TTK 414, 417, 418, 446: Ertelenen Genel Kurul Sonrası İkinci Toplantıda Nisap Şartı ve Etki Kuralı
İlk genel kurul toplantısının çağrı usulü hatalı olsa veya hazirun cetveli usulüne uygun hazırlanmasa dahi, ortakların anlaşamaması veya nisap yetersizliği nedeniyle ertelenmesi durumunda sonraki toplantı ikinci toplantı niteliğindedir ve TTK m. 418 uyarınca bu toplantıda nisap aranmaz.
Davacılar, anonim şirket genel kurul toplantısının yasal nisaplar sağlanmadan yapıldığı ve çağrı usulünün sakat olduğu gerekçesiyle kararların yokluğunun tespitini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, ilk toplantının usulüne uygun bir hazirun cetveli olmaması sebebiyle hukuken ilk toplantı sayılamayacağını, dolayısıyla müteakip toplantının da ilk toplantı gibi nisaba tabi olup yoklukla malul olduğunu kabul etmiş ve istinaf dairesi bu kararı onamıştır. Yargıtay ise çağrı usulsüz olsa dahi etki kuralı (TTK m. 446) uyarınca genel kurulun ertelenmiş sayılması gerektiği ve ikinci toplantıda nisap aranmayacağı gerekçesiyle kararı bozmuştur.
11. Hukuk Dairesi 2024/6700 E. , 2025/4298 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/686 Esas, 2024/1504 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 1.Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2023/442 Esas, 2024/23 Karar Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; 08.09.2023 tarihinde ... Turistik İnşaat ve Ticaret A.Ş. merkezinde bakanlık temsilcisinin katılımı ile gerçekleştirilen genel kurulun yok hükmünde olduğunu, ... Turistik İnşaat ve Ticaret A.Ş. yönetim kurulu tarafından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı TTK) 414. maddesine göre 08.09.2023 tarihinde genel kurul yapılacağının ilan edildiğini ve hissedarlara çağrı yapıldığını, 08.09.2023 tarihinde yapılan genel kurula emredici hüküm olan 6102 sayılı TTK 414 gereği sermayenin en az dörtte birini karşılayan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin katılması gerekirken bu nisap sağlanmadan genel kurul yapıldığını, kanunun emrettiği nisap sağlanmadan yapılan genel kurulda alınan kararların yok hükmünde olduğunu, 14.08.2023 tarihli ilanda Yönetim Kurulu'nun 08.08.2023 tarihli almış olduğu karara istinaden müteveffa elbirliği hissesinin ...'a ait hisselerin temsil edilmesinde uzlaşılmaması nedeniyle ikinci toplantının 08.09.2023 tarihinde saat 14:00'da şirket merkezinde yapılacağının bildirildiğini, ilanda belirtilen ilk toplantının mevcut usulüne uygun bir çağrı da kesinlikle mevcut olmadığını, ilan edilen genel kurul toplantısının diğer hissedarlar ve bakanlık temsilcisi tarafından ikinci toplantı olarak kabul edildiğini ve toplantı nisabının aranmadan toplanılarak genel kurul yapıldığını, genel kurulun çağrı usulünü belirlediğini ve ardından toplantı ve karar nisaplarının belirlendiğini, güncel durumda şirketin hisse oranlarının muris ... % 67.50, ... % 18,25, ... % 1.75, ... % 1.75, ..., ... % 7,50 şeklinde olduğu, hissedarlardan ... şirketin yönetim kurulu karar ve genel kurul toplantı ve müzakere defterlerini hukuka aykırı olarak alıkoyduğundan dava konusu genel kurul kararını dosyaya sunamadıklarını, bu hususla ilgili davacılardan ...'un ... Polis Merkezi Amirliği'ne giderek suç duyurusunda bulunduğunu, davacılar ile genel kurula katılan diğer hissedarlar arasında toplamda 7 adet miras hukukundan kaynaklanan dava bulunduğunu, bu davaya konu usulsüzlükleri yegane sebebinin aynı zamanda mirasçı olan diğer hissedarların şirket yönetim kurulunu ele geçirip şirketin içini boşaltma ve müvekkillerinin miras haklarından yoksun kılma arzusu olduğunu, şirketin tarafsız bir şekilde yönetilebilmesi için Kocaeli 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde 2023/835 E. sayılı dosyası ile tereke temsilcisi davası açıldığını ileri sürerek dava konusu 08.09.2023 tarihli şirket genel kurul kararının yokluğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı şirkette mevcut hissedarlık yapısının; toplam pay adedi 94.000 adet olmak üzere beher değeri 25 TL üzerinden toplam 4.850.000,00 TL sermaye şeklinde olduğunu, müvekkili şirketin %67,50 hissedarının ...'ın 22.07.2022'de vefatı sonucu hisselerinin kanuni mirasçılara intikal ve tescili gerektiğinden, şirket hissedarı olan ... ve ...'in 14.10.2022 tarihli dilekçeleri ile şirket genel kurulunun olağanüstü toplantıya davet edilmesini şirket yönetiminden talep ettiklerini, buna rağmen genel kurul toplantısının yapılmadığını, şirketin 2020, 2021, 2022 yılları genel kurullarının yapılmaması nedeniyle yönetim kurulunun görev süresinin dolduğunu, eski yönetim kurulunun kendisine hissedarlarca 2 kez yapılan yazılı ihtara rağmen genel kurulunun yasal sürede toplamadığını, bunun üzerine Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/372 E. sayılı dosyası ile olağan genel kurulun yapılması amacıyla bir kısım hissedarlar tarafından dava açıldığını, yönetim kurulunun genel kurulu çağrısız olarak topladığını, çağrısız genel kurullarda paydaşların %100'ünün hazır bulunmasını ve duruma birlikte muvafakat etmeleri gerektiğinden nisap eksikliği nedeniyle birinci genel kurulun açılamadığını, ikinci genel kurulun 08.09.2023 tarihinde bu sefer doğru şekilde çağrılı olarak yapılmasını ortaklaşa karar alındığını, tüm hissedarların 08.09.2023 tarihinde yapılacak genel kurulun ikinci genel kurul olduğunu, ilkinin nisap eksikliği nedeniyle açılamadığı hususunda mutabık kalarak bunu şüpheye yer bırakmaksızın beyan ettiğini, genel kurul çağrısının 14.08.2023 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde ikinci toplantıya davet şeklinde ilan edildiğini, davalının şirkette herhangi bir işçi çıkartılmasına ya da şirket mevcudunun eksiltilmesinin söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; pay sahibi olan ...'ın vefatı ile dosyada mevcut veraset ilamına göre şirketteki hissesinin ..., ..., ..., ..., ..., ... adına ticaret siciline kayıt edildiği, 18.07.2023 tarihli yönetim kurulu kararı ile tereke uyuşmazlığının sağlanması amacıyla 08.08.2023 tarihli genel kurul yapılacağına karar verildiği, kararı ticaret sicil gazetesinde yayınlandığı, 08.08.2023 tarihli genel kurul tutanağı incelendiğinde genel kurul toplanmadan önce hazirun cetvelinin 6102 sayılı TTK'nın 417/3 hükmüne göre hazırlanmadığı, hazirun cetvelinde toplantıya katılanların imzalarının alınmadığı, 08.08.2023 tarihli olağan genel kurul toplantı tutanağında, 08.08.2023 tarihli tutanak uyarınca şirket genel kurulu yapılamadığı, ikinci genel kurul yapılması amacıyla 08.09.2023 tarihinde saat 14.00'da gündemi görüşmek üzere toplantıya çağırılmasına dair karar alındığı, genel kurul tutanağına ek olarak tutulan 08.08.2023 tarihli tutanakta ...'a ait hisselerin temsil edilmesinde uzlaşılamaması nedeniyle genel kurulun açılamadığına dair tutanak tanzim edildiği ve iş bu tutanağın ... mirasçıları tarafından imzalandığı, 08.09.2023 tarihli genel kurul tutanağı incelendiğinde genel kurul günü hazirun cetvelinin hazırlandığı bir kısım hissedarların hazirun cetvelini imzaladığı, 08.09.2023 tarihli toplantıda ise 6102 sayılı TTK'nın 418/1 hükmündeki nisap şartının gerçekleşmediği, 08.08.2023 tarihinde yapılması öngörülen toplantının TTK'nun 417. maddesi şartlarına uygun olarak hazirun cetveli hazırlanmadan ve bu cetvel toplantıya katılanlar tarafından imzalanmadan genel kurul toplantısına geçildiği ve şirket genel kurulunun yapılamadığı, 08.08.2023 tarihinde yapılmış ilk toplantı olarak kabul edilemeyeceği, bu nedenle 08.09.2023 tarihinde yapılan şirket genel kurulunun ilk toplantı olarak kabul edilmesi gerektiği ve bu toplantıda da nisap şartının gerçekleşmesi şartının arandığı, nisap şartı gerçekleşmeden yapılan 08.09.2023 tarihli şirket genel kurul toplantısında alınan kararların yoklukla malul olduğunun tespitine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, genel kurul kararının yoklukla malül olduğunun tespiti talebine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Mahkemece 6102 sayılı TTK'nın 417. maddesi şartlarına uygun olarak hazirun cetveli hazırlanmadan ve bu cetvel toplantıya katılanlar tarafından imzalanmadan genel kurul toplantısına geçildiği ve şirket genel kurulunun yapılamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmişse de; davalı şirketin 08.08.2023 tarihli ilk toplantısında hissedarların tamamı toplantıda hazır bulunmuş, ancak pay sahibi ...'ın mirasçılarının tereke payları hususunda anlaşamamaları nedeniyle genel kurulun açılamadığına dair tutanak tutulmuştur. 08.08.2023 tarihli çağrı usulsüz olsa dahi 6102 sayılı TTK'nın 446. maddesinde düzenlenen etki kuralı devreye girer. Bu durumda genel kurulun açılamadığı ilk toplantı 6102 sayılı TTK'nın 418. maddesi kapsamında toplantı nisabı bulunmaması sebebiyle ertelenmiş kabul edilmelidir. 6102 sayılı TTK'nın Toplantı ve karar nisabı başlıklı 418. maddesi" (1) Genel kurullar, bu Kanunda veya esas sözleşmede, aksine daha ağır nisap öngörülmüş bulunan hâller hariç, sermayenin en az dörtte birini karşılayan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin varlığıyla toplanır. Bu nisabın toplantı süresince korunması şarttır. İlk toplantıda anılan nisaba ulaşılamadığı takdirde, ikinci toplantının yapılabilmesi için nisap aranmaz. (2) Kararlar toplantıda hazır bulunan oyların çoğunluğu ile verilir." hükmünü amirdir. Buna göre davalı şirketin 08.09.2023 tarihli genel kurul toplantısının ikinci toplantı olduğu kabul edilerek, iddia, savunma değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken 08.09.2023 tarihli genel kurul kararının yoklukla malul olduğuna karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 hükmü uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 18.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
- bamSakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi2024/686 E.2024/1504 K.Esastan ret
- ilk dereceKocaeli 1.Asliye Ticaret Mahkemesi2023/442 E.2024/23 K.Davanın kabulü
- m. 414· İlk derece ve Yargıtay: Anonim şirket genel kurul toplantısının çağrı ve ilan usulü çerçevesinde değerlendirilmiştir.
- m. 417/ (3)· İlk derece: İlk toplantıda hazirun cetvelinin TTK 417/3 hükmüne uygun olarak hazırlanmadığı ve imzalanmadığı tespiti.
- m. 418/ (1)· İlk derece ve Yargıtay: Ertelenen genel kurul sonrasında yapılan ikinci toplantıda TTK 418/1 uyarınca toplantı nisabı aranıp aranmayacağı hususu tartışılmıştır.
- m. 446· Yargıtay: Çağrı usulsüz olsa dahi TTK 446 maddesinde düzenlenen etki kuralının devreye gireceği vurgulanmıştır.
- anonim şirket
- genel kurul
- toplantı nisabı
- ikinci toplantı
- hazirun cetveli
- yokluk
- etki kuralı