TTK 258, TTK 319, 322: Komandit Şirketlerde Komanditer Ortağın İkinci Derece Sorumluluğu ve Takibin Semeresiz Kalması Ön Koşulu

12. Hukuk Dairesi         2016/18426 E.  ,  2016/26292 K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 18/02/2016 tarih, 2015/32087 Esas - 2016/4430 Karar sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki alacaklı ve borçlu ... tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
Alacaklı tarafından faturalara dayalı olarak borçlu ... Adi Komandit Şirketi hakkında genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız icra takibinde, alacaklının icra müdürlüğüne yaptığı talepte, borçlu şirket hakkındaki takibin semeresiz kalması nedeniyle, takibin ortaklara karşı devam etmesi için onlara ödeme emri tebliğ edilmesini istediği, icra müdürlüğünce, şirket ortakları ... ve ...'a ödeme emri tebliğ edildiği, adı geçenlerin takibe itirazı nedeniyle, alacaklı tarafından, duran takibin devamını sağlamak maksadıyla yasal süre içerisinde icra mahkemesine yapılan başvuru ile, şirket ortaklarının yaptığı itirazın kaldırılmasının talep edildiği, mahkemece, şirket ortaklarının şirketin borcundan sorumlu olmadıkları, şirketin mal varlığının bulunup bulunmadığı ve borcun ödenip ödenmeyeceği konularının yargılamayı gerektirdiği, dar yetkili icra mahkemesinde bu hususların tartışılamayacağı gerekçeleriyle talebin reddedildiği anlaşılmıştır.
Takip tarihi itibariyle uygulanması gereken 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun komanditer ortağın mesuliyeti başlıklı 258. maddesi (6102 sayılı TTK md: 319), "Bir komanditerin mesuliyeti, koyduğu veyahut taahhüt eylediği sermaye miktarını aşamaz.", 261. maddesi ise (6102 sayılı TTK md: 322), "Komanditerler, koymayı taahhüt ettikleri sermayelerin zimmetlerinde kalan kısmına kadar, şirketin alacaklılarına karşı mesuldürler. Fakat alacaklılar, şirket infisah halinde bulunmadıkça veya şirket aleyhine vukubulan icra takibatı semeresiz kalmış olmadıkça komanditerlere müracaat edemezler. ..." hükümlerini haizdir.
Somut olayın incelenmesinde; .. ... Adi Komandit Şirketi hakkında başlatılan takibin kesinleşmesi üzerine, alacaklının talebi ile 31.01.2014 tarihinde borçlu şirketin adresine menkul haczi için gidildiği, ancak haczi kabil mal bulunamadığından haczin gerçekleştirilemediği, 3. kişilere gönderilen 89/1 haciz ihbarnamelerine verilen cevabi yazılar ile de borçlu şirketin 3. kişilerde hak ve alacaklarının bulunmadığının bildirildiği, alacaklının icra dairesine yaptığı başvuru ile, yapılan menkul ve gayrimenkul sorgulamasına, haciz ve bankalara yazılan yazı sonuçlarına göre borçlu şirket hakkındaki takibin semeresiz olduğunun anlaşılması nedeniyle şirket ortaklarına ödeme emri gönderilmesini istediği, icra müdürlüğünce talebin kabulü ile şirket ortaklarına ödeme emri tebliğ edildiği ve şirket ortaklarının takibe itirazı üzerine takibin durduğu, alacaklının itirazın kaldırılması talebi ile ica mahkemesine başvurduğu, mahkemece, şirket ortaklarının şirketin şahsi borcundan sorumlu olmadığı gerekçesiyle talebin reddedildiği görülmüştür.
Yukarıdaki yasal düzenlemeler gereğince, komandit şirketlerde, şirketin borcundan dolayı komanditerler hakkında takip yapılabilmesi mümkün olup, bunun ön koşulu, şirket hakkındaki takibin semeresiz kalması yada şirketin infisah halinde olması halleridir. Bu durumlarda, komanditerlerin sorumlu oldukları miktar ise, koymayı taahhüt ettikleri sermayelerin zimmetlerinde kalan kısmıdır.
O halde, mahkemece, borçlu şirket hakkındaki takibin semeresiz kalıp kalmadığı, yani TTK'nun 261. maddesindeki koşulun gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, adı geçen Kanunun yukarıda yazılı düzenlemeleri göz ardı edilerek, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile sonuca gidilmesi isabetsiz olup, Dairemizce mahkeme kararının bu nedenlerle bozulması gerekirken, maddi hataya dayalı olarak onandığı anlaşılmakla, alacaklının karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.
SONUÇ :Alacaklının karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 18.02.2016 tarih ve 2015/32087 E. - 2016/4430 K. karar sayılı onama ilâmının kaldırılmasına, ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 05.02.2015 tarih ve 2014/528 E. - 2015/120 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), bozma nedenine göre borçlu ...'ın karar düzeltme isteminin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 28/12/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.