TTK 55: Başkasının Projesini Kendi İnternet Sitesinde Yayınlamanın Haksız Rekabet Teşkil Etmesi ve Maddi Tazminatın Belirlenmesi

11. Hukuk Dairesi         2025/2010 E.  ,  2025/6891 K.
"İçtihat Metni"


İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1289 Esas, 2025/5 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2014/156 E., 2020/474 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin Türkiye genelinde özel ve kamu iş sahipleri için hastane, konut, alışveriş merkezi, otel ve eğitim kuramlarının yenilenmesi projelerini gerçekleştirdiklerini, piyasada aranılan, bilinen şirketlerden olduklarını, davalıların, www...com adresli internet sitesinde, müvekkilleri tarafından yapılmış olan projeleri, ''Tamamlanan Projeler'' adı altında yayınlayarak haksız rekabetle ticari kazanç sağladıklarını, söz konusu internet sitesinde yayınlanan ... Devlet Hastanesi, ... Devlet Hastanesi, ... Konut Evi Projesi, Deprem Güçlendirme Projeleri 52 Adet Okul, ... Yeraltı Otoparkı, ... Alişveriş Merkezi projelerinin, müvekkillerinden ... İnşaat Yatıran Taahhüt San ve Tic Ltd. Şti. tarafından, ... Otel, ....Otel, ... Otel, ... Sitesi (4 50... alanda 3 blok, 60 daire) projelerinin ise müvekkillerinden ... Mimarlık İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. tarafından tamamlandığını, davalının internet sitesinde adres ve telefon bilgileri olarak müvekkilinin adresinin ve telefon bilgisinin kullanıldığını, davalıların haksız rekabeti nedeniyle müvekkillerinin maddi zararları olduğu gibi ticari itibarlarının da zedelendiğini ileri sürerek internet sitesinin yayınının durdurulmasına, fiilin haksız olduğunun tespitine, haksız rekabetin men'ine, yanlış ve yanıltıcı beyanların düzeltilmesine, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkillerinin herbiri için davalıların haksız rekabeti sonucunda elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığı olarak 10.000.00 TL'den toplam 20.000,00 TL maddi tazminatın ve müvekkillerinin her biri için 60.000.00 TL'den toplam 120.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan ticari faiziyle birlikte tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirket ile davacı şirketlerin ortağı ve yetkilisi olan ... arasında yapılan kira sözleşmesine istinaden ...'ın, müvekkili ...'dan, ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.’yi “... Mahallesi, ... Caddesi, .... Sokak, No:...., Ümraniye/İstanbul” adresine taşımasını istediğini, davacıların ortağı ve yetkilisi ...’ın isteği ve rızası dahilinde adres ve telefonun kullanıldığını, "www...com" web adresli internet sitesinin müvekkili şirkete ait olduğunu, ... İnş. Yat. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nin işlerinin azalması sebebiyle ... tarafından, müvekkili ...’un işine son verildiğini, ancak primlerin ödenmediğini, haksız davanın esas açılış sebebinin ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.'nin ortağı ve yetkilisi ... ile davacı her iki şirketin yetkilisi ... arasında görülen davada müvekkili ...'un yapacağı şahitliğe gölge düşürmek olduğunu, müvekkillerinin maddi ve manevi tazminatı gerektirir bir kusurlarının bulunmadığını, müvekkili şirketin ticari hayatı boyunca sadece iki farklı iş yaptığını, bu işleri yaptığı akraba ve arkadaşının da internet sitesi üzerinden kendisine ulaşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirkete ait www...com adresli internet sitesinde referans olarak verilmiş olan inşaat projelerinin davacılarca gerçekleştirildiği, her ne kadar davalı ..., bu bilgileri davacının izni ile paylaştığını iddia etmişse de bu iddiasını destekleyen bir delil sunamadığı, davalı şirketin, davacı şirkete ait projelere kendi internet sitesinde yer verdiği, kendisi tarafından yapılıp tamamlanmayan projeleri kendi projesiymiş gibi gösterdiği, her ne kadar davalı gerçek kişinin, bahsi geçen projelerde mimar olarak görev aldığı iddia edilmiş ise de, davalı şirketin internet sitesinde söz konusu projelerin "tamamlanan projeler" başlığı altında gösterilmesi, sadece projenin mimari boyutunda davalı gerçek kişinin yer aldığı değil, aksine projenin davalı şirketçe yapıldığını, tamamlandığı izlenimi verdiği, projeyi yapan ve tamamlayan davacı şirket olduğu halde, davalının bu projeleri kendi projesiymiş gibi göstermesinin üçüncü kişileri yanıltmaya yönelttiği, davalı şirketin, davacıya ait iş ürünlerinin görsellerini kendi internet sitesinde yayınlayarak sanki kendi iş ürünüymüş gibi gösterdiği, bu eylemin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 55/1-c hükmünde de belirtildiği üzere "başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma" şeklindeki haksız rekabet eylemini oluşturduğu, ancak sitede yayının olmadığı, arşiv kayıtlarında kayıt bulunmadığı ve site içeriğindeki kayıtların kaldırıldığı, davalı şirketin, davacıya ait adres ve telefon numarası bilgilerini kendi bilgileriymiş gibi gösterdiği, bir başkasına ait adres ve telefon bilgilerini kendi bilgileri olarak vermesinin dürüstlük kuralına uygun bulunmadığı, davalı taraf, davacı şirkete ait iletişim bilgilerinin davacı tarafın bilgisi dahilinde kullanıldığını ve davacı şirket ortağı ile yapılan kira sözleşmesine dayandığını ileri sürdüğü, dosyada bu yönde bir kira sözleşmesine rastlanamamış ise de gerek kira sözleşmesinin yazılı şekil şartına tabi olmaması, gerekse davalı şirketin uzun bir süre boyunca davacı şirkete ait adresi kendi adresi olarak kullanması ve davacı şirketin buna ses çıkarmaması nazara alındığında, davalı şirketin bu eyleminin haksız rekabet olarak değerlendirilemeyeceği, sonrasında davalıların yapmış olduğu iki projenin davalıların davacıların iletişim bilgilerini ve davacılarının iş ürünlerini kullanması suretiyle alındığı ispatlanamadığından davalıların bu proje kapsamında elde ettiği kârın haksız rekabet sonucu elde edildiği kanaati oluşmadığı, bu nedenle maddi tazminat isteminin reddi gerektiği, manevi tazminat isteminin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalıların, davacıların iş ürünü olan projelerini kendi iş ürünü olarak kullanımının haksız olduğunun tespiti ile haksız rekabetin men'ine, davalıların, davacıların iş ürünlerini kendi iş ürünü imiş gibi kullanmasının yasaklanmasına, davacıların maddi tazminat isteminin reddine, davacıların diğer fazlaya ilişkin istem ve taleplerinin reddine, davacıların manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafa ait "....com" isimli internet sitesinde davacıya ait projelerin yayımlandığının ihtilaf konusu olmadığı, davalı yanca, bu işlemin davacıların yetkilisinin talebi ve bilgisi ile yapıldığı ileri sürülmüş olmakla birlikte, dosyada bu iddiayı ispata yarar delil bulunmadığı, davalının bu eyleminin haksız rekabet niteliği taşıdığı, İlk Derece Mahkemesince bu kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, yine davalı, ihtilafa konu mimari projelerin maddi ve manevi haklarının dava dışı mimara ait olduğunu ileri sürmüş ise de, dosyada bu yönde bir ispat bulunmadığı, ayrıca 19.01.2011 tarihinde internet sitesine konulan söz konusu projelerin 20.08.2011 tarihinde siteden kaldırıldığı savunulmuş ise de, İstanbul Anadolu 14. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/27 Değişik İş sayılı delil tespiti dosyasında alınan 27.03.2014 tarihli bilirkişi raporunda projelerin site içeriğinde bulunduğunun belirlendiği, ayrıca davalı tarafından internet adresinde davacı ... Mimarlık İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.'nin adresinin ve telefon bilgisinin kullanılmış olmasının haksız rekabet teşkil ettiği iddia edilmiş ise de, bu hususun tek başına haksız rekabet oluşturmayacağı, bu durumun iş ürünleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açtığı ya da iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmaya neden olduğunun ispatlanamadığı, davacı tarafça, davalı yanın davacının projelerinin internet sitesinde yayımlanması nedeniyle gelir elde ettiği ve söz konusu haksız rekabetin kişilik haklarını ihlal ettiğinin de kanıtlanamadığı gerekçesiyle davacılar vekili ile davalılar vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, haksız rekabetin tespiti ve meni ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava konusu uyuşmazlık, davalı ...'un hissedarı olduğu diğer davalı şirket için kurulan internet sitesindeki fotoğraf ve bilgilerin davacı şirketler yönünden haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı, haksız rekabet durumu bulunması halinde davacı şirketlerin maddi ve manevi zararlarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Uyuşmazlık tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı TTK) 58. maddesinde haksız rekabete maruz kalan bir kimsenin isteyebileceği şeylerden biri de maddi tazminattır. Bu isteğin kabul edilebilmesi için öncelikle davacının istediği zararı kanıtlaması gerekir. Asıl olan, davalının haksız rekabeti ile davacının aktifinde azalma olduğunun iddia ve ispat edilmesidir. Ancak, böyle bir zararın, özellikle de miktarının kanıtlanmasındaki zorluğu dikkate alan kanun koyucu, haksız rekabetin varlığı halinde eylemin yaptırımsız kalmaması için, 6762 sayılı TTK'nın 58-e hükmünde hakime, maddi tazminat olarak davalının elde etmesi mümkün bulunan menfaatin karşılığına hükmetmek yetkisi vermiştir. Haksız rekabette davacının maddi tazminat istemine konu ettiği zararı, davalının elde ettiği kâr miktarı olmayıp, davalının haksız rekabeti nedeniyle davacının elde etmekten mahrum kaldığı kâr miktarıdır. Bu zarar, kural olarak tarafların ticari defterleri ve diğer kanıtlarıyla beraber bilirkişi incelemesiyle tespit edilir. Bu şekilde bir tespit yapılamaz veya davacının kazanç kaybına uğramadığı anlaşılsa bile haksız rekabetin varlığında hakim, 6762 sayılı TTK'nın 58-e hükmüne göre tazminatı belirler, yine 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51. maddesi gereğince de, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.

Somut olayda, Mahkemece 6762 sayılı TTK'nın 55/1-c hükmünce "başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma" şeklinde haksız rekabetin oluştuğunun tespiti sabit olduğuna göre, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda uygun bir maddi tazminata hükmedilmesi gerekirken yanlış ilkeye dayalı ve yanılgılı değerlendirmeyi içeren yetersiz bilirkişi raporu nazara alınarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.


VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 hükmü uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine, 20.11.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

6762 sayılı TTK’nın 58/d hükmü uyarınca haksız rekabet yüzünden zarar gören kimse kusur varsa zarar ve ziyanın tazminini isteyebilir. Tazminat olarak anılan Kanun’un 58/e hükmüne göre hakim, haksız rekabet neticesinde davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına dahi hükmedebilir. Ancak haksız rekabete uğrayanın zararın mevcudiyeti yanında miktarını da ispat etmesi gerekir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davalının eylemi haksız rekabet olarak değerlendirilmiş ise de projelerden davalının elde ettiği kârın haksız rekabet sonucu elde edildiği ispat edilmemiştir. Zira davacılar dava dilekçelerinin talep sonucunda davalıların elde etmesi mümkün görülen menfaat karşılığını maddi tazminat olarak talep etmiştir. Açıklanan nedenlerle usul ve yasaya, dosya kapsamına uygun olan kararın onanması gerektiğini düşündüğümüzden sayın çoğunluğun bozma yönündeki gerekçesine katılmamaktayız.