Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

TTK 54, 55: Mobil İnternet Reklamlarında 'Fiber Hızında' İfadesinin Kullanılması ve Tüketiciyi Yanıltıcı Haksız Rekabet

Esas2024/5642E.Karar2025/3772K.28 Mayıs 2025

Düzelterek OnamaOy birliği

Karar Özü

Teknik olarak fiber internet hız sınırlarına ulaşamayan ve mobil altyapı kullanan bir ürünün reklamlarında 'fiber hızında' ibaresinin kullanılması ve rakip altyapıya ihtiyaç duyulmadığı algısının yaratılması haksız rekabet teşkil eder.

Özet

Davacılar, davalı şirketin internet ürünü reklamlarında yer alan 'fiber hızında' ve rakip firmanın altyapısını hedef alan ifadelerin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu ileri sürerek haksız rekabetin tespiti ve men'ini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi, sunulan mobil hizmetin hızı ile gerçek fiber hızı arasında fahiş fark bulunduğunu ve reklamların ortalama tüketicide yanıltıcı algı yarattığını saptayarak davanın kısmen kabulüne karar vermiş, BAM ise istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay, esası hukuka uygun bulmakla birlikte talep aşımını önlemek amacıyla hüküm fıkrasındaki 'fiber' ibaresini 'fiber hızında' şeklinde düzelterek onamıştır.

Karar Metni8.648 karakter

11. Hukuk Dairesi         2024/5642 E.  ,  2025/3772 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1039 Esas, 2024/1175 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/762 E., 2021/153 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı şirket tarafından internet ortamında ve televizyonda yayınlanan "... ile ... hızı her yerde!" başlıklı reklam filminde, davalı şirketin web sitesinde "..." ürünü için yapılan tanıtımlarda ve davalı şirket tarafından tüketicilere gönderilen "..." tanıtım SMS'lerinde yer verilen "fiber hızında" ve "... altyapısı olmasa da" ifadeleriyle müvekkili şirketler aleyhine gerçekleştirilen haksız rekabet eylemi nedeniyle fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla, söz konusu reklam nedeniyle haksız rekabet eyleminin gerçekleştirildiğinin tespitine, önlenmesine, durdurulmasına ve hükmün ulusal düzeyde yayın yapan ve tirajı en yüksek olan beş gazetede ana sayfada ve davalı şirketin resmi internet sitesinde ana sayfada ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu reklam filmi ve internet sitesinde yer alan tanıtımlarda, müvekkili şirket tarafından sunulan ... hizmeti ile tüketicilere fiber internet hizmeti sağlandığına ilişkin herhangi bir vaatte bulunulmadığını, "..." ürününün içinde bulunan 4.5G sim kartı sayesinde bulunduğu yerin ... 4.5G baz istasyonuna bağlanarak internet hizmeti sunulmasını sağladığını, tüketiciye fiber hizmetin verilemediği yerlerde 4.5G hizmetinin verildiğinin açıkça açıklandığı, davacının müvekkili şirket tarafından verilen hizmetin fiber hızına erişmediği ve bu nedenle reklamlarda "fiber hızı" ifadesinin kullanılmasının haksız rekabet yarattığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirket tarafından tüketicilere iletildiği iddia edilen smslerin müvekkili şirket tarafından gönderilmediğini, "..." ibaresinin de tanımlayıcı bir ibare olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..." ürün tanıtımlarında kullanılan fiber kelimesinin teknik yönden fiber hızında olmadığı, fiber hızının 1.000 Mbps olmasına karşılık davalı tarafından sunulan hizmetin maksimum 375 Mbps olduğu, davalının teknik yönden aynı hizmeti sunamayacağı halde bu şekilde reklam yapmasının tüketiciler nezdinde fiber hızında algılanacağı ve dolayısıyla gerçeğe aykırı bir algı yaratacağı, bu itibarla söz konusu hususun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı TTK) 55/1-a/2. hükmü uyarınca davalının söz konusu ürün hakkında gerçek dışı veya yanılmalarına yol açacak şekilde reklam yaptığı, bu sebeple rekabetin önüne geçtiği, aynı şekilde ürünün özelliklerini tam olarak açıklamaması sebebiyle 6102 sayılı TTK'nın 55/1-a/9 hükmünü de ihlal ettiği ve yine fiber hızında diyerek davacının sunmuş olduğu fiber hızı ile kendi ürününün karşılaştırılmasını engellemek sureti ile 6102 sayılı TTK'nın 55/1-a/4 hükmünü ihlal ettiği, her ne kadar bilirkişi raporu ile "..." ibaresinin "Telekomünikasyon" kavramından türediği ve sektörü tanımladığı ifade edilmiş ise de davalı tarafından "... alt yapısı olmasa da" şeklindeki ifadenin, ülkemizdeki "Telekomünikasyon" alanında kullanılan alt yapının büyük oranda davacıya ait olduğu, yine bu sektörde faaliyet gösteren şirketlerin büyük oranda davacının alt yapısını kullandığı, kelimenin kullanışı itibari ile oluşturulan algının "davacının alt yapısına ihtiyaç duyulmadan söz konusu hizmetin verilebileceği" olduğu, her ne kadar davalı tarafından "..." ibaresinin sektörü temsil ettiği iddia edilmiş ise de, "..." ibaresi kullanılmadan yanlızca "alt yapı olmasa da" ibaresi ile reklamın oluşturulması yerine orta düzeydeki tüketici tarafından "..." denilince davacının akla geleceği, "..." alt yapısına ihtiyaç duyulmayacağının belirtilmesinin 6102 sayılı TTK'nın 55. maddesinde sayılan haksız rekabetin özel görünüm şekillerinden bir veya birkaçının kapsamına girmemekle 6102 sayılı Kanun'un 54. maddesi uyarınca haksız rekabet teşkil etmesi nedeniyle davalı tarafından "..." ürününün tanıtım ve reklamlarında kullanılan "Fiber" ve "..." ibarelerinin kullanımının haksız rekabet oluşturduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davalı tarafından "..." ürününün tanıtım ve reklamlarında kullanılan "Fiber" ve "..." ibarelerinin kullanımının haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, davalı tarafından "Fiber" ve "..." ibarelerinin "..." ürün tanıtımlarında kullanılmasının durdurulmasına ve men'ine, karar kesinleştiğinde hükmün günlük trajı 50.000'nin üzerinde olan ulusal düzeyde yayın yapan bir gazetede ilanına masrafın davalı tarafından karşılanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalının içinde bulunan 4.5G SIM kart sayesinde bulunduğu yerdeki ... 4.5G baz istasyonuna bağlanarak internet hizmeti sunulmasını sağlayan "..." ürününün çeşitli mecralarındaki tanıtımlarında, gerçekte birbirinin ikamesi olmadığı halde 4.5 G ile fiber teknolojilerini birbirinin ikamesi gibi sunduğu, dosya kapsamında içerisinde telekomünikasyon ve büyük ağlar konusunda uzman bilirkişinin de bulunduğu heyetten alınan bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere fiber internetin hız olarak maximum 1.000 Mbps, ...'ta ise 4.5G bağlantısını kullandığı için üst bağlantı hızının maksimum 375 Mbps olduğu halde davalının ürün vaadini fiber hıza odakladığı ve "..." ile fiber hızında internetin sağlanacağı algısını uyandırdığı, sonuçta yapılan reklamın, ortalama tüketicileri aldatma ve onların ekonomik davranışlarını etkileme ihtimalinin bulunduğu ve 6102 sayılı TTK'nın 54. maddesi uyarınca "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar" anlamında haksız rekabet teşkil ettiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi ve hükmün ilanı talebine ilişkindir.


B. Değerlendirme ve Gerekçe
1.Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Dava dilekçesinde davalının reklam ve tanıtımlarında "fiber hızında" ve "... altyapınız olmasa da" ibarelerinin kullanılmasının haksız rekabet teşkil ettiği ileri sürülmüş olmakla söz konusu ürün tanıtım ve reklamlarında kullanılan "fiber hızında" ibaresinin haksız rekabet teşkil ettiği gözetilerek hüküm fıkrasında yalnızca "fiber" ibaresine yer verilmiş olması talep aşımının her zaman ileri sürülebileceği gözetilerek bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bent uyarınca temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan “fiber” ibaresinin çıkartılarak yerine “fiber hızında” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 28.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Alt Mahkeme Zinciri

bam
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
2022/1039 E.2024/1175 K.
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi
ilk derece
Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
2019/762 E.2021/153 K.
Davanın kısmen kabulü ile 'Fiber' ve '...' ibarelerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına, men'ine ve ilana

TTK Atıfları (2)

Diğer Mevzuat

6100 sayılı HMKHMK m. 353/1-b(1)HMK m. 370/2

İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan 'fiber' ibaresinin çıkartılarak yerine 'fiber hızında' ibaresinin yazılması suretiyle düzeltilerek onanmasına

Etiketler

haksız rekabet
reklam hukuku
tüketicinin yanıltılması
fiber internet
aldatıcı reklam
ticari işletme

Bağlı TTK Maddeleri

11. Hukuk Dairesi 2024/5642 E. , 2025/3772 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1039 Esas, 2024/1175 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2019/762 E., 2021/153 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı şirket tarafından internet ortamında ve televizyonda yayınlanan "... ile ... hızı her yerde!" başlıklı reklam filminde, davalı şirketin web sitesinde "..." ürünü için yapılan tanıtımlarda ve davalı şirket tarafından tüketicilere gönderilen "..." tanıtım SMS'lerinde yer verilen "fiber hızında" ve "... altyapısı olmasa da" ifadeleriyle müvekkili şirketler aleyhine gerçekleştirilen haksız rekabet eylemi nedeniyle fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla, söz konusu reklam nedeniyle haksız rekabet eyleminin gerçekleştirildiğinin tespitine, önlenmesine, durdurulmasına ve hükmün ulusal düzeyde yayın yapan ve tirajı en yüksek olan beş gazetede ana sayfada ve davalı şirketin resmi internet sitesinde ana sayfada ilanına karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu reklam filmi ve internet sitesinde yer alan tanıtımlarda, müvekkili şirket tarafından sunulan ... hizmeti ile tüketicilere fiber internet hizmeti sağlandığına ilişkin herhangi bir vaatte bulunulmadığını, "..." ürününün içinde bulunan 4.5G sim kartı sayesinde bulunduğu yerin ... 4.5G baz istasyonuna bağlanarak internet hizmeti sunulmasını sağladığını, tüketiciye fiber hizmetin verilemediği yerlerde 4.5G hizmetinin verildiğinin açıkça açıklandığı, davacının müvekkili şirket tarafından verilen hizmetin fiber hızına erişmediği ve bu nedenle reklamlarda "fiber hızı" ifadesinin kullanılmasının haksız rekabet yarattığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirket tarafından tüketicilere iletildiği iddia edilen smslerin müvekkili şirket tarafından gönderilmediğini, "..." ibaresinin de tanımlayıcı bir ibare olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..." ürün tanıtımlarında kullanılan fiber kelimesinin teknik yönden fiber hızında olmadığı, fiber hızının 1.000 Mbps olmasına karşılık davalı tarafından sunulan hizmetin maksimum 375 Mbps olduğu, davalının teknik yönden aynı hizmeti sunamayacağı halde bu şekilde reklam yapmasının tüketiciler nezdinde fiber hızında algılanacağı ve dolayısıyla gerçeğe aykırı bir algı yaratacağı, bu itibarla söz konusu hususun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı TTK) 55/1-a/2. hükmü uyarınca davalının söz konusu ürün hakkında gerçek dışı veya yanılmalarına yol açacak şekilde reklam yaptığı, bu sebeple rekabetin önüne geçtiği, aynı şekilde ürünün özelliklerini tam olarak açıklamaması sebebiyle 6102 sayılı TTK'nın 55/1-a/9 hükmünü de ihlal ettiği ve yine fiber hızında diyerek davacının sunmuş olduğu fiber hızı ile kendi ürününün karşılaştırılmasını engellemek sureti ile 6102 sayılı TTK'nın 55/1-a/4 hükmünü ihlal ettiği, her ne kadar bilirkişi raporu ile "..." ibaresinin "Telekomünikasyon" kavramından türediği ve sektörü tanımladığı ifade edilmiş ise de davalı tarafından "... alt yapısı olmasa da" şeklindeki ifadenin, ülkemizdeki "Telekomünikasyon" alanında kullanılan alt yapının büyük oranda davacıya ait olduğu, yine bu sektörde faaliyet gösteren şirketlerin büyük oranda davacının alt yapısını kullandığı, kelimenin kullanışı itibari ile oluşturulan algının "davacının alt yapısına ihtiyaç duyulmadan söz konusu hizmetin verilebileceği" olduğu, her ne kadar davalı tarafından "..." ibaresinin sektörü temsil ettiği iddia edilmiş ise de, "..." ibaresi kullanılmadan yanlızca "alt yapı olmasa da" ibaresi ile reklamın oluşturulması yerine orta düzeydeki tüketici tarafından "..." denilince davacının akla geleceği, "..." alt yapısına ihtiyaç duyulmayacağının belirtilmesinin 6102 sayılı TTK'nın 55. maddesinde sayılan haksız rekabetin özel görünüm şekillerinden bir veya birkaçının kapsamına girmemekle 6102 sayılı Kanun'un 54. maddesi uyarınca haksız rekabet teşkil etmesi nedeniyle davalı tarafından "..." ürününün tanıtım ve reklamlarında kullanılan "Fiber" ve "..." ibarelerinin kullanımının haksız rekabet oluşturduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davalı tarafından "..." ürününün tanıtım ve reklamlarında kullanılan "Fiber" ve "..." ibarelerinin kullanımının haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, davalı tarafından "Fiber" ve "..." ibarelerinin "..." ürün tanıtımlarında kullanılmasının durdurulmasına ve men'ine, karar kesinleştiğinde hükmün günlük trajı 50.000'nin üzerinde olan ulusal düzeyde yayın yapan bir gazetede ilanına masrafın davalı tarafından karşılanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalının içinde bulunan 4.5G SIM kart sayesinde bulunduğu yerdeki ... 4.5G baz istasyonuna bağlanarak internet hizmeti sunulmasını sağlayan "..." ürününün çeşitli mecralarındaki tanıtımlarında, gerçekte birbirinin ikamesi olmadığı halde 4.5 G ile fiber teknolojilerini birbirinin ikamesi gibi sunduğu, dosya kapsamında içerisinde telekomünikasyon ve büyük ağlar konusunda uzman bilirkişinin de bulunduğu heyetten alınan bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere fiber internetin hız olarak maximum 1.000 Mbps, ...'ta ise 4.5G bağlantısını kullandığı için üst bağlantı hızının maksimum 375 Mbps olduğu halde davalının ürün vaadini fiber hıza odakladığı ve "..." ile fiber hızında internetin sağlanacağı algısını uyandırdığı, sonuçta yapılan reklamın, ortalama tüketicileri aldatma ve onların ekonomik davranışlarını etkileme ihtimalinin bulunduğu ve 6102 sayılı TTK'nın 54. maddesi uyarınca "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar" anlamında haksız rekabet teşkil ettiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi ve hükmün ilanı talebine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe 1.Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.Dava dilekçesinde davalının reklam ve tanıtımlarında "fiber hızında" ve "... altyapınız olmasa da" ibarelerinin kullanılmasının haksız rekabet teşkil ettiği ileri sürülmüş olmakla söz konusu ürün tanıtım ve reklamlarında kullanılan "fiber hızında" ibaresinin haksız rekabet teşkil ettiği gözetilerek hüküm fıkrasında yalnızca "fiber" ibaresine yer verilmiş olması talep aşımının her zaman ileri sürülebileceği gözetilerek bozmayı gerektirir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir. VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bent uyarınca temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan “fiber” ibaresinin çıkartılarak yerine “fiber hızında” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 28.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.