Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

TTK 54, 55: Genel Kurulda Yapılan Ürün ve Faaliyet Eleştirilerinin Haksız Rekabet ve Kötüleme Sınırları Bakımından Değerlendirilmesi

Esas2024/5152E.Karar2025/3281K.12 Mayıs 2025

OnamaOy birliği

Karar Özü

Kooperatif genel kurulunda delegeler tarafından birlik faaliyetlerine ve ürün kalitesine yönelik yapılan açıklamalar, yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici nitelik taşımadığı sürece haksız rekabet ve kötüleme teşkil etmez, ifade özgürlüğü ile eleştiri hakkı sınırları içinde kalır.

Özet

Davacı birlik, davalı delegenin kooperatif genel kurul toplantısında ürün kalitesini zedeleyecek mahiyette kötüleyici beyanlarda bulunduğunu ileri sürerek haksız rekabetin tespiti, men'i ve tazminat talebinde bulunmuştur. İlk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi, söz konusu konuşmanın iç işleyişle ilgili bir özeleştiri niteliğinde olduğunu, mal alımını engelleme kastı taşımadığını ve haksız rekabet unsurlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, alt mahkemelerin kararlarını usul ve yasaya uygun bularak esastan onamıştır.

Karar Metni6.756 karakter

11. Hukuk Dairesi         2024/5152 E.  ,  2025/3281 K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1259 Esas, 2024/879 Karar
HÜKÜM : Başvurunun esastan reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/439 E., 2021/47 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'nın müvekkiline bağlı S.S.Erdek Zeytin Tarım Satış Kooperafinin ortağı olduğunu, davalının kooperatifin 25.02.2018 tarihli genel kurul toplantısında, toplantıya başlamadan önce söz alarak yaptığı konuşmada müvekkilinin ürünlerini, haksız yere kötüleyici ve incitici açıklamalarda bulunduğunu, davalının ''Marmarabirlik sadece raflarda kalmak uğruna zeytin yağının ürün kalitesini sıfıra indirdi, makine yağı gibi yağ satıyor'' açıklamalarında bulunarak Türkiye'de tanınmış marka statüsünde olup hemen hemen herkesçe bilinen müvekkiline ait “Marmarabirlik” markasını ve davacının ürünlerini haksız yere kötüleyerek müvekkiline zarar verdiğini, davalının konuşmasının, aynı zamanda Bandırma Manşet adlı internet sitesinde de yayımlandığını, haksız eylemin binlerce kişi nezdinde markanın itibar kaybına yol açtığını ileri sürerek davacı eyleminin haksız ve hukuka aykırı olduğunun tespitine, haksız rekabetin men’ine, belirsiz olan müvekkilinin maddi zararının giderilmesi için fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak ve miktarı tespit edilebilir olduğunda arttırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ile 100.000,00 TL manevi tazminatın 25.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.


II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu yapılan söylemlerin S.S. Erdek 162 sayılı Erdek Zeytin Tarım Satış Kooperatifinin mali genel kurulunda yapılan konuşmalar olduğunu, kötüleme ile eleştiri arasında ciddi fark bulunduğunu, dürüstlük kuralı uyarınca ticari hayat içinde kabul edilebilir ölçülerde sınırların aşılıp aşılmadığının önem arzettiğini, müvekkili tarafından yapılan konuşmaların kendi gibi üyesi olan kişilere hitaben yapıldığını, müvekkilinin konuşmasının eleştiri olduğunu, her üye ve delege gibi müvekkilinin de buna hakkı olduğunu, haksız rekabet bulunmadığını ve koşullarının oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı TTK) 55/1.(a).1 alt bendinde “başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek” eyleminin haksız rekabet hallerinden olarak sayıldığı, ancak söylemin ifade özgürlüğü çerçevesinde de kalabileceği, dolayısıyla prensibin, gerçeklerin ve yorumların her zaman açıklanabileceği, bir kişi ya da faaliyetleri ile ilgili yapılan olumsuz açıklama ya da beyanların tek başına haksız rekabet teşkil etmeyeceği, kötüleme içeren açıklamanın ancak yanlış veya yanıltıcı ya da gereksiz yere incitici ise haksız rekabet olarak nitelendirilebileceği, davalının davacı koooperatif birliğinin delegesi olduğu, davalının başkanlığını yaptığı S.S. Erdek 162 sayılı Erdek Zeytin Tarım Satış Kooperatifinin de davacı birliğe bağlı bulunduğu, davalının açıklamasının bu anlamda iç işleyişle ilgili bir özeleştiri mahiyetinde olup birlik temsilcisinin de bulunduğu toplantıda daha iyi iş yapmak adına yapılmış bir eleştiride gereksiz inciticiliğin bulunmadığı, davacı birlikten mal alınmasını engellemek maksadıyla yapılmış bir açıklamanın da söz konusu olmadığı, dolayısıyla davalının bu eyleminin 6102 sayılı TTK'nın 54 ve devam maddeleri uyarınca haksız rekabet hali teşkil etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile aynı söyleme ilişkin olarak Bandırma Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/500 soruşturma sayılı dosyasında "söylemin haksız rekabet oluşturmak için değil, genel kurulda eleştiri amacı ile söylendiği genel kurul yapısı itibariyle eleştiri yapabileceği, söylemlerin eleştiri boyutunda kaldığı ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve haksız rekabet oluşturmadığı" belirtilerek şüpheli ... hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, bu karara davacının itirazının da kesin olarak reddedildiği, davalının üyesi ve delegesi olduğu dava dışı S.S. Erdek 162 sayılı Zeytin Tarım Satış Kooperatifinin, davacı birliğe bağlı olduğu, davalının kooperatif genel kurulunda yaptığı konuşma sırasında sarfettiği sözlerin Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere, iç işleyişle ilgili bir özeleştiri mahiyeti taşıdığı, genel kurulda bulunanlara hitaben yapılan konuşmada Cumhuriyet Savcılığı dosyası kapsamında yapılan CD çözümüne göre konuşmanın bütünü içerisinde, birlik temsilcisinin de bulunduğu toplantıda zeytin üretimi ve kalitesi ile birliğin çalışma ve politikasına yönelik eleştiri yapıldığının anlaşıldığı, gereksiz inciticiliğin ve yanıltıcılığın bulunmadığı, davacı birlikten mal alınmasını engellemek maksadıyla yapılmış bir açıklamanın söz konusu olmadığı dolayısıyla davalının bu eyleminin haksız rekabet teşkil etmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, haksız rekabetin men'i ile buna dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 12.05.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.

Alt Mahkeme Zinciri

bam
Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
2021/1259 E.2024/879 K.
Başvurunun esastan reddi
ilk derece
Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
2018/439 E.2021/47 K.
Davanın reddi

TTK Atıfları (2)

Diğer Mevzuat

6100 sayılı HMKHMK m. 353/1-b(1)HMK m. 370/1HMK m. 372

HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına

Etiketler

haksız rekabet
kötüleme
ifade özgürlüğü
kooperatif genel kurulu
eleştiri hakkı
tazminat davası

Bağlı TTK Maddeleri

11. Hukuk Dairesi 2024/5152 E. , 2025/3281 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1259 Esas, 2024/879 Karar HÜKÜM : Başvurunun esastan reddi İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2018/439 E., 2021/47 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'nın müvekkiline bağlı S.S.Erdek Zeytin Tarım Satış Kooperafinin ortağı olduğunu, davalının kooperatifin 25.02.2018 tarihli genel kurul toplantısında, toplantıya başlamadan önce söz alarak yaptığı konuşmada müvekkilinin ürünlerini, haksız yere kötüleyici ve incitici açıklamalarda bulunduğunu, davalının ''Marmarabirlik sadece raflarda kalmak uğruna zeytin yağının ürün kalitesini sıfıra indirdi, makine yağı gibi yağ satıyor'' açıklamalarında bulunarak Türkiye'de tanınmış marka statüsünde olup hemen hemen herkesçe bilinen müvekkiline ait “Marmarabirlik” markasını ve davacının ürünlerini haksız yere kötüleyerek müvekkiline zarar verdiğini, davalının konuşmasının, aynı zamanda Bandırma Manşet adlı internet sitesinde de yayımlandığını, haksız eylemin binlerce kişi nezdinde markanın itibar kaybına yol açtığını ileri sürerek davacı eyleminin haksız ve hukuka aykırı olduğunun tespitine, haksız rekabetin men’ine, belirsiz olan müvekkilinin maddi zararının giderilmesi için fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak ve miktarı tespit edilebilir olduğunda arttırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ile 100.000,00 TL manevi tazminatın 25.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu yapılan söylemlerin S.S. Erdek 162 sayılı Erdek Zeytin Tarım Satış Kooperatifinin mali genel kurulunda yapılan konuşmalar olduğunu, kötüleme ile eleştiri arasında ciddi fark bulunduğunu, dürüstlük kuralı uyarınca ticari hayat içinde kabul edilebilir ölçülerde sınırların aşılıp aşılmadığının önem arzettiğini, müvekkili tarafından yapılan konuşmaların kendi gibi üyesi olan kişilere hitaben yapıldığını, müvekkilinin konuşmasının eleştiri olduğunu, her üye ve delege gibi müvekkilinin de buna hakkı olduğunu, haksız rekabet bulunmadığını ve koşullarının oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı TTK) 55/1.(a).1 alt bendinde “başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek” eyleminin haksız rekabet hallerinden olarak sayıldığı, ancak söylemin ifade özgürlüğü çerçevesinde de kalabileceği, dolayısıyla prensibin, gerçeklerin ve yorumların her zaman açıklanabileceği, bir kişi ya da faaliyetleri ile ilgili yapılan olumsuz açıklama ya da beyanların tek başına haksız rekabet teşkil etmeyeceği, kötüleme içeren açıklamanın ancak yanlış veya yanıltıcı ya da gereksiz yere incitici ise haksız rekabet olarak nitelendirilebileceği, davalının davacı koooperatif birliğinin delegesi olduğu, davalının başkanlığını yaptığı S.S. Erdek 162 sayılı Erdek Zeytin Tarım Satış Kooperatifinin de davacı birliğe bağlı bulunduğu, davalının açıklamasının bu anlamda iç işleyişle ilgili bir özeleştiri mahiyetinde olup birlik temsilcisinin de bulunduğu toplantıda daha iyi iş yapmak adına yapılmış bir eleştiride gereksiz inciticiliğin bulunmadığı, davacı birlikten mal alınmasını engellemek maksadıyla yapılmış bir açıklamanın da söz konusu olmadığı, dolayısıyla davalının bu eyleminin 6102 sayılı TTK'nın 54 ve devam maddeleri uyarınca haksız rekabet hali teşkil etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile aynı söyleme ilişkin olarak Bandırma Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/500 soruşturma sayılı dosyasında "söylemin haksız rekabet oluşturmak için değil, genel kurulda eleştiri amacı ile söylendiği genel kurul yapısı itibariyle eleştiri yapabileceği, söylemlerin eleştiri boyutunda kaldığı ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve haksız rekabet oluşturmadığı" belirtilerek şüpheli ... hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, bu karara davacının itirazının da kesin olarak reddedildiği, davalının üyesi ve delegesi olduğu dava dışı S.S. Erdek 162 sayılı Zeytin Tarım Satış Kooperatifinin, davacı birliğe bağlı olduğu, davalının kooperatif genel kurulunda yaptığı konuşma sırasında sarfettiği sözlerin Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere, iç işleyişle ilgili bir özeleştiri mahiyeti taşıdığı, genel kurulda bulunanlara hitaben yapılan konuşmada Cumhuriyet Savcılığı dosyası kapsamında yapılan CD çözümüne göre konuşmanın bütünü içerisinde, birlik temsilcisinin de bulunduğu toplantıda zeytin üretimi ve kalitesi ile birliğin çalışma ve politikasına yönelik eleştiri yapıldığının anlaşıldığı, gereksiz inciticiliğin ve yanıltıcılığın bulunmadığı, davacı birlikten mal alınmasını engellemek maksadıyla yapılmış bir açıklamanın söz konusu olmadığı dolayısıyla davalının bu eyleminin haksız rekabet teşkil etmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, haksız rekabetin men'i ile buna dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 12.05.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.