Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

TTK 32, 33, 636: Şirket Merkez Adresinin Sicilden Terkini ve Hükmen Tescili İsteminde Hukuki Yarar Dava Şartı Yokluğu

Esas2025/483E.Karar2025/5665K.25 Eylül 2025

OnamaOy birliği

Karar Özü

Ticaret sicilinde kayıtlı adresinde bulunamayan ve yeni adresi tespit edilemeyen şirketin merkez adresinin ticaret sicilinden terkini ve hükmen tescili istemiyle dava açılmasında hukuki yarar bulunmamakta olup, bu durumda izlenmesi gereken yasal prosedür Ticaret Bakanlığı tarafından şirketin feshinin talep edilmesidir.

Özet

Davacı, tescilli adresinde tebligat yapılamayan ve tescile davet ilanları sonuçsuz kalan davalı şirketin merkez adresinin ticaret sicilinden terkini ile bu durumun hükmen tescilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, Ticaret Sicil Müdürlüğünün re'sen inceleme yükümlülüğü bulunduğunu ve adres tespiti yapılamazsa izlenecek yolun Ticaret Bakanlığı tarafından açılacak feshi davası olduğunu saptayarak davayı hukuki yarar yokluğundan reddetmiş, bu karar onanmıştır.

Karar Metni4.312 karakter

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde; Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanlığı İnceleme Dairesi Başkanlığı yazısında; "Kurul tarafından yürütülen inceleme sürecinde ilgi şirketten bilgi talep edildiği, fakat tebligatın muhatabın adresinden ayrılmış olması sebebiyle tebliğ edilemediği" hususunun bildirildiğini, şirketin son tescille adresine tebligat gönderildiğinin anlaşıldığını, ve bu hususa ilişkin müdürlüklerinden bilgi talep edilen yazının ulaştığını, ilgili şirket için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 33. ve Ticaret Sicil Yönetmeliğin 36. maddeleri gereği yapılan tescile davetlerin iade geldiği için sonuçsuz kaldığını, davalı şirket hakkında hükmen tescil davası açma zorunluluğunun hasıl olduğunu ileri sürerek davalı şirketin "... Mahallesi, ... Caddesi ... Sitesi No:8/Z096 .../KONYA" şeklinde merkez adresinin ticaret sicilinden terkin ve iptaline karar verilmesini ve kurulan kararın hükmen tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı, cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile TTK'nın 32. ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34. maddesi gereğince Ticaret Sicil Müdürlüğünün tescil için aranan şartların var olup olmadığını, mevcut bir durumda değişiklik olup olmadığını re'sen incelemesi gerektiği, bu kapsamda davacının, şirketin başka bir adreste faaliyet gösterip göstermediğini araştırması, araştırma sonucunda şirketin adresinin tespit edilmesi durumunda TTK’nun 33. ve Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 36. maddesine göre işlem yapılması, yapılacak araştırmadan bir sonuç alınamazsa, anasözleşme hükmü ve TTK’nın 636/1-a hükmü gereğince Ticaret Bakanlığı tarafından şirketin feshi davası açılması gerektiği, davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunmasının dava şartı olduğu, aynı Kanun'un 115. maddesi gereğince mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı ve taraflarında her zaman ileri sürebileceği gerekçesiyle davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ileri sürülen istinaf istemleri ve TTK'nın 31, 32, 33. maddeleri ile Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 28, 36, 37. maddeleri uyarınca İlk Derece Mahkemesince verilen kararda herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davalı şirket merkez adresinin ticaret sicilden terkini ile kararın hükmen tescili istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 25.09.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.

Alt Mahkeme Zinciri

bam
Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
2024/1568 E.2024/1751 K.
Esastan ret
ilk derece
Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
2024/589 E.2024/507 K.
Davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine

TTK Atıfları (4)

Diğer Mevzuat

6100 sayılı HMKHMK m. 115HMK m. 353/1-b(1)HMK m. 370/1HMK m. 372Ticaret Sicil Yönetmeliği m. 28Ticaret Sicil Yönetmeliği m. 34Ticaret Sicil Yönetmeliği m. 36Ticaret Sicil Yönetmeliği m. 37

Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca onanmasına

Etiketler

ticaret sicili
adres terkini
hükmen tescil
hukuki yarar
şirketin feshi
dava şartı

Bağlı TTK Maddeleri

11. Hukuk Dairesi 2025/483 E. , 2025/5665 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1568 Esas, 2024/1751 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2024/589 E., 2024/507 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacı dava dilekçesinde; Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanlığı İnceleme Dairesi Başkanlığı yazısında; "Kurul tarafından yürütülen inceleme sürecinde ilgi şirketten bilgi talep edildiği, fakat tebligatın muhatabın adresinden ayrılmış olması sebebiyle tebliğ edilemediği" hususunun bildirildiğini, şirketin son tescille adresine tebligat gönderildiğinin anlaşıldığını, ve bu hususa ilişkin müdürlüklerinden bilgi talep edilen yazının ulaştığını, ilgili şirket için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 33. ve Ticaret Sicil Yönetmeliğin 36. maddeleri gereği yapılan tescile davetlerin iade geldiği için sonuçsuz kaldığını, davalı şirket hakkında hükmen tescil davası açma zorunluluğunun hasıl olduğunu ileri sürerek davalı şirketin "... Mahallesi, ... Caddesi ... Sitesi No:8/Z096 .../KONYA" şeklinde merkez adresinin ticaret sicilinden terkin ve iptaline karar verilmesini ve kurulan kararın hükmen tesciline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı, cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile TTK'nın 32. ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34. maddesi gereğince Ticaret Sicil Müdürlüğünün tescil için aranan şartların var olup olmadığını, mevcut bir durumda değişiklik olup olmadığını re'sen incelemesi gerektiği, bu kapsamda davacının, şirketin başka bir adreste faaliyet gösterip göstermediğini araştırması, araştırma sonucunda şirketin adresinin tespit edilmesi durumunda TTK’nun 33. ve Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 36. maddesine göre işlem yapılması, yapılacak araştırmadan bir sonuç alınamazsa, anasözleşme hükmü ve TTK’nın 636/1-a hükmü gereğince Ticaret Bakanlığı tarafından şirketin feshi davası açılması gerektiği, davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunmasının dava şartı olduğu, aynı Kanun'un 115. maddesi gereğince mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı ve taraflarında her zaman ileri sürebileceği gerekçesiyle davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ileri sürülen istinaf istemleri ve TTK'nın 31, 32, 33. maddeleri ile Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 28, 36, 37. maddeleri uyarınca İlk Derece Mahkemesince verilen kararda herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, davalı şirket merkez adresinin ticaret sicilden terkini ile kararın hükmen tescili istemlerine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 25.09.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.