Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

TTK 614: Şirket Banka Hesapları ve Para Hareketlerinin Tespiti Talebinde Hukuki Yarar Yokluğu ve Bilgi Alma Hakkı

Esas2025/4669E.Karar2025/6264K.15 Ekim 2025

OnamaOy birliği

Karar Özü

Limited şirket ortaklarının şirketin para hareketleri, banka hesapları ve usulsüz transfer iddialarına yönelik tespit talep etmekte meşru ve güncel bir hukuki yararı bulunmamakta olup; bu tür taleplerin TTK 614 kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkı yoluyla aranması gerekir.

Özet

Davacı ortak, davalı şirketin hesaplarındaki para hareketlerinin ve usulsüz transferlerin tespitini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi, şirket ortaklarının bu tür verilere ancak TTK 614 maddesindeki bilgi edinme ve inceleme hakkı çerçevesinde ulaşabileceğini, dolayısıyla müstakil bir tespit davası açmakta hukuki yarar bulunmadığını belirterek davanın usulden reddine karar vermiştir. Yargıtay alt mahkemelerin bu gerekçesini usul ve yasaya uygun bularak kararı onamıştır.

Karar Metni5.514 karakter

11. Hukuk Dairesi         2025/4669 E.  ,  2025/6264 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/16 Esas, 2024/377 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/172 E., 2020/474 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalının kardeş olduklarını, cirosu yüksek olan ve ihracat yapan davalı şirkette 1/2 oranında hissedar olduklarını, şirketten elde ettikleri gelirin büyük kısmını gayrimenkule ve ... Eğitim Kurumuna yatırdıklarını, yaklaşık bir yıldır davacı ile davalı arasında davalının yarattığı olaylar nedeni ile ihtilaf bulunduğunu, şirketin tamamen davalının kontrolü altında hiçbir yasal denetime tabi olmadan içinin boşaltıldığını ileri sürerek davalı şirketin banka hesaplarındaki para hareketinin ve bununla ilgili talimatların şirket kaşesi üzerine her iki ortağın müşterek imzası olma zorunluluğu olmasına rağmen yapılan tüm işlemlerin nasıl ve kimin tarafından yapıldığının ve yapılan usülsüz transferlerin miktarının ne olduğunun, davalıya yine davalı şirketten ne kadarlık bir miktarın, hangi sebeple transfer edildiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı Şahıs vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın ne için tespit istediğini beyan etmeden ne yönde bir tespit talebi olduğunu bildirmeden afaki bir tespit talebinde bulunduğunu, davacı tarafın tek başına ... Sanayi Ticaret A.Ş. adına menfi tespit davası açmaya yetkili olmadığını, tespit istediği ... Sanayi Ticaret A.Ş.'nin % 49 ortağı olduğunu ve tespit istediği dönemlerde müşterek imza yetkilisi olduğunu, tespiti istenen ...Sanayi Ticaret A.Ş'ye tasfiye ve genel kurul yapılması talepli açılan davalarda atanan kayyımlar tarafından açılan bir davanın olmadığını çünkü ... şirketinin demir çelik işi yaptığını, bu yönde olağan işlerinin olduğunu, davacı tarafça Gaziosmanpaşa Asliye Hukuk Mahkemesi ve İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılan davaların reddedildiğini, davacı tarafın, müvekkili ile olan hasmane durumundan ötürü hayali iddialar içerisinde mesnetsiz ve usulen yerinde olmayan derdest ve mükerrer davalar ikame ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde; davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; talep edilen hususların şirketler hukukunda bilgi edinme hakkı kullanılmak suretiyle - bilgi edinme koşulları içinde - tespit edilmesinin mümkün ve zorunlu olduğu, bu hususlarda tespit davası açılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda davalı şirket yönünden 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı TTK) “Bilgi alma ve inceleme” başlıklı 614. maddesinin "her ortağın, müdürlerden, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebileceği ve belirli konuda inceleme yapabileceği, genel kurulun, bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellemesi halinde ortağın istemi üzerine Mahkemece bu hususta karar verileceği" hükmünü içerdiği, anılan Yasa hükmüne göre başvuruda bulunulması, diğer davalı ortak yönünden eda davası ile zararı varsa tazmini yoluna başvurulabilmesi mümkün iken davacının, davalı şirketin banka hesaplarındaki para hareketlerine, bununla ilgili talimatlara yönelik işlemlerin ve işlem bedellerinin tespitini talep etmesinde meşru ve güncel bir hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davalı şirketin banka hesaplarındaki para hareketinin ve bununla ilgili talimatların, davalı şirketin her iki ortağın müşterek imzası olma zorunluluğu olmasına rağmen yapılan tüm işlemlerin nasıl ve kimin tarafından yapıldığının, yapılan transferlerin miktarının ne olduğunun, davalıya yine davalı şirketten ne kadarlık bir miktarın, hangi sebeple transfer edildiğinin tespiti talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 15.10.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.

Alt Mahkeme Zinciri

istinaf
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi
2021/16 E.2024/377 K.
Esastan ret
ilk derece
İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi
2019/172 E.2020/474 K.
Davanın usulden reddi

TTK Atıfları (1)

m. 614· BAM: Şirket hesapları ve para hareketlerine ilişkin taleplerin TTK 614 uyarınca bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında ileri sürülmesi gerektiği, bu nedenle ayrı bir tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Diğer Mevzuat

6100 sayılı HMKHMK m. 353/1-b(1)HMK m. 370/1HMK m. 372

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca onanmasına, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine

Etiketler

bilgi alma hakkı
inceleme hakkı
hukuki yarar
tespit davası
limited şirket
para hareketleri
usulden ret

Bağlı TTK Maddeleri

m. 614Bilgi alma ve inceleme hakkı

11. Hukuk Dairesi 2025/4669 E. , 2025/6264 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/16 Esas, 2024/377 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2019/172 E., 2020/474 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalının kardeş olduklarını, cirosu yüksek olan ve ihracat yapan davalı şirkette 1/2 oranında hissedar olduklarını, şirketten elde ettikleri gelirin büyük kısmını gayrimenkule ve ... Eğitim Kurumuna yatırdıklarını, yaklaşık bir yıldır davacı ile davalı arasında davalının yarattığı olaylar nedeni ile ihtilaf bulunduğunu, şirketin tamamen davalının kontrolü altında hiçbir yasal denetime tabi olmadan içinin boşaltıldığını ileri sürerek davalı şirketin banka hesaplarındaki para hareketinin ve bununla ilgili talimatların şirket kaşesi üzerine her iki ortağın müşterek imzası olma zorunluluğu olmasına rağmen yapılan tüm işlemlerin nasıl ve kimin tarafından yapıldığının ve yapılan usülsüz transferlerin miktarının ne olduğunun, davalıya yine davalı şirketten ne kadarlık bir miktarın, hangi sebeple transfer edildiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı Şahıs vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın ne için tespit istediğini beyan etmeden ne yönde bir tespit talebi olduğunu bildirmeden afaki bir tespit talebinde bulunduğunu, davacı tarafın tek başına ... Sanayi Ticaret A.Ş. adına menfi tespit davası açmaya yetkili olmadığını, tespit istediği ... Sanayi Ticaret A.Ş.'nin % 49 ortağı olduğunu ve tespit istediği dönemlerde müşterek imza yetkilisi olduğunu, tespiti istenen ...Sanayi Ticaret A.Ş'ye tasfiye ve genel kurul yapılması talepli açılan davalarda atanan kayyımlar tarafından açılan bir davanın olmadığını çünkü ... şirketinin demir çelik işi yaptığını, bu yönde olağan işlerinin olduğunu, davacı tarafça Gaziosmanpaşa Asliye Hukuk Mahkemesi ve İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılan davaların reddedildiğini, davacı tarafın, müvekkili ile olan hasmane durumundan ötürü hayali iddialar içerisinde mesnetsiz ve usulen yerinde olmayan derdest ve mükerrer davalar ikame ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir. 2. Davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde; davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; talep edilen hususların şirketler hukukunda bilgi edinme hakkı kullanılmak suretiyle - bilgi edinme koşulları içinde - tespit edilmesinin mümkün ve zorunlu olduğu, bu hususlarda tespit davası açılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda davalı şirket yönünden 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı TTK) “Bilgi alma ve inceleme” başlıklı 614. maddesinin "her ortağın, müdürlerden, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebileceği ve belirli konuda inceleme yapabileceği, genel kurulun, bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellemesi halinde ortağın istemi üzerine Mahkemece bu hususta karar verileceği" hükmünü içerdiği, anılan Yasa hükmüne göre başvuruda bulunulması, diğer davalı ortak yönünden eda davası ile zararı varsa tazmini yoluna başvurulabilmesi mümkün iken davacının, davalı şirketin banka hesaplarındaki para hareketlerine, bununla ilgili talimatlara yönelik işlemlerin ve işlem bedellerinin tespitini talep etmesinde meşru ve güncel bir hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, davalı şirketin banka hesaplarındaki para hareketinin ve bununla ilgili talimatların, davalı şirketin her iki ortağın müşterek imzası olma zorunluluğu olmasına rağmen yapılan tüm işlemlerin nasıl ve kimin tarafından yapıldığının, yapılan transferlerin miktarının ne olduğunun, davalıya yine davalı şirketten ne kadarlık bir miktarın, hangi sebeple transfer edildiğinin tespiti talebine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 15.10.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.