TTK 52: Ortaklıktan Ayrılma Protokolü Çerçevesinde Kök Unvanın Kullanımı ve Ticaret Unvanına Tecavüzün Şartları
Taraflar arasında akdedilen ortaklıktan ayrılma ve devir protokolünde ticaret unvanının kurucu ortak tarafından yeni şirkette kullanılmasına zımnen veya açıkça muvafakat edilmiş olması durumunda, bu unvanın kullanılması TTK 52 kapsamında unvana tecavüz teşkil etmez.
Davacı şirket, eski ortağının yeni kurduğu şirkette kök unvanı kullanmasının iltibas ve haksız rekabete yol açtığını ileri sürerek unvan terkini davası açmıştır. İlk derece mahkemesi, taraflar arasındaki ortaklıktan ayrılma protokolünde unvanın kullanımına yönelik zımni bir mutabakat bulunduğunu ve TTK m. 52 uyarınca unvana tecavüzün oluşmadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir. Yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay, yerel mahkeme kararını usul ve yasaya uygun bularak onamıştır.
11. Hukuk Dairesi 2025/1567 E. , 2025/5250 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2024/1353 Esas, 2024/1530 Karar İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekilince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ortağı ...'in babası ... ve kardeşi ...'in 1984 yılında Denizli'de ... Otomobil Parçaları Tic. ve San. Kollektif Şirketi ... ve Ortakları unvanlı şirketi kurduklarını, bu şirketin 1997 yılında ... Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne, daha sonra ... Motorlu Araçlar Otomotiv Hayvancılık San. ve Tic. A.Ş.'ye dönüştürüldüğünü, yaklaşık 34 yıllık bir geçmişi olan müvekkili şirketin piyasada tanınır hale geldiğini, müvekkilinin İveco marka sıfır araçların Denizli, Muğla ve Afyon'da yetkili satıcısı ve yetkili servisi olduğunu, 09.05.2017 tarihinde şirket ortağı ...'in müvekkili şirketteki tüm hisselerini diğer ortak ...'e devrettiğini, ...'in davalı şirketi kurduğunu, müvekkilinin unvanının esas unsuru olan "..." ibaresini kullanmasının iltibasa neden olduğunu, müşterilerin müvvekkili ile davalıyı karıştırdığını, davalı şirket ... unvanını kullanmakla beraber aynı zamanda İveco ve benzeri kamyon, kamyonet gibi araçların tamiri için servis de açtığından karışıklığın iyice arttığını, davacı ve davalının iştigal konularının da aynı olduğunu, davalının kötü niyetli olarak piyasada karışıklığa sebebiyet verdiğini, davalı ile müvekkili şirketin kök unsuru ... olan aynı unvanı kullanması nedeniyle davalıya gitmesi gereken otomotiv parçası kargolarının müvekkiline geldiğini, müvekkilinin bu nedenle iade faturası düzenlediğini, davalının eylemlerinin haksız rekabete sebebiyet verdiğini, davalıya haksız rekabetin ve müvekkilinin ticaret unvanına yapılan bu tecavüzü sonlandırması maksadıyla ihtarname gönderildiğini, cevabi ihtarname ile ... ibaresini kullanmaya devam edeceklerinin bildirildiğini ileri sürerek davalı şirketin ticaret unvanındaki "..." ibaresinin ticaret unvanından ve ticaret sicilinden silinmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı TTK) 60. maddesine göre davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin 17.04.2017 tarihinde kurulduğunu, davacı şirket ve yetkilisi ...'in davalı şirketin belirtilen unvan ile kurulacağını zaten bildiğini, kurulduğunu da kurulduğu gün öğrendiğini, davacı şirketin yetkilisi ... ile müvekkili şirketin kurucusu ...'in kardeş olduklarını, ...'in aynı zamanda, davacı şirketin de kurucusu olup bu şirketin yıllar boyunca iki kardeş tarafından birlikte işletildiğini, 2017 yılı Ocak ayında davacı şirketteki ortaklıklarını sona erdirmeye karar verdiklerini, yapılan görüşmeler sonucunda ...'in ... Denizli Hayvancılık İnşaat San. ve Tic. A.Ş unvanlı bir şirket kurması konusunda mutabakata vardıklarını, davacı şirketin yetkilisi ... ile müvekkili şirketin kurucusu ve yetkilisi olan ...'in "... Denizli Hayvancılık İnş. San. ve Tic. A.Ş." unvanlı bir şirket kurma konusunda anlaştıklarını, bu mutabakat doğrultusunda da ...'in, müvekkili şirketi kurduğunu, davacı şirket ile müvekkili şirket arasında imzalanan 12.12.2017 tarihli "Ortaklıktan Ayrılma ve Devir Protokolü" başlıklı sözleşme incelendiğinde, sözleşmenin taraflarının, davacı şirket ve müvekkili olduğu, konusunun da davacı şirkete ait hayvancılık tesisinin, davalı şirkete devredilmesi olduğunun açıkça yazılı olduğunu, aynı sözleşmenin "devir şartları" başlıklı 1. maddesinde; "... tarafından" davalı şirketin kurulduğunun da açıkça yazıldığını, davacı şirketin, davalı şirketin kurulmasına açıkça muvafakat ettiğini ve sonrasında kendisine ait hayvancılık tesisini, müvekkiline devrettiğini, "... Oto" ticaret unvanının, davalı şirketin kuruluşundan çok daha önce şirketin kurucusu ve yetkilisi olan ...’e ait olduğunu, ...'in, 1983 yılında bu unvan ile kendi adına ticarete başladığını, 2-3 yıl bu unvan ile faaliyet gösteren ...'in daha sonra, babası Mustafa ve kardeşi olan davacı şirketin yetkilisi ... ile birlikte davacı şirketi kurduklarını, iki şirket arasında karışıklığın söz konusu olmadığını, taraf şirketlerinin faaliyet alanlarının birebir aynı olmadığını, davacı şirketin sadece İveco marka araçların yetkili satıcısı ve servisi olduğunu, müvekkili şirketin hayvan çiftliği ve yetkili bayi-servis unvanı taşımayan bir araç tamirhanesi işlettiğini, davacı şirketin hayvancılık alanında bir faaliyeti bulunmadığı halde ticari unvanında "Hayvancılık" ibaresini taşımaya devam ettiğini, davacının kendi unvanındaki hayvancılık ibaresini çıkartır ise iddia ettiği karşılıklığın tümüyle ortadan kalkacağını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, davacı şirketin 1984 yılında kollektif şirket olarak kurulmuş bir aile şirketi olduğu, sonra limited, en son anonim şirkete dönüştüğü, kuruluşundan itibaren "..." ibaresini unvanında kullanıldığı, davacı şirketin otomotiv ve hayvancılık iştigal konularını birlikte yürütmekte iken şirket ortağı ...'in davacı şirketteki tüm hisselerini, diğer ortak ve kardeşi olan ...'e 09.05.2017 tarihinde devrettiği, davalı şirketin 13.04.2017 tarihinde ... ve Ahmet Şahin tarafından kurulduğu, anasözleşmesinde faaliyet konusu, hayvancılık ve inşaat olmak üzere iki başlık halinde düzenlendiği, taraflar arasında imzalanan 12.12.2017 tarihli "Ortaklıktan Ayrılma ve Devir Protokolü" başlıklı sözleşmenin giriş kısmında ".... Motorlu Araçlar Otomotiv Hayvancılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin .../Denizli adresinde bulunan hayvancılık tesisinin gayrımenkullerinin, hayvanlarının, tesis ve makinelerinin, taşıtlarının, stok, yem vb.'nin ... tarafından kurulmuş olan ... Denizli Hayvancılık İnşaat San. ve Tic. A.Ş.'ye devredilmesinin..." düzenlendiği, "Devir Şartları" başlığının 1 numaralı maddesinde, ... tarafından ... Denizli Hayvancılık İnşaat San. ve Tic. A.Ş.'nin kurulduğu, devamındaki maddelerde, ...'in davacı şirketteki hisselerini, davalı şirkete devredilen taşınır, taşınmaz ve diğer malvarlığı unsurları karşılığında bedelsiz olarak ...'e devrettiği, devir öncesi borçların davacı şirkete ait olacağı, devir edilen hayvancılıkta çalışanların, kıdem tazminatı vs.'nin davalı şirkete ait olacağı, 14 numaralı maddesinde de "tarafların aralarında anlaşarak hiçbir fark talep etmeksizin hayvancılık besihane bölümünün gayrimenkullerle birlikte ...'de, motorlu araçlar bölümünün ...'de kaldığı, hisse devri ve besihanenin devri nedeniyle birbirlerini ibra ettikleri" yazıldığı, "..." ibaresinin davalı şirketin unvanında kullanılmaması konusunda açık bir düzenlemeye yer verilmediği, davalı şirketin unvanında "..." ibaresini kullanması konusunda tarafların mutabık kaldıkları, davalı şirketin 30.05.2018 tarihinde anasözleşme değişikliği yaparak faaliyet konusuna otomotivi eklemiş ise de 6102 sayılı TTK'nın 52. maddesinde öngörüldüğü şekilde unvan anlamında bir tecavüz eylemi söz konusu olmadığı, davacı tarafça haksız rekabet hükümleri çerçevesinde sözleşme hükümlerine aykırılığa dayalı bir talepte bulunulmamış olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir. IV. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, unvan terkini istemine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/4 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir. V. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı davacıdan peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 10.09.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.
- ilk dereceTicaret Mahkemesi2024/1353 E.2024/1530 K.Davanın reddi
- ticaret unvanı
- unvan terkini
- unvana tecavüz
- ortaklıktan ayrılma protokolü
- iltibas
- haksız rekabet
- muvafakat