TTK 54: Eser Niteliğinde Olmayan Görüntülerin Haberlerde İzinsiz ve Gerçeğe Aykırı Kullanımı Suretiyle Haksız Rekabet

11. Hukuk Dairesi         2024/5365 E.  ,  2025/3412 K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/953 Esas, 2024/1355 Karar
HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü
(Yeniden hüküm kurulmak suretiyle)
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/52 E., 2021/421 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369/2 hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin köpekleriyle birlikte yaşama üzerine YouTube’da içerik ürettiğini, yapımlarının binlerce takipçisi olması dolayısıyla tanınmışlığın bulunduğunu, yapımların özgün nitelikte olduğunu, yani davacının hususiyetini taşıdığını, davacının videoların montajını, kurgusunu, seslendirmesini kendisinin yaptığını, davacının “...” ve “...” isimli videolarını YouTube ve Instagram isimli sosyal mecralara yüklediğini, bu videolardan söz konusu mecralara verilen reklamlardan davacının takipçi ve video izlenme sayısına göre pay aldığını, davalı şirketin 21.10.2019 tarihinde ana haber ve gece haberlerinde hayvan haklarına dair hazırladığı haberde köpek dövüşlerine yer verdiğini, bu haberin ortalarında müvekkilinin ve köpeklerinin yapımda yer alan görüntülerine de yer vererek davacıyı köpek dövüşçüsü, bahisçisi, baron olarak kamuoyuna yansıttığını, bu nedenle müvekkilinin YouTube sayfasındaki yapımlarında reklam almama riski ile karşılaştığını, müvekkilinin yer aldığı görüntüde köpeklerinin birbirleri ile içgüdüsel olarak oynadığı anların köpek dövüşü şeklinde bir imaj oluşturularak ekrana getirildiğini, oysa davacının bir hayvansever olduğunu, davalının, haberinde müvekkilinin eserinin amaca aykırı şekilde ve eserin bütününden bir parçanın kesilip yayınlanması ve bu suretle yayma hakkının ve umuma iletim hakkının ihlâl edildiğini, davalının davacının ... üzerindeki mali haklarını ihlâl ettiğini ve kusurlu olduğunu, bu sebeple 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (FSEK) 70. maddesi hükmü uyarınca haksız fiilden ... tazminat talep edildiğini, davalının tekrarlayan bu yayınından dolayı müvekkilinin takipçilerinden ve çevresinden çok sayıda olumsuz dönüşler ve tepkiler aldığını, kişilik haklarının ihlâl edildiğini, basın kuruluşlarının hazırlayacakları haberin doğru ve gerçek olup olmadığını araştırmak zorunda olduğunu ileri sürerek müvekkilinin çoğaltma hakkı ve umuma iletim hakkının birden fazla kez ihlal edilmesi nedeniyle belirsiz alacak hükümlerine göre FSEK'in 68. maddesi hükmü uyarınca 1.000,00 TL telif tazminatının, 70/2 hükmü uyarınca 1.000,00 TL maddi tazminatın, kişilik haklarının ihlali nedeniyle 80.000,00 TL manevi tazminatın 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 24, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 49. ve 58. maddeleri eylem tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesini, kurulacak hükmün FSEK'in 78. ve TMK'nın 25/2 hükmü uyarınca tüm Türkiye'de yayımlanan günlük gazetelerden birinde bir defa ilan edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin davacının dava konusu görüntülerinin diğer kanallarda paylaşılması üzerine doğru olduğunu kabul ettiğini ve yayımladığını, kişilik hakları ile basın özgürlüğünün çatışması halinde basının haber verme hakkının bir hukuka uygunluk nedeni olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, müvekkilinin haberin özüne herhangi bir kişisel yorum katmadığını, haberin basının haber verme hakkı kapsamında olması gereken unsurları taşıdığını, davacının kişilik haklarının ihlâl edilmediğini, çünkü dava konusu haberin hukuka uygunluk nedeni içerisinde yer aldığını, dava konusu fikir ve sanat eserinden haber amacıyla yapılan iktibasın FSEK’in 37. maddesi hükmüne karşılık geldiğini, davacının, zararını ispatlayacak herhangi bir delil ortaya koymadığını, haberde köpek dövüşü ile ilgili gerçek bilgilere yer verildiğini, habere çarpıcı köpek videolarının koyulduğunu, videolardaki görüntülerin her yerde bulunabilecek alelâde köpek görüntüleri olduğunu ve ... niteliğinde olmadığını, davacının videoya tepki göstermesi üzerine ilgili kısımların haberden çıkarıldığını, ayrıca davacıya itibarının iadesi için kanala gelmesi ve programa çıkarak kendisini ifade etmesinin teklif edildiğini, ancak davacının bunu kabul etmeyerek maddi kazanç elde etme amacı taşıdığını, müvekkilinin davacıyı baron veya köpek dövüştürücüsü olarak nitelendirmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya ait olup, davalı tarafından iki ayrı haber bülteninde kullanılan davaya konu hareketli görüntü dizisinin, sahibinin hususiyetini barındırmadığı, sözü edilen videoda hayvanların o andaki doğal davranışlarının alet vasıtasıyla tespitinin yapıldığı ve başkaca bir sanatsal katkı sunulmadığı, bu nedenle de söz konusu görüntülerin herkes tarafından tespit edilebilecek nitelikte olduğu yönünde birbiri ile uyumlu teknik görüşler çerçevesinde, davaya konu bu hareketli görüntü dizisinin, FSEK kapsamında "..." mahiyetinde olmadığı bu nedenle, davacının ... sahipliğinden kaynaklı mali ve manevi haklarının davalı tarafından haleldar edildiği iddiasında bulunamayacağı, "..." niteliğini haiz olmayan sinema mahsullerinin FSEK'in 84. maddesi uyarınca korunabileceği, somut olayda davaya konu hareketli görüntü dizisinin teknik anlamda "..." vasfını haiz olmaması nedeniyle bu görüntü dizisinin tespitini yaparak kendisine ait "YouTube" kanalında umuma arz eden davacının FSEK'in 80. maddesi uyarınca "film yapımcısı" sıfatının bulunmadığı, bu nedenle FSEK'in 80/son fıkra hükmü uyarınca; davacının, ... sahipleri gibi tecavüzün ref'i, tecavüzün men’i ve tazminat davası haklarından faydalanamayacağı, FSEK'in 70/1 hükmü uyarınca davalı yandan manevi tazminat talep edemeyeceği, bununla birlikte somut olayda; davalının medya hizmet sağlayıcısı olarak, Halk TV adlı kanalda, birisi akşam haber bülteni, diğeri gece haber bülteni olmak üzere iki kez davacının ve köpeklerinin görüntülerine, köpek dövüşleriyle ilgili haberde yer verdiği, haber metninde horoz ve köpeklere uyuşturucu verilip ölene kadar dövüştürüldüklerinin belirtildiği, bir dövüşte 200.000,00 euro civarında paranın döndüğü, dövüşmek istemeyen köpeklerin vurulduğu, yenilenlerin de köpek sonuncu oldu denilerek sahipleri tarafından yine vurulup öldürüldüğünün ifade edildiği, davacının köpekleri ile olan hareketli görüntü dizisine metni desteklemek amacıyla yer verildiği, davacının yüzünün belirgin bir şekilde yaklaşık 3 ... süreyle ekrana getirildiği, davacıya ait görüntüler ile haberin içeriği arasında bir bağlantının bulunmaması bir yana, gerçeğe aykırılığın söz konusu olması, davacının hareketli görüntülerinin izinsiz olarak kullanılması ve bu kullanımın davacının "YouTuber" olarak faaliyette bulunduğu da gözetildiğinde, davacının mesleki ve ticari itibarını zedelemesi nedeniyle davalı eylemlerinin, davacının kişilik haklarını ihlal ettiği; FSEK'in 84. maddesi yollaması ile uygulanması gereken 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 54 ve devamı maddeleri hükümlere göre, davalının, davacıya ait hareketli görüntü dizisini, davacının izni olmaksızın alarak iki ayrı haber bülteninde kullanması, ayrıca kullandığı bu görüntülerin içeriği ile verilen haber metni arasında biçim ve öz dengesinin korunmaması, davacının görüntülerine yer verilerek, haber metninde hayvanlara yapılan kötü muamelelerin sunulması hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının "köpek dövüşçüsü", "köpeklere kötü davranan, onları istismar eden, bahis aracı olarak kullanan bir kimse" olarak kamuoyuna lanse edilmesi nedeniyle, davacının "YouTuber" olarak faaliyet gösterdiği de nazara alındığında, davalı eylemlerinin davacı aleyhine haksız rekabet oluşturduğu, davacı taraf her ne kadar manevi tazminat isteminin hukuki sebebi olarak ifade etmese de, HMK'nın 33. maddesi hükmü uyarınca re'sen yapılan hukuki değerlendirmede, davacı yanın manevi tazminat istemi bakımından, yukarıda belirtilen maddi vakıalar uyarınca, somut olaya FSEK'in 84. maddesi hükmünün yollaması ile TTK'nın 54 ve devamı hükümlerinin uygulanması neticesinde, davalı yanın haksız rekabet oluşturan eylemlerine müteallik olarak, davacının, davalı yandan manevi tazminat isteminde bulunabileceği, 5.000,00 TL manevi tazminatın uygun olduğu, davacı yanın hükmün ilanı isteminde hukuki yararının bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davacının FSEK'in 68. hükmü uyarınca talep ettiği telif tazminatı ve aynı Kanun'un 70/2 hükmü uyarınca talep ettiği maddi tazminat istemlerinin reddine, 5.000,00 TL manevi tazminatın 21.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan karşılanmak kaydıyla hükmün Türkiye ölçeğinde yayımlanan günlük gazetelerden birinde bir kez ilan edilmesine karar verilmiş, hüküm, taraflarca istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu edilen görüntülerin çekimi ve bir araya getiriliş şeklinin FSEK bağlamında hususiyet göstermediği için FSEK kapsamında ... niteliğinde olmadığının dosya kapsamında belirlendiği, bu nedenle de davacının FSEK’te eserler için öngörülen korumadan yararlanamayacağı, öte yandan, davacının bir YouTuber olarak, köpekleriyle birlikte yer aldığı videoları, YouTube kanalına koymak amacıyla ürettiği, bu videoları YouTuber olarak ticari maksatla yayımladığı ve yaydığı göz önüne alındığında davacının FSEK'in 84. maddesindeki korumadan yararlanabileceği, davalının haber bültenlerinde kullanılan dava konusu görüntüleri kendisinin üretmediği, bu konuda davacının rızasının bulunmadığı ve haberin verilişi sırasında davacının YouTube kanalının kaynak olarak da gösterilmediği, diğer yandan görüntü açısından köpeklere kötü muamele yapan biri gibi izlenim verildiğinden davacının kişilik haklarını ihlal edildiği, mesleki ve ticari itibarını zedelediği, haksız rekabet oluştuğu, davacının kişilik haklarının zarar görmesi ve haksız rekabete dayalı olarak manevi tazminat talep edebileceği, dolayısıyla Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, ancak olayın oluş şekli, ihlalin niteliği ve boyutu ile tarafların ekonomik ve sosyal durumları nazara alındığında davacının kişilik haklarının ihlali nedeniyle ilk derece mahkemesince takdir edilen manevi tazminat miktarının dosya kapsamına uygun olmadığı, 10.000,00 TL manevi tazminatın somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete daha uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davacının FSEK'in 68. maddesi uyarınca telif tazminatı ve FSEK'in 70/2 hükmü uyarınca maddi tazminat taleplerinin reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL'nin 21.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan karşılanmak kaydıyla hükmün Türkiye ölçeğinde yayımlanan günlük gazetelerden birinde bir kez ilan edilmesine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, FSEK'den kaynaklı tazminat ve hükmün ilanı istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355. ve devamı maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesi maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 15.05.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.