TTK 4, 5: Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan İtirazın İptali Davalarında Asliye Ticaret Mahkemesinin Görevi

11. Hukuk Dairesi         2025/3733 E.  ,  2026/903 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1475 Esas, 2025/1570 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 14. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/366 E., 2023/991 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 10.02.2026 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat...ile davalı vekili Avukat... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'in arkadaşı ... aracılığıyla tanıştığı ...'in yurt dışındaki gri paraların KOBİ'lere dağıtılmak üzere devlet tarafından getirilmesi projesi olduğunu, yapılacak inceleme sonucunda herhangi bir suça ve örgüte karışmayan kişilerin uygun görülmeleri halinde bu projeye alınacaklarını, sisteme girmek için belirlenecek banka hesabına yatırılacak 1.000.000,00 TL'nin uluslararası bir sigorta şirketine teminat olarak gösterileceğini, sistemde bir yıllık ya da 60 aylık seçenekler olduğunu, bir yıllık seçenekte 1.000.000,00 TL'ye 2.250.000,00 TL yatırılacağını, anlaşmayla ilgili diğer bilgilerin gönderilmesi için bir e-posta hesabı açılarak bildirilmesi gerektiğini söyleyerek kendisini ikna etmesi üzerine sisteme girmeye karar verip ... ile birlikte ...ası ... Şubesi'nde hesap açarak 1.000.000,00 TL yatırdığını, ...'nın kendisini arayarak ...'in hesabın takibe alınması sebebiyle sisteme kabul edilmediğini söylediğini iletmesi sebebiyle ...ası ... Şubesi'nde açtırdığı hesapta bulunan parayı ...as...Şubesi'ne yatırdığını, bu olaydan yaklaşık bir hafta sonra ...'nın kendisini arayarak ...'in tekrar aynı hesaba para yatırması halinde sisteme dahil olacağını söylediğini belirtmesi ile 07.09.2017 tarihinde ... ... Şubesi'ndeki hesabına havale yaptığını, müvekkilinin hesabına 10.01.2018 tarihinde yatırılması gereken 243.000,00 TL'nin yatırılmaması üzerine ...'i aradığını, ...'in sistemde sıkıntı olduğunu, ödemelerin biraz gecikeceğini söyleyerek kendisini oyaladığını, bu arada ....com adresine ...'tan gönderilen hesap özetini incelediğinde projeye katılmak için yatırdığı paranın çekildiğini görüp ...'i arayarak bilgi almak istediğini, ...'in bir sıkıntı olduğunu, kendisinin de bir şey bilmediğini söylemesi üzerine ...ası ... Şubesi'ne gittiğinde hesabında bulunan paranın sahte talimat ile transfer edildiğini öğrendiğini, daha sonra ... ile ...'nın işyerinde buluştuklarını, ...'nın da aynı şekilde dolandırıldığını öğrendiğini, ...'in bu görüşme sırasında dolandırılan başka kişilerin de olduğunu, bu yüzden kendisinin de zor duruma düştüğünü beyan ettiğini, soruşturma kapsamında davalı bankanın müvekkili hakkında şikayeti üzerine müvekkilinin dosya kapsamında şüpheli olarak soruşturulduğunu ve yapılan araştırma sonucunda müvekkili hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, müvekkilinin ... ... Şubesi'ndeki hesabında bulunan paranın sahte EFT talimatı ile ...'a aktarıldığını, 12.09.2017 tarihli ... imzalı bir adet EFT talimatının sahte olduğunu, müvekkilinin imzasının bulunmadığını, bu kadar yüksek meblağlı bir EFT işlemi sırasında müvekkilinin aranarak onay alınmadığını, bu eylem sebebiyle yapılan soruşturma kapsamında şüpheliler hakkında iddianame düzenlenerek İstanbul Anadolu 15. Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/184 E. sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını, bu dosyadaki şüphelilerden biri olan ...’in banka görevlisi olduğu ve işlemlerde sahte EFT talimatlarını sahte olduğunu bilerek, kabul ederek paraların havalesini sağlayıp şüphelilere yardım ettiğinin belirlendiğini, müvekkilinin sahte talimat ile çekilen parasının iadesi için davalı bankaya başvurduğunu, herhangi bir sonuç alamaması nedeniyle davalı banka hakkında ilamsız icra takibi başlattığını, takibin haksız itiraz ile durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı hakkındaki takipsizlik kararının kaldırıldığını, EFT talimatına teyit kaşesi basılması işlemini servis yetkilisinin gerçekleştirdiğini, davacının hesabından ...'un hesabına EFT yapıldığını, ancak daha sonra ...'un davacının hesabına havale gönderdiğini, bu tutarın davacı tarafından nakit olarak çekildiğini, davacının dava dışı ... ve ... ile birlikte hareket ettiğini, bu şahıslar ile birlikte organize bir şekilde davrandığını, davacının davalı bankayı dolandırmak kastı ile hareket ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, davalı banka çalışanına devlet destekli bir projeye yatırılmak üzere para gönderdiği, davalı banka çalışanı dava dışı üçüncü kişinin ise bu bedelleri davacıya iade etmediği, davacının davalı bankaya güveni sebebi ile dava dışı üçüncü kişiye gönderilen bedellerden davalı bankanın sorumlu olduğu iddiası ile dava açtığı, ancak somut olayda, davacının parayı bankanın hesabına göndermediğini bildiği, dava dışı üçüncü kişiye gönderdiğinin farkında olduğu, dava dışı banka çalışanının gönderilen bedelleri çektiği, davacının dava dışı üçüncü kişi ile parasal ilişki içinde olduğunun bilincinde olduğu, davalı bankanın çalışanının şahsi parasal ilişkilerinden sorumlu tutulamayacağı, davacının, davalı banka ile oluşan zarar arasındaki illiyet bağını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda davalı bankaya atfı kabil bir kusur bulunmadığı, davanın kabulünü gerektirir nitelik ve yeterliliği haiz bir delilin dosyaya kazandırılamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A.Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalı bankada bulunan hesabından sahte EFT talimatı ile para transferi yapıldığı iddiasıyla oluşan zararın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.



B. Değerlendirme ve Gerekçe
1.Dava, mudi ile banka arasındaki bankacılık işlemine dayalı alacağın/ tazminatın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla belirlenir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 4. maddesi gereğince Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiş olan hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK’nın 5/1 hükmü uyarınca, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli kılınmıştır.

Somut olayda, mudi ile banka arasındaki bankacılık işleminden kaynaklanan alacağın/ tazminatın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemi, ticari dava niteliğinde olduğuna ve bu davaya asliye hukuk mahkemesi tarafından bakılacağına dair bir düzenleme mevcut olmadığına göre iş bu ticari davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerekmektedir. Bölge Adliye Mahkemesince HMK'nın 353/1-a,3 maddesi hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesinin görevi hususunda olumlu, olumsuz herhangi bir değerlendirme yapılmamış olup bu nedenle temyiz aşamasında İlk Derece Mahkemesinin uyuşmazlığın çözümünde görevli olup olmadığı irdelenmiştir. Bu durumda, görev hususu yargılamanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiğinden Asliye Hukuk Mahkemesince davaya bakılması doğru görülmemiştir.

2.Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, HMK'nın 373/1 hükmü uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, 11.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.