Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

TTK 439 ve 440: Genel Kurul İptal Davalarında Peşin Muhalefetin Geçersizliği ve Özel Denetçi Talebinin Kesinliği

Esas2025/1956E.Karar2025/6990K.24 Kasım 2025

OnamaOy birliği

Karar Özü

Genel kurul kararlarının iptali davasında davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan her bir davacının ayrı harç yatırması zorunludur; ayrıca oylama yapılmadan önce sunulan peşin muhalefet, karara muhalefet şerhi şartını sağlamaz.

Özet

Davacılar, anonim şirketin genel kurul kararlarının iptali ve özel denetçi atanması talebiyle dava açmıştır. İlk derece mahkemesi, ihtiyari dava arkadaşı olan davacılardan eksik harcı tamamlamayanlar yönünden davanın açılmamış sayılmasına; harcını yatıran davacı yönünden ise kararlar oylanmadan önce sunulan peşin muhalefetin geçerli bir muhalefet şerhi oluşturmadığı ve özel denetçi için gerekli pay oranının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. İstinaf mahkemesi özel denetçi talebine ilişkin kararın kesin olması sebebiyle bu yöndeki istinafı usulden, iptal talebini ise esastan reddetmiş; Yargıtay bu kararı onamıştır.

Karar Metni7.456 karakter

11. Hukuk Dairesi         2025/1956 E.  ,  2025/6990 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1001 Esas, 2024/1598 Karar
KARAR : Özel Denetçi Talebi Yönünden Usulden Ret, Genel KurulKararların İptali Yönünden Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2017/549 E., 2021/59 K.



Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin davalı şirketin 09.05.2017 tarihli genel kurul toplantısına katılan ve kararlara muhalefet şerhi sunan, özel denetçi talebinde bulunan hissedarlar olduğunu, ancak yıllara sari hatalı ve usulsüz kayıtlar sebebi ile dava konusu genel kurula sunulu bilanço ve gelir tablolarının gerçeği yansıtmadığını, hazirun cetvelinde hissedarların payının hatalı belirlendiğini, oy haklarının böylelikle kısıtlandığını, müvekkillerinin bir önceki genel kurul toplantısında belirlenen sermaye payları ile dava konusu genel kurul toplantısında yazılı olanı arasında farklılık bulunduğunu, şirketin hesap ve kayıtlarının detaylı incelemek üzere talep ettikleri özel denetçi tayini talebinin reddinin hukuka aykırı olduğunu, davalı şirketin 13.10.2016 tarihli genel kurul kararlarının iptali için açılan davanın beklenilmesi gerektiğini, gerçeği yansıtmayan bilanço ve gelir tablolarının dürüstlük ilkesine de aykırı olduğunu ve butlanı gerektirdiğini, gündemin 2. maddesi ile okunan bilançonun hangi yıla ilişkin olduğunun ve tasfiye bilançosunun tasdik edilip edilmediğinin neyin oylandığının belli olmadığını, tasfiye kurulunun ibrasına yönelik maddenin de muallak olduğunu ileri sürerek öncelikle davalı şirket kayıtları üzerinde inceleme yapılmak üzere özel denetçi atanmasına, bilahare 09.05.2017 tarihli genel kurul kararlarının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; hazirun cetvelinin tanziminde hukuka aykırılık bulunmadığını, hamiline yazılı hisse senetlerinin muhtelif yollarla el değiştirmesi mümkün olduğundan değişik yıllarda yapılan genel kurullarda hazirun cetvelinin farklı olabileceğini, mali tablolarda herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, özel denetim talebine ilişkin şartların gerçekleşmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, genel kurul kararı aleyhine açılan davada, davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı olduğundan, davacı tarafa verilen kesin sürede her bir davacı yönünden dava dilekçesi ayrı ayrı harçlandırılmadığından dosyanın ... hariç diğerleri yönünden işlemden kaldırıldığı, 3 ay içinde eksik harç ikmal edilmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği, davacı ... yönünden yapılan değerledirmeye göre, davalı şirketin 100.000.000,00 TL itibari değeri bulunan hisselerinden 99.997.890,07 TL'ye tekabül eden kısmının Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na ait olduğu ve toplantıda vekâleten temsil edildiği, davacıların tamamı asaleten toplantıda hazır bulunmasa dahi toplantı ve karar yeter sayısı değişmeyeceğinden davacıların hazirun cetvelindeki pay oranlarının gerçeği yansıtmadığı yönündeki iddialarının sonuca etkili olmadığı, toplantının 1. maddesi ile toplantı başkanın seçilmesine oybirliği ile karar verildiğinden, olumlu oy kullanan davacının bu maddenin iptalini isteyemeyeceği, gündemin 3. maddesi ile tasfiye kurulunun ibrasına, 4. maddesi ile şirketin terkin işlemleri için gereken miktarın ayrılarak kalan tasfiye bakiyesinin ortaklara hisseleri oranında dağıtılmasına karar verildiği, ...'ün her üç madde yönünden yazılı muhalefet şerhinde imzası bulunmadığı gibi, ortakların 2., 3. ve 4. maddeye ilişkin karara, karar alınmadan önce peşin muhalefette bulunduğu, dolayısıyla kararın alınmasından sonra yapılmış usulüne uygun bir muhalefet şerhi bulunmadığından bu üç madde açısından dava şartının bulunmadığı, ayrıca, her üç maddede alınan kararların butlanı gerektirecek bir halin varlığı bulunmadığı, gündemin 5. maddesi ile icrai bir karar alınmadığı, davacı ..., 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 439. maddesinde öngörülen pay oranına sahip olmadığı gibi, özel denetçi atanması talebinden önce, bilgi alma veya inceleme hakkının da kullanılmadığı gerekçesi ile ... hariç diğer davacılar yönünden davanın açılmamış sayılmasına, ... yönünden davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile TTK'nın 440/2 hükmü uyarınca özel denetçi tayini talebi hakkında verilen İlk Derece Mahkemesince verilen karar kesin olduğundan, davacılar vekilinin bu karara yönelik istinaf talebinin usulden reddi gerektiği, dava dilekçesi ekinde yer alan peşin harcın yatırıldığına ilişkin sayman mutemet alındısında davacı ...'ün isminin yer aldığı, işbu genel kurul kararının iptali davasında peşin harç yatıranın davacı ... olduğu, genel kurul kararının iptali davasında davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, her bir davacı yönünden ayrı ayrı peşin harçların yatırılması gerektiği, ... dışındaki diğer davacılar tarafından açılan genel kurul kararının iptali davasının açılmamış sayılmasına karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği, davacı ...'ün, davalı şirketin dava konusu genel kurul toplantısına katıldığı, toplantı ve karar nisabı yönünden ana sözleşmeye ve yasaya aykırılık bulunmadığı, dava konusu genel kurul toplantısı gündemin 2, 3, 4. no.lu kararlarına davacı ret oyu kullanmış ise de, her üç madde yönünden de yazılı muhalefet şerhinde imzası bulunmadığı gibi, alınan karara oylama yapılmadan önce peşin muhalefet edildiğinden anılan maddeler yönünden usulüne uygun muhalefet şerhinin bulunmadığı gerekçesi ile davacılar vekilinin özel denetçi tayinine yönelik istinaf talebinin usulden reddine, genel kurul kararının iptali talebi hakkında verilen hükme yönelik istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.


V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davalı şirketin 09.05.2017 tarihli genel kurulunda anonim alınan kararların iptali ile şirkete özel denetçi atanması taleplerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 24.11.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.

Alt Mahkeme Zinciri

bam
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi
2022/1001 E.2024/1598 K.
Özel denetçi talebine yönelik istinaf talebinin usulden reddine, genel kurul kararının iptali talebine yönelik istinaf talebinin esastan reddine
ilk derece
Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
2017/549 E.2021/59 K.
Harç yatırmayan davacılar yönünden davanın açılmamış sayılmasına, harç yatıran davacı yönünden davanın reddine

TTK Atıfları (2)

Diğer Mevzuat

6100 sayılı HMKHMK m. 353/1-b(1)HMK m. 370/1HMK m. 372

HMK 370/1 uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına

Etiketler

genel kurul kararının iptali
özel denetçi atanması
ihtiyari dava arkadaşlığı
peşin muhalefet
muhalefet şerhi
eksik harç

Bağlı TTK Maddeleri

11. Hukuk Dairesi 2025/1956 E. , 2025/6990 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1001 Esas, 2024/1598 Karar KARAR : Özel Denetçi Talebi Yönünden Usulden Ret, Genel KurulKararların İptali Yönünden Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2017/549 E., 2021/59 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin davalı şirketin 09.05.2017 tarihli genel kurul toplantısına katılan ve kararlara muhalefet şerhi sunan, özel denetçi talebinde bulunan hissedarlar olduğunu, ancak yıllara sari hatalı ve usulsüz kayıtlar sebebi ile dava konusu genel kurula sunulu bilanço ve gelir tablolarının gerçeği yansıtmadığını, hazirun cetvelinde hissedarların payının hatalı belirlendiğini, oy haklarının böylelikle kısıtlandığını, müvekkillerinin bir önceki genel kurul toplantısında belirlenen sermaye payları ile dava konusu genel kurul toplantısında yazılı olanı arasında farklılık bulunduğunu, şirketin hesap ve kayıtlarının detaylı incelemek üzere talep ettikleri özel denetçi tayini talebinin reddinin hukuka aykırı olduğunu, davalı şirketin 13.10.2016 tarihli genel kurul kararlarının iptali için açılan davanın beklenilmesi gerektiğini, gerçeği yansıtmayan bilanço ve gelir tablolarının dürüstlük ilkesine de aykırı olduğunu ve butlanı gerektirdiğini, gündemin 2. maddesi ile okunan bilançonun hangi yıla ilişkin olduğunun ve tasfiye bilançosunun tasdik edilip edilmediğinin neyin oylandığının belli olmadığını, tasfiye kurulunun ibrasına yönelik maddenin de muallak olduğunu ileri sürerek öncelikle davalı şirket kayıtları üzerinde inceleme yapılmak üzere özel denetçi atanmasına, bilahare 09.05.2017 tarihli genel kurul kararlarının iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; hazirun cetvelinin tanziminde hukuka aykırılık bulunmadığını, hamiline yazılı hisse senetlerinin muhtelif yollarla el değiştirmesi mümkün olduğundan değişik yıllarda yapılan genel kurullarda hazirun cetvelinin farklı olabileceğini, mali tablolarda herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, özel denetim talebine ilişkin şartların gerçekleşmediğini savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, genel kurul kararı aleyhine açılan davada, davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı olduğundan, davacı tarafa verilen kesin sürede her bir davacı yönünden dava dilekçesi ayrı ayrı harçlandırılmadığından dosyanın ... hariç diğerleri yönünden işlemden kaldırıldığı, 3 ay içinde eksik harç ikmal edilmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği, davacı ... yönünden yapılan değerledirmeye göre, davalı şirketin 100.000.000,00 TL itibari değeri bulunan hisselerinden 99.997.890,07 TL'ye tekabül eden kısmının Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na ait olduğu ve toplantıda vekâleten temsil edildiği, davacıların tamamı asaleten toplantıda hazır bulunmasa dahi toplantı ve karar yeter sayısı değişmeyeceğinden davacıların hazirun cetvelindeki pay oranlarının gerçeği yansıtmadığı yönündeki iddialarının sonuca etkili olmadığı, toplantının 1. maddesi ile toplantı başkanın seçilmesine oybirliği ile karar verildiğinden, olumlu oy kullanan davacının bu maddenin iptalini isteyemeyeceği, gündemin 3. maddesi ile tasfiye kurulunun ibrasına, 4. maddesi ile şirketin terkin işlemleri için gereken miktarın ayrılarak kalan tasfiye bakiyesinin ortaklara hisseleri oranında dağıtılmasına karar verildiği, ...'ün her üç madde yönünden yazılı muhalefet şerhinde imzası bulunmadığı gibi, ortakların 2., 3. ve 4. maddeye ilişkin karara, karar alınmadan önce peşin muhalefette bulunduğu, dolayısıyla kararın alınmasından sonra yapılmış usulüne uygun bir muhalefet şerhi bulunmadığından bu üç madde açısından dava şartının bulunmadığı, ayrıca, her üç maddede alınan kararların butlanı gerektirecek bir halin varlığı bulunmadığı, gündemin 5. maddesi ile icrai bir karar alınmadığı, davacı ..., 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 439. maddesinde öngörülen pay oranına sahip olmadığı gibi, özel denetçi atanması talebinden önce, bilgi alma veya inceleme hakkının da kullanılmadığı gerekçesi ile ... hariç diğer davacılar yönünden davanın açılmamış sayılmasına, ... yönünden davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile TTK'nın 440/2 hükmü uyarınca özel denetçi tayini talebi hakkında verilen İlk Derece Mahkemesince verilen karar kesin olduğundan, davacılar vekilinin bu karara yönelik istinaf talebinin usulden reddi gerektiği, dava dilekçesi ekinde yer alan peşin harcın yatırıldığına ilişkin sayman mutemet alındısında davacı ...'ün isminin yer aldığı, işbu genel kurul kararının iptali davasında peşin harç yatıranın davacı ... olduğu, genel kurul kararının iptali davasında davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, her bir davacı yönünden ayrı ayrı peşin harçların yatırılması gerektiği, ... dışındaki diğer davacılar tarafından açılan genel kurul kararının iptali davasının açılmamış sayılmasına karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği, davacı ...'ün, davalı şirketin dava konusu genel kurul toplantısına katıldığı, toplantı ve karar nisabı yönünden ana sözleşmeye ve yasaya aykırılık bulunmadığı, dava konusu genel kurul toplantısı gündemin 2, 3, 4. no.lu kararlarına davacı ret oyu kullanmış ise de, her üç madde yönünden de yazılı muhalefet şerhinde imzası bulunmadığı gibi, alınan karara oylama yapılmadan önce peşin muhalefet edildiğinden anılan maddeler yönünden usulüne uygun muhalefet şerhinin bulunmadığı gerekçesi ile davacılar vekilinin özel denetçi tayinine yönelik istinaf talebinin usulden reddine, genel kurul kararının iptali talebi hakkında verilen hükme yönelik istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, davalı şirketin 09.05.2017 tarihli genel kurulunda anonim alınan kararların iptali ile şirkete özel denetçi atanması taleplerine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 24.11.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.