TTK 391, 408: TMSF Tarafından Kayyım Sıfatıyla Gerçekleştirilen Hisse Devirlerinde Özel Mevzuatın Uygulanması ve Genel Kurul Yetkileri

11. Hukuk Dairesi         2024/2305 E.  ,  2025/1521 K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2026 Esas, 2024/257 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2020/466 E., 2020/939 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... İnşaat Tur. San. Tic. A.Ş. (... İnş. A.Ş.) ve ... Gayrimenkul ve Ticari Yatırımlar A.Ş.'ye (AFK Gayrimenkul A.Ş.) ait Artaş-...-... Adi Ortaklığı ve ... AVM Hizmetleri A.Ş. 'deki hisselerine dair devir sözleşmelerinin 686 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (686 sayılı KHK) 4. maddesi uyarınca geçersizliğinin tespitine, talep kabul görmez ise kayyım heyeti tarafından ... Kurulunun (TMSF Fon Kurulu) 07.06.2018 tarih ve 2018/334 sayılı kararından sonra akdedilen ... İnşaat A.Ş. ve AFK Gayrimenkul A.Ş.’ye ait Artaş-...-... Adi Ortaklığı ve ... AVM Hizmetleri A Ş.'deki hisselerine dair devir sözleşmelerinin 6758 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un (6758 sayılı Kanun) 19/3 hükmüne aykırı bir şekilde akdedilmiş olması, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 27. maddesi uyarınca “kesin hükümsüzlük" halinin bulunması ve yine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı TTK) 391/1-b hükmü kapsamında “anonim şirketin temel yapısına uymayan ve sermayenin korunması ilkesini gözetmeyen” ve yine 6102 sayılı TTK'nın 408/2-(f) hükmü kapsamında şirket genel kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez yetkisi kapsamında bulunan “önemli miktarda şirket varlığının toptan satışına karar vermek yetkisinin şirket yönetim kurulunu teşkil eden kayyım heyeti tarafından kullanılması ve uygulanması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nın 391/1-(d) hükmü uyarınca “diğer organların devredilemez yetkilerine giren ve bu yetkilerin devrine ilişkin” kararlar kapsamında kaldığından batıl olup butlanla malul olması nedeniyle geçersiz olduğunun tespitine, ... İnşaat A.Ş. ve AFK Gayrimenkul A.Ş. unvanlı şirketlerin pay defterlerindeki ortaklık durumuna ilişkin kayıtların hisse devirlerinin geçersiz olduğuna yönelik tespit kararı sonucuna göre düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; söz konusu şirketlerin yönetimlerinin TMSF'ye devredildiğini, genel kurul yetkilerinin ise TMSF tarafından 6758 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca kullanıldığını, bu bakımdan pay devrinin muvazaa nedeniyle geçersizliğini talep eden davacının, işbu davasını yalnızca ihbar olunanlar .... İnşaat A.Ş. ve ... Gayrimenkul A.Ş.'ye yöneltebileceğini, ... İnşaat A.Ş. ve AFK Gayrimenkul A.Ş.'ye müvekkili şirketlerin adi ortaklıktan hakkına düşen büyük miktardaki taşınmazların devredilerek adi ortaklıktaki ve Vadi İstanbul'daki ... İnşaat A.Ş. ve AFK Gayrimenkul A.Ş. paylarının müvekkili şirketler tarafından devir alındığını, devir alan tarafta olan müvekkili şirketlerin pay devir bedellerini ödemesi dışında herhangi bir sorumluluğu olmayacağını, şirketlerin haklarında FETÖ’ye iltisak iddiası bulunan bir yapıdan uzaklaşması karşısında zaruri olduğunu, davacının iddialarının aksine dava konusu hisse devirlerinin zorunlu ve mali sebeplere dayalı olarak gerçekleştirildiğini, dolayısıyla kayyım TMSF'nin kayyım yöneticileri tarafından 21.12.2018 tarih ve 696 sayılı Fon Kurulu kararı doğrultusunda imzalanan sözleşmelerin ticari teamüle ve hakkaniyete aykırı olduğuna yönelik iddialarının tamamen dayanaksız ve afaki iddialardan ibaret olduğunu, davacının geçersizlik iddiasının dayanağı olduğu ileri sürdüğü 686 sayılı KHK’nın 4. maddesinin olayda uygulanma imkânı bulunmadığını, davacı her ne kadar 686 sayılı KHK’nın 4. maddesi uyarınca kayyum atanan şirketlerde, şirket hissedarları hakkında başlatılan soruşturma tarihinden sonra şayet herhangi bir hisse devri yaşanmışsa, hisse devir sözleşmelerinin muvazaalı kabul edilerek geçeriz sayılacağını iddia etmekte ise de ilgili mevzuat hükümlerinin dava konusu sözleşmelere uygulanamayacağını, soruşturma sonrası ortakların yapmış olduğu devir ve temlik işlemlerine yönelik olduğunu, uyuşmazlık konusu pay devirlerinin ise 6758 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca TMSF tarafından 21.12.2018 tarih ve 696 sayılı Fon Kurulu kararı doğrultusunda yapıldığını, TMSF'nin basiretli bir tacir olarak kendine KHK ve kanun ile verilen yetkiyi kullandığını, mevzuatta soruşturma açılan şirket paydaşları için öngörülen hisse devir sözleşmelerinin geçersiz sayılacağına ilişkin düzenlemenin, kayyım tarafından atanan TMSF tarafınca KHK ve Kanuna dayanarak yapılmış devirleri geçersiz kılınabileceği sonucunu doğurmasının mümkün olmadığını, dava konusu sözleşmelerin 686 sayılı KHK'nın 4. maddesi kapsamına girmediğini, dava konusu hisse devir bedellerinin bağımsız denetim şirketlerince yapılan değerlemeler doğrultusunda belirlendiğini, TMSF ile olan hisse devir sözleşmesinde; .... İnşaat A.Ş. ve ... Gayrimenkul A.Ş.'ye hisse devri karşılığı 39.600 m2’lik brüt ofis alanı verildiğini, taraflarca mutabık kalınan hisse devir bedellerinin de 17.10.2016 tarihinde düzenlenen Rasyonel Bağımsız Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından düzenlenen Değerleme Raporuna dayandığını savunarak davacının aktif ve pasif husumetleri bulunmadığından davanın aktif husumet ve pasif husumet yokluğu nedenleriyle reddi ile birlikte tüm davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; TMSF'nin kayyum olarak yaptığı işlemlerin geçersiz olup olmadığı husus bakımından TMSF'nin görevlerini, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu (5411 sayılı Kanun) OHAL kapsamındaki 6758 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat ile kendisine verilen yetkiler çerçevesinde yerine getirdiği, görevleri arasında yer alan OHAL kapsamında yürütülen kayyımlık faaliyetlerinın yasal düzenleme bakımından 5411 sayılı Kanun'da belirtildiği, uyuşmazlık konusu pay devirlerinin ise 6758 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca TMSF tarafından 21.12.2018 tarih ve 696 sayılı Fon Kurulu kararı doğrultusunda yapıldığı, TMSF'nin genel kurul ve şirket idaresini kendine KHK ve kanun ile verilen yetkiyi kullandığı, devirlerle ilgili söz konusu işlemler KHK hükümlerine göre 6102 sayılı TTK'ya tabi olmaksızın yapıldığından ve 6102 sayılı TTK hükümlerine göre değerlendirme yapılamayacağından artık işlemlerin 6102 sayılı TTK'nın 391. maddesine aykırılığının ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Fon Kurulu'nun 21.12.2018 tarih ve 2018/696 sayılı kararı incelendiğinde; ''....... Adi Ortaklığı (%40) ve ... AVM Hizmetleri Anonim Şirketi (%22,50) hisselerinin önerge ekinde sunulan taşınmazların .... İnşaat A.Ş. ve AFK Gayrimenkul A.Ş. adına tapuda tescili ve diğer şartlar dahilinde ...ş ve ... Gruplarına devredilmesinin yararlı uygun olacağı, ...,İnvest .... İnşaat Yapı A.Ş. ve ... Yağ Gliserin Sanayi Ticaret A.Ş. tarafından önerge ekinde sunulan taşınmazların ... İnşaat A.Ş. ve ... Gayrimenkul A.Ş.'ye ait ... Ortaklığındaki % 40 oranındaki, .... AVM. A.Ş.deki % 22,50 oranındaki hisselerin (.... İnşaat A.Ş. ve AFK Gayrimenkul A.Ş.nin ... projesinde sahip oldukları hisselerin ) ... ve... İnşaat Yapı A.Ş. 'ye devredilmesi hususunda şirketlerin yönetim kurullarına izin verilmesine karar verilmiştir,'' şeklinde karar alındığı ve kayyım heyetinin bu karara istinaden davalılara hisse satış ve devrini yaptığı, 6102 sayılı TTK'nın 408. maddesinde genel kurulun devredilemez görev ve yetkilerinin arasında, önemli miktarda şirket varlığının toptan satışına ilişkin karar alınmasının bulunduğunun açıkça düzenlendiği, istinafa konu davada genel kurula ait bu yetki ve görev anılan düzenlemeler uyarınca ... Fon Kurulununca verildiği gözetildiğinde; İlk Derece Mahkemesine sunulan deliller ışığında mahkemece davanın reddine yönelik verilen hüküm ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediği, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, .... İnşaat A.Ş. ve .... Gayrimenkul A.Ş.'ye ait .... Adi Ortaklığı ve ... AVM Hizmetleri A.Ş.'deki hisselerine dair devir sözleşmelerinin muvaza nedeniyle geçersizliğinin tespiti ve pay defterindeki kaydın düzeltilmesi, Fon kurulu kararının 6102 sayılı TTK 391/1-(d) hükmü uyarınca “diğer organların devredilemez yetkilerine giren ve bu yetkilerin devrine ilişkin” kararlar kapsamında kaldığından batıl olup butlanla malul olması nedeniyle geçersiz olduğunun tespiti ile .... İnşaat A.Ş. ve AFK Gayrimenkul A.Ş. unvanlı şirketlerin pay defterlerindeki ortaklık durumuna ilişkin kayıtların hisse devirlerinin geçersiz olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 05.03.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.