Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

TTK 55, 56: Karşılaştırmalı Reklamlarda Rakipleri Kötüleme Unsurları ve Yanıltıcı Verilerle Hız Testi Beyanları

Esas2025/132E.Karar2025/4946K.8 Temmuz 2025

OnamaOy birliği

Karar Özü

Reklamlarda bilgilendirme amaçlı kullanılan yasal açıklamaların hafife alınarak rakipleri hedef alacak şekilde negatif algı yaratılması ve bilimsel geçerliliği kanıtlanmayan verilere dayanılarak yanıltıcı iddialarda bulunulması haksız rekabet teşkil eder.

Özet

Davacı operatör, davalı şirkete ait internet hız testi temalı reklam filminin rakipleri kötüleyici ve tüketicileri yanıltıcı nitelikte olduğunu ileri sürerek haksız rekabetin tespiti, men'i ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. İlk Derece Mahkemesi, reklamdaki ifadelerin rakiplerin yasal yükümlülüklerini karaladığını ve kullanılan test metodolojisinin nesnel, genelleştirilebilir ve denetlenebilir olmadığını belirterek davanın kabulüne karar vermiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Temyiz incelemesinde Yargıtay, alt mahkemelerin kararını usul ve yasaya uygun bularak onamıştır.

Karar Metni7.497 karakter

11. Hukuk Dairesi         2025/132 E.  ,  2025/4946 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/217 Esas, 2024/1599 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2017/204 E., 2021/752 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya ait reklam filminde "Milyonlar ... hız testi yapmış Türkiye'nin en hızlı interneti ... ki çıkmış" ifadesine yer verildiğini, anılan reklamla tüketicilerin değil, rakip operatörlerin hedef alındığını, reklamdaki amacın rakip operatörlerin reklamlarını itibarsızlaştırmak ve kötülemek olduğunu, reklamın mevcut formatında anılan şekilde somut, bağımsız ve denetlenebilir hiçbir veriye atıfta bulunulmadığını, bu kapsamda reklamın yeterli bilgi vermediğini ve bilgilerin çarpıtılarak tüketicilerin aldatıldığını, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin 5/a maddesine göre reklamların yasalara, genel ahlaka uygun, doğru ve dürüst olması gerektiğini ileri sürerek davalıya ait reklamın haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, 100.000,00 TL tutarında manevi tazminatın davalıdan tahsiline, kararın ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Reklam Özdenetim Kurulunca verilen karar sonrasında davaya konu reklamın düzenlenerek kısa halinin yayınlandığını, reklamın düzenlenen halinin haksız rekabet eylemi içermediğini, davacının kötülenmediğini, davacıya ait ürün ve hizmetlerle ile ilgili en ufak bir gönderme ve sataşma dahi yer almadığını, reklamın tüketicide herhangi bir beklenti uyandırma amacı bulunmadığı gibi tüketicinin herhangi bir şeye ikna edilmeye de çalışılmadığını, dava konusu reklam ile müvekkil şirketin bilgisi, kontrolü olmaksızın milyonlarca tüketici tarafından gerçekleştirilen hız testinin sonuçlarının kamuoyu ile paylaşıldığını, kaldı ki dava konusu reklam filminde, davacının ya da başka herhangi bir şirketin unvanına, markasına, markasında bulunan renge, reklamında geçen bir poster çalışması görseline, reklamda kullanılan bir teste, yayınladığı bir test sonucuna, reklamında kullandığı spesifik bir ifadeye veya benzeri herhangi bir unsura yer verilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalının Türkiye En Hızlı İnterneti Seçti" başlıklı reklam filminin uzun versiyonunda "... ..." karakteri tarafından aktarılan "Güzel, yalnız bir husus dikkatimi çekti Zeki! Bu nevi iddialı reklamlarda hep alttan bir yazı akar. Hani testi şurda yaptık da, şu kadar yüz kişiyle yaptık da... Ama bu reklamda bakıyorum yok, bakıyorum yok." ifadeleriyle ".. ..." karakteri tarafından aktarılan "Çünkü bu testi vatandaşın kendisi yaptı, üstelik birkaç yüz kişi değil, hem de milyonlarca kişi" ifadesi üzerine tekrar ".. ..." karakteri tarafından söylenen "Anladım, racon styla... Alt yazı yok, bıdı bıdı yok, gerçekler var." şeklinde aktarımlar olduğu, bu söylemlerin reklamlarda alt yazı kullanılmasına ve test yapılmasına yönelik rakiplerini hedef alan gönderme niteliğinde olduğu, bu türden bir bilgilendirmenin mevcut reklamda yapılmıyor oluşunun ve reklamlarda bilgilendirme amaçlı kullanılan gerek alt yazı gerek buna benzer uygulamaların "bıdı bıdı" şeklinde yansıtılmasının rakiplerin reklamlarındaki kullanımlarına yönelik negatif algı yarattığı, sektörde üç büyük firmanın faaliyet gösterdiği, davalının iki büyük rakibinden birinin davacı olduğu dikkate alındığında davacının reklamın açık hedefi olduğunun kabul edilmesi gerektiği, ayrıca içerik itibariyle rakiplerin reklamlarının yanı sıra sundukları hizmet ve iş ürünlerine yönelik de negatif bir algı yarattığı ve bu suretle kendi hizmet ve iş ürünlerini daha iyi göstermek amacıyla kötüleme yapıldığı, dava konusu "Türkiye En Hızlı İnterneti Seçti" başlıklı reklamın uzun versiyonunun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun(TTK) 55/(1)-a-1 hükmü uyarınca kötüleme unsurları barındırması nedeniyle haksız rekabet oluşturduğu sonucuna varıldığı, ayrıca, dava konusu reklamda davalının, Türkiye'nin en hızlı İnternet'inin kendisine ait olduğu yönündeki iddiasını ../SpeedTest firmasının hız testine dayandırıldığı, bu ölçüm metodolojisinde, firmanın, o anda ölçüm yapılan lokasyona en yakın lokasyona göre olan mesafeye bağlı bir hız ölçümü yapıldığı, hız ölçüm yöntemiyle ilgili yeterince bilgi verilmediği için ölçümlerin nesnel olduğu iddiasının kanıtlanabilir olmadığı, bu ölçümler pek çok unsurdan etkilenmeye açık oldukları için başka kullanıcılara ve başka bölgelere genelleştirilebilir olmadığı, dolayısıyla test sonuçlarını dayanak göstererek “Türkiye En Hızlı İnternetini Seçti” ifadesinin kullanılamayacağı, dolayısıyla reklamda yer alan iddianın bilimsel geçerliliğe sahip olmayan .. hız testi ile kanıtlanamayacağı, ayrıca dava konusu reklamda vaat edilen hızın veya kapsama alanının altyapı, coğrafi şartlar, şebeke yoğunluğu, kullanılan cihaz, bina konumu gibi etkenlere bağlı olarak değişebileceği bilgisinin ortalama tüketicinin algılayabileceği süre ve biçimde verilmediği, dava konusu karşılaştırmalı reklamın tüketicileri yanıltıcı nitelikte olduğu ve "Türkiye En Hızlı İnterneti Seçti" başlıklı reklamın uzun versiyonunun TTK'nın m.55/(1)-a-5 hükmü uyarınca yanıltıcı unsurlar barındırması nedeniyle de haksız rekabet oluşturduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu "Türkiye En Hızlı İnterneti Seçti" başlıklı reklamın uzun versiyonunun TTK'nın 55/1-a-1,5 hükümleri uyarınca haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, haksız rekabetin ortadan kaldırılmasına ve önlenmesine, manevi tazminat isteminin TTK'nın 56. maddesi uyarınca kabulüne, 100.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar özetinin ilanına karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, haksız rekabetin tespiti, meni ile manevi tazminatın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 08.07.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.

Alt Mahkeme Zinciri

bam
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
2022/217 E.2024/1599 K.
Esastan ret
ilk derece
İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
2017/204 E.2021/752 K.
Davanın kabulü

TTK Atıfları (3)

Diğer Mevzuat

6100 sayılı HMKHMK m. 353/1-b(1)HMK m. 370/1HMK m. 372Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m. 5/a

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca onanmasına

Etiketler

haksız rekabet
kötüleme
karşılaştırmalı reklam
yanıltıcı reklam
manevi tazminat
reklam durdurma

Bağlı TTK Maddeleri

11. Hukuk Dairesi 2025/132 E. , 2025/4946 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/217 Esas, 2024/1599 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2017/204 E., 2021/752 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya ait reklam filminde "Milyonlar ... hız testi yapmış Türkiye'nin en hızlı interneti ... ki çıkmış" ifadesine yer verildiğini, anılan reklamla tüketicilerin değil, rakip operatörlerin hedef alındığını, reklamdaki amacın rakip operatörlerin reklamlarını itibarsızlaştırmak ve kötülemek olduğunu, reklamın mevcut formatında anılan şekilde somut, bağımsız ve denetlenebilir hiçbir veriye atıfta bulunulmadığını, bu kapsamda reklamın yeterli bilgi vermediğini ve bilgilerin çarpıtılarak tüketicilerin aldatıldığını, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin 5/a maddesine göre reklamların yasalara, genel ahlaka uygun, doğru ve dürüst olması gerektiğini ileri sürerek davalıya ait reklamın haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, 100.000,00 TL tutarında manevi tazminatın davalıdan tahsiline, kararın ilanına karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; Reklam Özdenetim Kurulunca verilen karar sonrasında davaya konu reklamın düzenlenerek kısa halinin yayınlandığını, reklamın düzenlenen halinin haksız rekabet eylemi içermediğini, davacının kötülenmediğini, davacıya ait ürün ve hizmetlerle ile ilgili en ufak bir gönderme ve sataşma dahi yer almadığını, reklamın tüketicide herhangi bir beklenti uyandırma amacı bulunmadığı gibi tüketicinin herhangi bir şeye ikna edilmeye de çalışılmadığını, dava konusu reklam ile müvekkil şirketin bilgisi, kontrolü olmaksızın milyonlarca tüketici tarafından gerçekleştirilen hız testinin sonuçlarının kamuoyu ile paylaşıldığını, kaldı ki dava konusu reklam filminde, davacının ya da başka herhangi bir şirketin unvanına, markasına, markasında bulunan renge, reklamında geçen bir poster çalışması görseline, reklamda kullanılan bir teste, yayınladığı bir test sonucuna, reklamında kullandığı spesifik bir ifadeye veya benzeri herhangi bir unsura yer verilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalının Türkiye En Hızlı İnterneti Seçti" başlıklı reklam filminin uzun versiyonunda "... ..." karakteri tarafından aktarılan "Güzel, yalnız bir husus dikkatimi çekti Zeki! Bu nevi iddialı reklamlarda hep alttan bir yazı akar. Hani testi şurda yaptık da, şu kadar yüz kişiyle yaptık da... Ama bu reklamda bakıyorum yok, bakıyorum yok." ifadeleriyle ".. ..." karakteri tarafından aktarılan "Çünkü bu testi vatandaşın kendisi yaptı, üstelik birkaç yüz kişi değil, hem de milyonlarca kişi" ifadesi üzerine tekrar ".. ..." karakteri tarafından söylenen "Anladım, racon styla... Alt yazı yok, bıdı bıdı yok, gerçekler var." şeklinde aktarımlar olduğu, bu söylemlerin reklamlarda alt yazı kullanılmasına ve test yapılmasına yönelik rakiplerini hedef alan gönderme niteliğinde olduğu, bu türden bir bilgilendirmenin mevcut reklamda yapılmıyor oluşunun ve reklamlarda bilgilendirme amaçlı kullanılan gerek alt yazı gerek buna benzer uygulamaların "bıdı bıdı" şeklinde yansıtılmasının rakiplerin reklamlarındaki kullanımlarına yönelik negatif algı yarattığı, sektörde üç büyük firmanın faaliyet gösterdiği, davalının iki büyük rakibinden birinin davacı olduğu dikkate alındığında davacının reklamın açık hedefi olduğunun kabul edilmesi gerektiği, ayrıca içerik itibariyle rakiplerin reklamlarının yanı sıra sundukları hizmet ve iş ürünlerine yönelik de negatif bir algı yarattığı ve bu suretle kendi hizmet ve iş ürünlerini daha iyi göstermek amacıyla kötüleme yapıldığı, dava konusu "Türkiye En Hızlı İnterneti Seçti" başlıklı reklamın uzun versiyonunun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun(TTK) 55/(1)-a-1 hükmü uyarınca kötüleme unsurları barındırması nedeniyle haksız rekabet oluşturduğu sonucuna varıldığı, ayrıca, dava konusu reklamda davalının, Türkiye'nin en hızlı İnternet'inin kendisine ait olduğu yönündeki iddiasını ../SpeedTest firmasının hız testine dayandırıldığı, bu ölçüm metodolojisinde, firmanın, o anda ölçüm yapılan lokasyona en yakın lokasyona göre olan mesafeye bağlı bir hız ölçümü yapıldığı, hız ölçüm yöntemiyle ilgili yeterince bilgi verilmediği için ölçümlerin nesnel olduğu iddiasının kanıtlanabilir olmadığı, bu ölçümler pek çok unsurdan etkilenmeye açık oldukları için başka kullanıcılara ve başka bölgelere genelleştirilebilir olmadığı, dolayısıyla test sonuçlarını dayanak göstererek “Türkiye En Hızlı İnternetini Seçti” ifadesinin kullanılamayacağı, dolayısıyla reklamda yer alan iddianın bilimsel geçerliliğe sahip olmayan .. hız testi ile kanıtlanamayacağı, ayrıca dava konusu reklamda vaat edilen hızın veya kapsama alanının altyapı, coğrafi şartlar, şebeke yoğunluğu, kullanılan cihaz, bina konumu gibi etkenlere bağlı olarak değişebileceği bilgisinin ortalama tüketicinin algılayabileceği süre ve biçimde verilmediği, dava konusu karşılaştırmalı reklamın tüketicileri yanıltıcı nitelikte olduğu ve "Türkiye En Hızlı İnterneti Seçti" başlıklı reklamın uzun versiyonunun TTK'nın m.55/(1)-a-5 hükmü uyarınca yanıltıcı unsurlar barındırması nedeniyle de haksız rekabet oluşturduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu "Türkiye En Hızlı İnterneti Seçti" başlıklı reklamın uzun versiyonunun TTK'nın 55/1-a-1,5 hükümleri uyarınca haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, haksız rekabetin ortadan kaldırılmasına ve önlenmesine, manevi tazminat isteminin TTK'nın 56. maddesi uyarınca kabulüne, 100.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar özetinin ilanına karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, haksız rekabetin tespiti, meni ile manevi tazminatın davalıdan tahsili istemine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 08.07.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.