TTK 445, 446, 447: Genel Kurula Katılımı Engellenen Ortağın Hakları, Yokluk ve Butlan Koşulları ile İptal Davasında Üç Aylık Hak Düşürücü Süre

11. Hukuk Dairesi         2024/5953 E.  ,  2025/5291 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/805 Esas, 2024/1022 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/531 E., 2023/56 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 09.09.2025 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin 27.805 adet pay ile ortaklarından olan ... Denizcilik İşletmeleri A.Ş.'nin (... A.Ş.) 18.12.2020 tarihinde tam bölünme yolu ile tasfiyesiz infisah ettiğini, davacının bu tam bölünmeye katılarak şirketin yarısını devraldığını, bölünme öncesi düzenlenen tam bölünme protokolü uyarınca ... A.Ş.'nin öz varlığının, bu arada davalı şirketteki nama yazılı paylarının yarısının, davacı şirketin 28.09.2020 tarihli sermaye artışına ilişkin genel kurul kararı kapsamında davacı şirkete ayni sermaye olarak getirildiğini, tam bölünme ile ... A.Ş.'nin infisah etmesi sonucu, davacının davalı şirkette 13.902,5 adet pay ile pay sahibi olduğunu, pay sahipliğinden doğan hakların kullanılması için bu durumun pay defterine onayı gerekmese de davalı şirkete pay defterine kaydın gerçekleştirilmesi amacıyla 08.01.2021 tarihli ihtarname gönderildiğini, henüz kayıt gerçekleşmeden davalı şirketin dava konusu genel kurul toplantısının yapılacağına dair gündem ile birlikte sicil gazetesinde çağrı ilanı yaptığını, ayrıca davacıya da toplantı gününü mektupla bildirdiğini, toplantı günü ise davacı şirketin hazirun cetvelinde bulunmadığı gerekçesi ile davacının toplantıya katılıp oy kullanmasının engellendiğini, toplantıya gözlemci üye sıfatıyla kabul edildiğini, bu nedenle toplantıda alınan tüm kararların yokluk ile malul hale geldiğini, öte yandan kararların aynı zamanda batıl da olduklarını, zira gündemin 2. maddesi ile banka kredi borçlarının finansal yeniden yapılanma kapsamına alınması ve bu suretle yeni sözleşmelerin imzalanması, bu kapsamda Marina 99 adlı projenin ... A.Ş.'ye olan kredi borcuna karşılık olarak satılması, gündemin 3. maddesi ile davalı şirketin iştiraklerinden olan ... Marina ve Yat İşletmeleri A.Ş.'nin (... Marina) banka kredi ve kefalet borçlarının finansal yeniden yapılanma kapsamına alınması ve bu suretle yeni sözleşmelerin imzalanması ve ... Marina'nın hisselerinin tamamının ... A.Ş.'nin İstanbul, ..., 546 ada, 144 parsel üzerinde tesis edilen ipotekle teminatlandırılan kredi alacağını karşılayacak şekilde ve bu satımın ... Marina'nın Milli Emlak Genel Müdürlüğü'ne olan ödenmemiş dava konusu borçları ve cari borçları dahil ancak grup içi ilişkiden kaynaklı kefalet veya sair hak ve yükümlülükleri hariç olarak gerçekleştirilmesi, gündemin 4. maddesi ile ... Turizm Tesisleri ve Ticaret A.Ş.'ye ve ... Otelcilik A.Ş.'ye ait davalı hisselerinin finansal yeniden yapılandırma kapsamında ... A.Ş.'ye teminat olarak verilmesi yönünde kararlar alındığını, ancak bu kararlarda, ilgili sözleşmelerin esaslı unsurları bakımından herhangi bir hususun yer almadığını, genel kurulda yer alan pay sahibi olarak davacı temsilcisine herhangi bir bilgilendirme yapılmadığını, aksine davacı temsilcisinin genel kuruldan dışlandığını, bu kararların 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na (TTK) aykırı olduğunu, Kanun'un emredici hükümleri ile genel kurulun devredilemez yetkilerinin yönetim kuruluna devri mahiyetini taşıdıklarını ileri sürerek 23.02.2021 tarihli olağanüstü genel kurulda alınan kararların yokluğunun, aksi kanaatte olunması durumunda ise butlanla malul olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın üç aylık hak düşürücü sürede açılmadığını, davacının pay defterinde kaydının yer almadığını, 23.02.2021 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısına katılma ve oy kullanma hakkının bulunmadığını, dava açma ehliyetini taşımadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, genel kurulda, davalı şirketin malvarlığının satışı ve teminat olarak verilmesi hususunda kararlar verildiği, uygulanması konusunda yönetim kurulunun yetkilendirildiği, emredici düzenlemeye aykırılık, butlanından bahsedilemeyeceği, söz konusu kararların %75 oranın üstünde alındığı, bu sebeple kanuna aykırılık teşkil etmeyeceği, davanın TTK'nın 445. maddesi hükmünde düzenlenen iptal sebepleri yönünden incelenmesi gerektiği, davaya konu olağanüstü genel kurulun 23.02.2021 tarihinde yapıldığı, davanın ise 22.06.2021 tarihinde açıldığı, 3 aylık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu 23.02.2021 tarihli genel kurul toplantısı tarihi itibariyle davalı şirkette pay sahibi olan davacının paylardan doğan genel kurul toplantısına katılma hakkını haiz olduğu, İlk Derece Mahkemesi kabulünün de bu yönde bulunduğu, istinaf önüne gelen ilk uyuşmazlığın, pay sahibi olmasına ve toplantıya katılıp oy kullanma hakkı bulunmasına rağmen davacının bu haklarının engellenmesinin, dava konusu genel kurul toplantısında alınan kararları yoklukla malul kılıp kılmayacağı noktasında toplandığı, toplantı tarihi itibariyle pay sahibi olan davacının toplantıya katılmasının ve oy kullanmasının haksız olarak engellenmesinin tek başına toplantıda alınan kararları yokluk ile malul kılmayacağı, davacıya iptal davası açma hakkı vereceği, davacının kararların bu sebeple yokluk ile malul olduklarına yönelik istinaf sebebinin yerinde görülmediği, istinaf önüne gelen ikinci uyuşmazlığın, dava konusu genel kurul toplantısında alınan 2, 3, 4 ve 5 numaralı kararların batıl olup olmadıkları yönünde olduğu, dava konusu genel kurul toplantısında, 712.500 adet payın 676.708 adedinin temsil edildiği, TTK'nın 418/1 maddesi hükmünde aranan toplantı nisabının sağlandığı, genel kurul gündeminin 2 numaralı kararı ile şirketin banka kredi borçlarının finansal yeniden yapılandırma kapsamına alınması ve aktifinde kayıtlı İstanbul, ..., 564 ada, 144 parsel üzerinde inşa edilmekte olan Marina Park 99 Projesinin tamamlanma finansmanının sağlanması talebiyle şirketin kredi borcuna karşılık satılması konusunun müzakere edildiği, ... Holding A.Ş.'nin 6.768 olumsuz oyuna karşılık 669.940 olumlu oy ile Marina Park 99'un satılmasına, satış koşullarının müzakeresi ile gerekli tüm işlemlerin yapılması konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesine oy çokluğu ile karar verildiği, genel kurul gündeminin 3 numaralı kararı ile şirket iştiraki ... Marina'nın banka kredi ve kefalet borçlarının finansal yeniden yapılandırma kapsamına alınması ve hisselerinin tamamının en az Yapı Kredi Bankası A.Ş.'nin kredi alacağını karşılayacak bir bedelle Milli Emlak Genel Müdürlüğü'ne olan ödenmemiş dava konusu borçları ve cari borçları dahil ancak grup içi ilişkiden kaynaklı kefalet veya sair hak ve yükümlülükleri hariç, hukuken ve maddeten bulunduğu hal ve şartları ile satılması hususunun müzakere edildiği ve iştirakin satılmasına, bu hususta satış koşullarının müzakeresi ile gerekli tüm işlemlerin yapılması konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesine ... Holding A.Ş.'nin 6.768 olumsuz oyuna karşılık 669.940 olumlu oy ile oy çokluğu ile karar verildiği, genel kurul gündeminin 4 numaralı kararı ile ... Turizm Tesisleri ve Ticaret A.Ş.'ye ait 23.623,750 TL nominal bedelli, 47.247,50 adet ve ... Otelcilik A.Ş.'ye ait 675.750,00 TL nominal bedelli, 1.351,50 adet davalı şirket hissesinin finansal yeniden yapılandırma süreci kapsamında ek süre almak ve finansal yeniden yapılandırma kapsamında 2 ve 3 numaralı gündem maddelerine konu satışları gerçekleştirebilmek amacıyla ... A.Ş.'ye rehin olarak verilmesine, bu hususta rehin sözleşmesi koşullarını müzakere etmek ve imzalamak üzere yönetim kuruluna yetki verilmesine oy birliği ile karar verildiği, genel kurul gündeminin 5 numaralı kararı ile şirket ve iştiraklerinin kredi borçları ile grup içi kefalet yükümlülüklerinin finansal yeniden yapılandırma kapsamına alınmasına ve bahse konu borçların ifasına ve/veya şirket yükümlülüklerinin tasfiyesine ilişkin olarak Bankalar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Milli Emlak Müdürlüğü, Turizm Bakanlığı, Toplu Konut İdaresi ile sair tüm kurum, kuruluş ve kişilerle müzakereler yapmaya, beyanda ve tekliflerde bulunmaya, teklifleri kabule, koşullarını serbestçe belirleyerek gerekli tüm sözleşmeleri imzalamaya, bu amaçla her türlü beyan ve taahhütlerde bulunmaya, iş ve işlemleri gerçekleştirmeye, karşılıklı ibraya, anılan işlemlerin gerçekleşebilmesi için yönetim kuruluna tam yetki verilmesine oy birliği ile karar verildiği, toplantıda alınan 2, 3 ve 4 numaralı kararların, şirket ve iştiraklerinin kredi ve kefaletlerden doğan borçlarının finansal yapılandırmasını sağlamak ve davalının devam ettirdiği projesinin inşasını tamamlamak üzere finansman sağlamak amacıyla inşaat halindeki proje ile iştirak şirketlerden birinin satılması, ayrıca davalı şirketin iki ayrı iştirakindeki hisseleri üzerine ... A.Ş. lehine rehin konulmasına ilişkin oldukları, bu kararların şirket sermayesini teşkil eden tüm payların %94'ünden fazlasının olumlu oyu ile alındıkları, yine gündemin 5 numaralı kararının şirket yönetim kuruluna, şirket ve iştiraklerinin kredi borçları ile grup içi kefalet yükümlülüklerinin tasfiyesi amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlarla görüşüp sözleşmeler yapma hususunda yetki verildiği, bu kararın da şirket sermayesini teşkil eden tüm payların %94'ünden fazlasının olumlu oyu ile alındığı, TTK'nın 408/2-f hükmü gereğince önemli oranda şirket malvarlığının toptan satışının genel kurulun devredilemez yetkileri arasında olduğu, nitekim 2, 3 numaralı satış kararlarının genel kurulca alındığı, bu kararların uygulanması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesinin, yetki devri anlamına gelmeyeceği gibi TTK'nın 447. maddesine göre anonim şirketin temel yapısını bozduğundan da bahsedilemeyeceği, yine 4 numaralı karar ile şirketin iştirakleri nezdindeki paylarının finansal yeniden yapılandırmanın sağlanması için finansman sağlayacak bankaya rehin verilmesinin ve 5 numaralı karar ile şirket ve iştiraklerinin kredi borçlarının tasfiyesi amacıyla şirket adına kurum ve kuruluşlarla görüşme ve sözleşmeler yapmak hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesinin de TTK'nın 447. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, kaldı ki genel kurulun TTK'nın 529/1-d hükmü atfı ile 421/3 maddesine göre esas sermayenin en az yüzde yetmiş beşinin olumlu oyu ile şirketin sona ermesine dahi karar verebileceği, butlan koşullarının oluşmadığı, davacının toplantıya katılma ve oy kullanma haklarının haksız ihlal edildiği tespit edilmiş bulunmasına göre, TTK'nın 446/1-b hükmü uyarınca iptal davası açma hakkı bulunduğu, yokluk ve butlan hallerinin gerçekleştiği iddiası ile açılan davada, çoğun içerisinde azın da bulunuyor olması nedeniyle TTK'nın 445. maddesi uyarınca kararların kanun ve esas sözleşme hükümlerine, özellikle dürüstlük kuralına aykırı olup olmadıklarının incelemesi gerektiği, ne var ki bu iptal sebeplerinin incelenebilmesi için açılacak davanın aynı maddede üç aylık hak düşürücü süreye bağlandığı, Mahkeme gerekçesinde belirtildiği üzere 22.06.2021 dava tarihi itibariyle 23.02.2021 tarihinden itibaren işlemeye başlayan üç aylık hak düşürücü sürenin dolduğu anlaşılmakla davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A.Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davalı şirketin 23.02.2021 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların yoklukla malul olduklarının, aksi halde batıl olduklarının tespiti istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 11.09.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.