Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

TTK 678, 818: Çift İmza ile Temsil Edilen Şirket Adına Tek İmza ile Çek Düzenleyenin Bizzat Sorumluluğu

Esas2025/2029E.Karar2025/6928K.20 Kasım 2025

Düzelterek OnamaOy birliği

Karar Özü

Çift imza ile temsil edilen şirketi tek başına temsile yetkili olmadığı halde çeki tek başına imzalayarak veren kişi, yetkisiz temsilci konumunda olduğundan TTK m. 818 yollamasıyla TTK m. 678 uyarınca çek bedelinden bizzat sorumludur.

Özet

Davacı taraf, iptal kararı aldığı zayi olan çeke dayalı olarak başlattığı ilamsız icra takibine davalı itiraz edince itirazın iptali davası açmıştır. İlk Derece Mahkemesi ve BAM, çift imza kuralı olan şirketi tek imza ile temsil eden davalının yetkisiz temsilci olarak bizzat sorumlu olduğunu tespit ederek asıl alacak yönünden davanın kabulüne karar vermiştir. Yargıtay, esas yönünden kararı onamış ancak İlk Derece Mahkemesi kararında icra inkâr tazminatına ilişkin kurulan çelişkili bendin, yeniden yargılama gerektirmeyen maddi hata niteliğinde olduğu gerekçesiyle çıkarılması suretiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermiştir.

Karar Metni7.489 karakter

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; keşidecisinin ... Plastik Mobilya İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehtarının davacı ..., keşide yerinin Manisa, keşide tarihinin 30.05.2018 olduğu 500.000,00 TL bedelli Vakıfbank Manisa şubesine ait çekin, keşideci şirketi temsilen davalı ... tarafından imza edilerek davacıya verildiğini, bahsi geçen çekten davacının alacaklı konumunda olduğunun anlaşıldığını, davacının davalıdan teslim aldığı çeki zayi ettiğini ve fakat yapılan başvuru neticesinde Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/370 E., 2018/767 K. sayılı kararı ile çekin zayi olmasından kaynaklı olarak çekin iptaline ve çek yerine geçecek ödemenin davacıya yapılmasına karar verildiğini, anılan karar ile birlikte davacıya ödeme yapılması amacıyla ... Plastik Mobilya İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne 12.11.2018 tarihli ihtar çekilmiş ise de tahsilat hususunda sonuç alınamadığını, alacağın tahsil edilmesi amacıyla Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/8 D.İş sayılı dosyasında ihtiyati haciz kararı aldıklarını, yokluklarında haciz kararı verilen ... Plastik Mobilya İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin karara, ihtiyati hacze konu çekin keşidecisi olan şirketin çift imza ile temsil edildiğinden bahisle itiraz ettiğini ve mahkemece 2019/8 D.iş sayılı dosyasında verilen ek kararda aynı gerekçelerle ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiğini, alacağını tahsil edemeyen davacının Manisa 3. İcra Dairesinin 2020/2823 E. sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattığını, davalı tarafından itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu ileri sürerek itirazın iptalini, takibin devamını, borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili yasal süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın dosyadaki mevcut belge ve kayıtlara göre davalıdan icra takibine konu takip miktarı kadar alacaklı olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 678. maddesine göre davalı yetkisiz temsilci durumunda bile olsa poliçedeki imzadan sorumlu olacağının açık olduğu, herhangi bir imza itirazının ve borcun ödendiğinin de davalı tarafça ileri sürülmediği, davalı tarafın cevap ve itirazlarının soyut kaldığı, delillerle desteklenmediği, davacının mevcut delil durumuna göre davasını ispatladığı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nin 29.11.20 23... /795 E., 2023/1851 K. sayılı kararına istinaden 100.000,00 TL icra inkâr tazminatına hükmedildiği ayrıca davacının 12.11.2018 tarihinde gönderdiğini belirttiği ihtarnamenin de dava dışı şirkete gönderildiği gerekçesi ile; " Davacının davasının kısmen kabulü ile; davalı tarafça Manisa 3. İcra Müdürlüğünün 2020/2823 E. (Eski Esas) sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın asıl alacak yönünden iptali ile takibin devamına, 76.561,65 TL faiz talebi yönünden temerrüt şartları oluşmadığından buna ilişkin talebin reddine, Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda davacı tarafın icra inkâr tazminatına yönelik talebinin kabulü ile 100.000,00 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yasal koşullar oluşmadığından icra inkâr tazminatına ilişkin talebin reddine" karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafça çekteki imzanın sıhhatine dair bir itirazda bulunulmadığı, süresinde cevap verilmemiş ise de, duruşmada, bilirkişi raporuna itirazlarında ve istinaf dilekçesinde davalı tarafın savunması, çekin teminaten/hatır çeki olarak verildiği, davacının bankadan kullanacağı bir kredi için verildiği, krediye konu ipotek kalktığında iadesi gerekirken iade edilmeyip gerçek borca dayalı olmayan çekin tahsil edilmek istendiği yönünde olduğu, davacının, lehtarı olduğu bahse konu çeki kaybettiğinden bahisle çek iptal davası açarak bu yönde karar alması ile, davacının çek iptal kararının hamili durumuna geldiği, dava dışı şirket çift imza ile temsil edildiğinden davalının tek imza ile çek keşide etmesi şirketi bağlamayıp geçersiz olacağı ancak TTK'nın 818/I-C maddesi yollamasıyla çeklerde de uygulanacak olan 678. maddesi hükmü uyarınca temsile yetkili olmadığı halde bir kişinin temsilci sıfatıyla çeke imzasını koyduğu takdirde o çekten dolayı bizzat sorumlu olacağı, bu nedenle davalının, yetkili olmadığı halde alacağa konu çeki imzalamış olması nedeniyle borçtan bizzat sorumlu olup, Mahkemenin bu yöndeki kabulünde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, çekin zayi edildiği iddiası ile açılan dava sonucunda alınmış olan kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali kararına dayanılarak başlatılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
1.Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.İlk Derece Mahkemesince icra inkâr tazminatı talebine dair 2. maddede tazminatın kabulü yönünde hüküm kurulduğu, yeniden yazılan 2. maddede ise icra inkar tazminatı talebinin reddine dair hüküm kurulduğu, talebinin reddine ilişkin verilen hükmün maddi hataya dayalı olarak kurulduğu anlaşıldığından hüküm fıkrasında yer alan 2. 2 numaralı madde ile icra inkar tazminatına ilişkin talebin reddedilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bent uyarınca temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 2. 2 numaralı bendinde yer alan “Yasal koşullar oluşmadığından icra inkâr tazminatına ilişkin talebin reddine” ibaresinin çıkartılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 20.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Alt Mahkeme Zinciri

bam
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
2024/1529 E.2024/2181 K.
İstinaf başvurusunun esastan reddi
ilk derece
Manisa 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
2024/10 E.2024/191 K.
Davanın kısmen kabulü

TTK Atıfları (2)

Diğer Mevzuat

6100 sayılı HMK m. 353/1-b(1)6100 sayılı HMK m. 370/2

Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına

Etiketler

çekin iptali
yetkisiz temsil
itirazın iptali
bizzat sorumluluk
çift imza kuralı
maddi hata
icra inkar tazminatı

Bağlı TTK Maddeleri

11. Hukuk Dairesi 2025/2029 E. , 2025/6928 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1529 Esas, 2024/2181 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Manisa 5. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/10 E., 2024/191 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; keşidecisinin ... Plastik Mobilya İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehtarının davacı ..., keşide yerinin Manisa, keşide tarihinin 30.05.2018 olduğu 500.000,00 TL bedelli Vakıfbank Manisa şubesine ait çekin, keşideci şirketi temsilen davalı ... tarafından imza edilerek davacıya verildiğini, bahsi geçen çekten davacının alacaklı konumunda olduğunun anlaşıldığını, davacının davalıdan teslim aldığı çeki zayi ettiğini ve fakat yapılan başvuru neticesinde Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/370 E., 2018/767 K. sayılı kararı ile çekin zayi olmasından kaynaklı olarak çekin iptaline ve çek yerine geçecek ödemenin davacıya yapılmasına karar verildiğini, anılan karar ile birlikte davacıya ödeme yapılması amacıyla ... Plastik Mobilya İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne 12.11.2018 tarihli ihtar çekilmiş ise de tahsilat hususunda sonuç alınamadığını, alacağın tahsil edilmesi amacıyla Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/8 D.İş sayılı dosyasında ihtiyati haciz kararı aldıklarını, yokluklarında haciz kararı verilen ... Plastik Mobilya İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin karara, ihtiyati hacze konu çekin keşidecisi olan şirketin çift imza ile temsil edildiğinden bahisle itiraz ettiğini ve mahkemece 2019/8 D.iş sayılı dosyasında verilen ek kararda aynı gerekçelerle ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiğini, alacağını tahsil edemeyen davacının Manisa 3. İcra Dairesinin 2020/2823 E. sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattığını, davalı tarafından itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu ileri sürerek itirazın iptalini, takibin devamını, borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili yasal süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın dosyadaki mevcut belge ve kayıtlara göre davalıdan icra takibine konu takip miktarı kadar alacaklı olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 678. maddesine göre davalı yetkisiz temsilci durumunda bile olsa poliçedeki imzadan sorumlu olacağının açık olduğu, herhangi bir imza itirazının ve borcun ödendiğinin de davalı tarafça ileri sürülmediği, davalı tarafın cevap ve itirazlarının soyut kaldığı, delillerle desteklenmediği, davacının mevcut delil durumuna göre davasını ispatladığı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nin 29.11.20 23... /795 E., 2023/1851 K. sayılı kararına istinaden 100.000,00 TL icra inkâr tazminatına hükmedildiği ayrıca davacının 12.11.2018 tarihinde gönderdiğini belirttiği ihtarnamenin de dava dışı şirkete gönderildiği gerekçesi ile; " Davacının davasının kısmen kabulü ile; davalı tarafça Manisa 3. İcra Müdürlüğünün 2020/2823 E. (Eski Esas) sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın asıl alacak yönünden iptali ile takibin devamına, 76.561,65 TL faiz talebi yönünden temerrüt şartları oluşmadığından buna ilişkin talebin reddine, Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda davacı tarafın icra inkâr tazminatına yönelik talebinin kabulü ile 100.000,00 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yasal koşullar oluşmadığından icra inkâr tazminatına ilişkin talebin reddine" karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafça çekteki imzanın sıhhatine dair bir itirazda bulunulmadığı, süresinde cevap verilmemiş ise de, duruşmada, bilirkişi raporuna itirazlarında ve istinaf dilekçesinde davalı tarafın savunması, çekin teminaten/hatır çeki olarak verildiği, davacının bankadan kullanacağı bir kredi için verildiği, krediye konu ipotek kalktığında iadesi gerekirken iade edilmeyip gerçek borca dayalı olmayan çekin tahsil edilmek istendiği yönünde olduğu, davacının, lehtarı olduğu bahse konu çeki kaybettiğinden bahisle çek iptal davası açarak bu yönde karar alması ile, davacının çek iptal kararının hamili durumuna geldiği, dava dışı şirket çift imza ile temsil edildiğinden davalının tek imza ile çek keşide etmesi şirketi bağlamayıp geçersiz olacağı ancak TTK'nın 818/I-C maddesi yollamasıyla çeklerde de uygulanacak olan 678. maddesi hükmü uyarınca temsile yetkili olmadığı halde bir kişinin temsilci sıfatıyla çeke imzasını koyduğu takdirde o çekten dolayı bizzat sorumlu olacağı, bu nedenle davalının, yetkili olmadığı halde alacağa konu çeki imzalamış olması nedeniyle borçtan bizzat sorumlu olup, Mahkemenin bu yöndeki kabulünde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, çekin zayi edildiği iddiası ile açılan dava sonucunda alınmış olan kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali kararına dayanılarak başlatılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe 1.Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.İlk Derece Mahkemesince icra inkâr tazminatı talebine dair 2. maddede tazminatın kabulü yönünde hüküm kurulduğu, yeniden yazılan 2. maddede ise icra inkar tazminatı talebinin reddine dair hüküm kurulduğu, talebinin reddine ilişkin verilen hükmün maddi hataya dayalı olarak kurulduğu anlaşıldığından hüküm fıkrasında yer alan 2. 2 numaralı madde ile icra inkar tazminatına ilişkin talebin reddedilmiş olması bozmayı gerektirir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir. VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bent uyarınca temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 2. 2 numaralı bendinde yer alan “Yasal koşullar oluşmadığından icra inkâr tazminatına ilişkin talebin reddine” ibaresinin çıkartılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 20.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.