TTK 438, 440/2, 445: Özel Denetçi Atanması Talebinin Reddine Dair Kararların Kesinliği ve Genel Kurul Kararlarının İptali Koşulları
TTK 440/2 uyarınca asliye ticaret mahkemesinin özel denetçi atanması talebinin reddine ilişkin kararları kesin nitelikte olup, bu kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz.
Davacı, aile şirketi niteliğindeki davalı şirketin olağanüstü genel kurulunda alınan kararların iptali ile şirkete özel denetçi atanmasını talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, genel kurul kararlarının yasal nisaplara uygun alındığını, butlan veya iptal sebebi bulunmadığını ve özel denetçi tayini ön koşulu olan bilgi alma hakkının kullanılmadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir. Bölge adliye mahkemesi, özel denetçiye ilişkin kararın kesinliği nedeniyle bu kısmı usulden, iptal davasına yönelik kısmı ise esastan reddetmiş; Yargıtay usul ve yasaya uygun bulduğu bu kararı onamıştır.
11. Hukuk Dairesi 2024/5139 E. , 2025/3295 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi SAYISI :2021/1788 Esas, 2024/639 Karar KARAR :İstinaf başvurusunun usulden ve esastan reddi İLK DERECE MAHKEMESİ :Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI :2020/501 E., 2021/344 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket yönetim kurulu başkanının vefatı üzerine 26.09.2020 tarihinde gerçekleştirilen olağanüstü genel kurul toplantısında, davacının, alınan tüm kararlara olumsuz oy kullandığı gibi muhalefetlerini de tutanağa geçirttiğini, davalı şirket hakim ortağının davacının kardeşi olduğunu, eski yönetim kurulu başkanın da müvekkili ile hakim ortağın babası olduğunu, ...'in hakim ortak olmasını sağlayan hisselerinin dayanağı hukuki işlemlerin geçersiz olduğunu, murisin vefatı üzerine mirasçılar arasında husumetin devam ettiğini, 26.09.2020 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısındaki faaliyet raporu ile finansal tabloların şaibeli olup gerçeği yansıtmadığını, yıllık faaliyet raporu denetçi raporu gibi belgelerin şirket merkezinde bulundurulmadığını, toplantıda talep edilmesine rağmen davacının bilgi edinme hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı TTK) 438. maddesi uyarınca şirkete özel denetçi atanmasına ve 26.09.2020 tarihli genel kurul kararlarının iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile muris ... ... mirasçıları arasında şirket hisselerine yönelik taksim sözleşmesi yapılmadığı gibi genel kurul tarihi itibariyle miras şirketine mümessil tayininin de söz olmaması nedeni ile murise ait olan payların hariç tutulması gerektiği, bu kapsamda genel kurul toplantısında, ...'in kabul oyu ile alınan kararlarda toplantı ve karar nisaplarına aykırılık bulunmadığı, öte yandan, 2016-2017-2018-2019 yılı faaliyet raporlarında yer alan tutarların yasal defter kayıtlarındaki tutarlar ile uyumlu olduğu ve birbirini doğruladığı, hesap bakiyelerinin aynı tutarlar üzerinden bilanço ve gelir tablosuna aktarıldığı, aktarılan tutarların sonuç hesapları ile uyumlu olduğu, ölen yönetim kurulu başkanının ibrası ile diğer ibra kararlarında yasaya, ana sözleşmeye ve iyi niyet kurallarına bir aykırılığın bulunmadığı, keza yönetim kurulu başkanının vefatı nedeniyle organsız kalan şirkete oy çoğunluğuna sahip hissedarın yönetim kuruluna seçimine ilişkin nisaplara uygun olarak alınan kararın iptaline yönelik koşulların oluşmadığı, dava konusu edilen kararların 6102 sayılı TTK'nın 418 ve 421. maddeleri kapsamında toplantı ve karar nisaplarına uygun olarak alındığı, aynı Kanun'un 447. maddesinde ön görülen butlan sebeplerinin gerçekleşmediği, 6102 sayılı TTK'nın 445. maddesine dayalı iptal şartlarının da bulunmadığı özel denetçi atanması talebinin ön koşullarından biri olan bilgi alma ve inceleme hakkının daha önceden kullanılmadığı, öte yandan genel kurul kararı olmadan mahkemeden özel denetçi atanmasının da talep edilemeyeceği, yine denetçi atanması için belirli olaylara hasredilmiş bir önerinin bulunmadığı gerekçeleriyle davacının 26.09.2020 tarihli genel kurul kararlarının iptali talebi ile davalı şirkete özel denetçi atanması taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin özel denetçi atanması talebinin reddine dair kararın 6102 sayılı TTK'nın 440/2 hükmü gereği kesin olması nedeni ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 341. ve 352. maddeleri uyarınca usulden reddine, genel kurul kararının iptaline yönelik verilen İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, davalı şirketin 26.09.2020 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararların iptali ve davalı şirkete özel denetçi atanması istemlerine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 352/1-b hükmü ve 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 12.05.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.
- bamAnkara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi2021/1788 E.2024/639 K.İstinaf başvurusunun usulden ve esastan reddi
- ilk dereceAnkara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi2020/501 E.2021/344 K.Davacının 26.09.2020 tarihli genel kurul kararlarının iptali talebi ile davalı şirkete özel denetçi atanması taleplerinin reddi
- m. 438· Dava/İlk Derece: Davacının özel denetçi atanması talebi TTK 438 kapsamında ileri sürülmüş; ilk derece mahkemesince bilgi alma hakkının önceden kullanılmaması ve yasal ön koşulların oluşmaması gerekçesiyle reddedilmiştir.
- m. 440/ (2)· BAM: Özel denetçi atanması talebinin reddine dair ilk derece mahkemesi kararının TTK 440/2 uyarınca kesin nitelikte olduğu belirtilerek bu kısma yönelik istinaf başvurusu usulden reddedilmiştir.
- m. 418· İlk Derece: Olağanüstü genel kurulda alınan kararların TTK 418 maddesinde öngörülen toplantı ve karar nisaplarına uygun olduğu saptanmıştır.
- m. 421· İlk Derece: Yönetim kurulu seçimi de dahil olmak üzere genel kurul kararlarının TTK 421 maddesi kapsamındaki nisaplara uygun olarak alındığı değerlendirilmiştir.
- m. 445· İlk Derece: Davacının genel kurul kararlarının iptali talebi, TTK 445 maddesindeki iptal şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.
- m. 447· İlk Derece: Dava konusu genel kurul kararlarında TTK 447 maddesinde düzenlenen butlan sebeplerinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
- özel denetçi
- genel kurul kararının iptali
- kesin karar
- bilgi alma hakkı
- toplantı nisabı
- karar nisabı
- butlan