TTK 446, 447: Genel Kurul Tutanaklarındaki Muhalif Beyanların Muhalefet Şerhi Sayılması ve Gerekçe Düzeltilerek Onama

11. Hukuk Dairesi         2025/142 E.  ,  2025/4998 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/658 Esas, 2024/1599 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2020/318 Esas, 2021/809 Karar

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı ... ve merkezi yabancı olan davacı şirketin davalı şirketin pay sahipleri olduğunu, davalı şirketin 2019 yılı olağan genel kurul toplantısının 08.06.2020 tarihi itibariyle yapıldığını, söz konusu genel kurul ve bu toplantıda alınan kararların batıl olduğunu, davalı şirket aleyhine keşide ettikleri ihtarnamelerde 2019 yılına ilişkin gerçekleşecek olağan genel kurul toplantısında toplantı esnasında davacılar tarafından görüşülmesi talep edilen gündem maddeleri belirtilerek söz konusu maddelerin de gündeme dahil edilmesinin talep edildiğini ve ayrıca bu kapsamda ihtarnamelerde yer verilen şirket belge kayıtları ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı TTK) 437. maddesi kapsamında pay sahiplerinin incelemesine açılması gerekli belgelerin şirket merkezinde pay sahiplerinin incelemesine sunulması için talepte bulunulduğunu ancak söz konusu taleplerin davalı nezdinde karşılık bulmadığını ve ihtarnamelerdeki gündem maddesi olarak yer verilen ve davalı şirketin davacı şirkete olan borcunun ödenmesi yönünde karar alınmasına ilişkin olan gündem maddesinin gündeme dahil edilmediğini, toplantı öncesi en az 15 gün önceden şirket merkezinde hazır bulundurulması gerekli evrak ve kayıtların ise şirket merkezinde incelemeye hazır bulundurulmadığını ancak yine de davalı şirket içinde söz konusu usulsüzlüklere rağmen genel kurul kararlarının alındığını, eksikliklerin giderilebilmesi için haziruna sunmuş oldukları erteleme taleplerinin ise oy çokluğu ile reddedildiğini, söz konusu gündem maddeleri bakımından toplantı esnasında alınmış kararların tamamıyla kanuna aykırı olduğunu, davalı şirketin hakim ortağı ... hakkında dolandırıcılık vs suçlarından savcılığa suç duyurusunda bulunduklarını, bu nedenle adı geçen yönünden alınan kararlarda oydan yoksunluğun oluştuğunu ileri sürerek davanın kabulü ile ... San. ve Tic. A.Ş.'nin 08.06.2020 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan kararlardan 3, 4, 5, 6 ve 7 numaralı kararlarının 6102 sayılı TTK'nın 447. maddesi uyarınca batıl olduğunun tespitine, aksi halde usul ve yasaya aykırı şekilde alınmış olmaları nedeniyle 6102 sayılı TTK'nın 445 ve devamı maddeleri uyarınca iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların davayı açmakta hukuki yararının olmadığını, genel kurul kararlarının iptali davası açılabilmesi için kanunda sayılan şartların gerçekleşmediğini, 6102 sayılı TTK'nın 445. maddesinde ön görülen hallerden en az birinin varlığının şart olduğunu, davacı şirketin davalı şirkete borç verdiği ve bu paranın davalı şirket tarafından gereksiz harcandığı iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafından davalı şirkete sağlanan finansmanların davacı ile davalı arasında akdedilen sözleşmeden kaynaklandığını, davacı şirketin bu sözleşme ile davalının işletme giderlerine kredi sağlayacağını taahhüt ettiğini, davalı şirket tarafından yapılan tüm iş ve işlemlerden davacının haberi ve bilgisinin bulunduğunu, davacıların gündem maddesine bu hususun eklenmesini talep etmesinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, davacıların talebi üzerine davalı şirketin bilançosu ile gelir tablosunun davalı şirket merkezinde davacıların incelemesine hazır bulundurulduğunu, hatta işbu belgelerin birer nüshasının davacılar ile paylaşıldığını ancak bu belgelerin haricinde talep edilen diğer belgelerin de davalı şirket için şirket sırrı niteliği taşıdığından incelemeye sunulmadığını, davacı şirketin davalı şirket ile aynı iş kolunda faaliyet gösteren şirketin hakim hissedarı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ilgili genel kurulda gündemin 3. maddesiyle 2019 yılı yönetim kurulu faaliyet raporu oylandığı, gündemin 4. maddesiyle bilanço ve gelir gider tablosu kabul edildiği, gündemin 5. maddesiyle yönetim kurulu üyelerinin ibraları görüşüldüğü, gündemin 6. maddesiyle yeni yönetim kurulu üyeleri seçildiği, gündemin 7. maddesiyle de yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödenip ödenmeyeceğinin müzakere edildiği, 6102 sayılı TTK'nın 447. maddesinde butlana tabi kararların gösterildiği, buna göre pay sahibinin genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilemez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran ayrıca pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran ve yine anonim şirketin temel yapısını bozan ve sermayenin korunması hükümlerine aykırı olan kararların batıl olacağının düzenlendiği, somut olaya bakıldığında, davalı şirketin 08.06.2020 tarihinde yapılan genel kurulda alınan kararların 6102 sayılı TTK'nın 447. maddesinde düzenlenen ve butlanla malul olduğu belirtilen kararlardan olmadığı, yasal şartları varsa iptale tabi kararlardan olabileceği, 6102 sayılı TTK'nın 446. maddesine göre iptal davası açabilecek kişiler sayılırken, toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten şahısların iptal davası açabileceğinin ön görüldüğü, iptal talep edilen davalı şirketin genel kurulunda davacılar tarafından gündemde görüşülen kararlara olumsuz oy verilmiş ise de, bu kararlara muhalefet edildiğine ilişkin usule uygun şekilde muhalefet şerhlerini ileri sürmedikleri, muhalefet şerhinin açıkça karara muhalefet edildiği belirtilmek karara muhalifim, karara karşıyım, karara itiraz ediyorum gibi veya buna benzer muhalefet şerhi ve beyanını içeren şerhlerin genel kurul tutanağında yer alması gerektiği, bu hususun genel kurul tutanağına dercedilebileceği gibi, tutanağa eklenmek üzere divan başkanlığına karara muhalefet kalındığına yönelik verilecek ek bir muhalefet şerhi ile de olabileceği, ancak iptali talep edilen genel kurulda davacılar tarafından karara muhalefet edildiğine ilişkin usulune uygun bir muhalefet şerhi bulunmadığı ve dava şartı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekilince istinaf edilmiştir.


IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, anonim şirket genel kurul toplantısında alınan kararların batıl olduğunun tespiti aksi halde ise iptali talebine ilişkindir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe
1.Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemelerince, her ne kadar söz konusu genel kurul toplantı tutanağında davacıların usulüne uygun muhalafet şerhi olmadığı gerekçesiyle davanın reddine ve davacılar vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmişse de; davalı şirketin dava konusu 08.06.2020 tarihli genel kurul toplantı tutanağının 3. numaralı gündem maddesinde öncelikle oylama yapılıp daha sonra davacıların muhalefet olarak değerlendirilecek beyanları tutanağa geçirildikten sonra yeniden oylama yapılması karşısında (3 ) numaralı gündem maddesi yönünden usulüne uygun muhalefet şerhinin varlığı kabul edilmelidir. Ancak (3) numaralı gündem maddesinin kanuna, ana sözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle muhalefet şerhi bulunmadığı yönündeki gerekçe yerinde değil ise de, sonucu itibarıyla kararın doğru olduğu anlaşılmakla, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu yöndeki gerekçesinin kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının bu yöndeki gerekçesinin düzeltilerek onanması gerekir.

VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bent uyarınca temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesi yukarda açıklanan biçimde düzeltilerek sonucu itibariyle doğru olan kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harçlarının istekleri halinde ilgililere iadesine, 09.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.