıldığı, satış bedelinin toplam 185.000,00 USD olup, 92.500,00 USD'nin sözleşmenin imzalanmasından sonra peşinat olarak 20.05.2020 tarihinde ödendiği, ... Soğutma A.Ş. tarafından 3 Haziran 2020 tarihi itibarıyla maske imalatlarına başladıklarının sosyal medya hesabında paylaşıldığı, 09.06.2020 tarihli makine test tutanağında ''Sözleşme ile alımı yapılan Full Ultrasonik Maske Üretim Seti (MBK-ZTK02 model) makinanın satıcı firma yetkili elemanlarınca kurumu yapıldıktan sonra 09/06/2020 tarihinde saat 13:59'da yapılan 1 saatlik testte, 4 adet operatörle ve sık sık arızalanarak 3850 adet ultrasonik maske üretimi yapılmış olup, yapılan testin video kaydı da alınmıştır'' tespitinin yer aldığı, sözleşme eki teknik özelliklerde anılan makinenin saatteki üretiminin 4800 adete kadar olabileceğinin yer aldığı, ... Soğutma A.Ş'nin yetkilisinin gerek sosyal medya hesabındaki 3 Haziran 2020 tarihli paylaşımları, gerekse de 09/06/2020 tarihli tutanak içeriğinden makinenin çalışır vaziyette 29/05/2020 tarihinde kurulduğu kanaatine varılmakla, ... Soğutma A.Ş'nin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 23/c maddesinde öngörülen hak düşürücü süreler içerisinde ayıp ihbar yükümlülüğünü yerine getirmeyerek ayıba bağlı haklarının ortadan kalktığı, satıcının ayıba karşı tekeffül hükümlerinden yararlanamayacağı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile itirazının kısmen iptaline, takibin asıl alacak olan 635.086,50 TL üzerinden ve takip tarihinden itibaren asıl alacağın %15 faiz oranını aşmamak ve azalan oranlardaki avans faizi uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya ilişkin istemin ve davalının tazminat isteminin reddine, hüküm altına alınan miktarın %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm, asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle asıl davada davalı, birleşen davada davacı vekilinin istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiş, karar asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ
A.Dava ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava satıma dayalı itirazın iptali, birleşen dava, bedelin iadesi ve tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, asıl davada davalı-birleşen davada davacının temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin asıl davada davalı-birleşen davada davacıdan alınarak, asıl davada davacı-birleşen davada davalıya verilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
15.04.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.