Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

TTK 715-721: Bankanın Tahsile Verilen Bonoda İmza İnceleme Yükümlülüğünün Bulunmadığı

Esas2025/3052E.Karar2025/6682K.6 Kasım 2025

OnamaOy birliği

Karar Özü

Tahsil amacıyla bankaya tevdi edilen senedin (bononun) ciro zincirini şeklen inceleme yükümlülüğü bulunan bankanın, senetteki keşideci imzasının sıhhatini kontrol etme mükellefiyeti bulunmadığından, şeklen geçerli olan senedin ödenmemesi üzerine protesto edilmesinde bankaya kusur atfedilemez.

Özet

Davacı, kendisi adına sahte imza ile düzenlenen bononun davalı banka tarafından haksız yere protesto edildiğini ve bu işlemin risk merkezine bildirilmesiyle ticari itibarının zedelendiğini iddia ederek haksız protestonun tespiti davası açmıştır. BAM, tahsile verilen bononun zorunlu unsurları taşıdığı ve ciro silsilesinde kopukluk olmadığı durumlarda bankanın keşideci imzasını kontrol yükümlülüğü olmadığını belirterek davayı reddetmiştir. Yargıtay, bozmaya uyularak verilen ret kararını onamıştır.

Karar Metni4.361 karakter

11. Hukuk Dairesi         2025/3052 E.  ,  2025/6682 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/127 Esas, 2025/553 Karar
HÜKÜM : Davanın reddi

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 20.05.2018 ödeme tarihli, 82.000,00 TL tutarlı, ... Havalandırma-Arda Kardoog lehine düzenlenmiş bononun davalı tarafından tahsile arz edildiğini ve protesto edilerek Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi ve Merkez Bankasına bildirildiğini, duruma muttali olunması üzerine davalı bankaya ihtarname keşide edilerek davacı imzaları ile bonodaki imzalar arasında benzerlik bulunmadığını, adresin davacıya ait olmadığını, bonoyu bankaya sunan, cirolayan ve borçlu olarak gözüken tüm şahısların muhtemelen gerçek olmadığını, bu nedenle protesto işleminin kaldırılması gerektiğinin bildirildiğini, ihtarnameye konu ile ilgisi olmayan bir cevap verildiğini, haksız protestonun Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi ve Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasına bildirilmesi nedeniyle müvekkilinin ticari itibarının zedelendiğini belirterek protesto işleminde davalı bankanın kusurlu olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu senedin protesto talepli olarak tahsile verildiğini, senet bedeli tahsil edilemediğinden 23.05.2018 tarihinde protesto edildiğini, yasal düzenlemeler gereği müvekkili bankanın tahsile verilen senedi inceleme yükümlülüğü bulunmadığını, söz konusu senedin birbirine bağlı cirolardan oluştuğunu, senedi elinde bulunduranın yetkili hamil sayılacağını, sadece dış görünüşü incelemenin yeterli olduğunu, cirantalardan birisinin imzasının sahte olmasının veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayanın imza yetkisinden yoksun bulunmasının ciro zincirini etkilemeyeceğini, Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, bu nedenle protesto talepli olarak müvekkili bankaya verilen senedin bedelinin ödenmemiş olması nedeniyle protesto edilmiş olmasından dolayı müvekkili bankanın kusurlu eyleminden söz edilemeyeceğini, protestonun senet bilgileri doğrultusunda gerçekleştirilmiş olması nedeniyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 721. maddesi gereği haksız protestodan söz edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, TTK'nın 788/1-d hükmü atfı ile aynı Kanun'un 714-722. maddelerde düzenlenen "protesto" hükümlerinin bonolarda da uygulanması gerektiği, TTK'nın 715. maddesi gereğince; "Protestonun 716. maddede belirtilen şekil ve surette noterlikçe düzenlenmesi gerektiği.", TTK'nın 721. maddesi gereğince; "Noter tarafından imza edilen protesto kanuna uygun olarak düzenlenmediği veya içindeki kayıtlar yanlış olduğu taktirde de geçerlidir." hükümlerinin düzenlendiği, davaya konu bononun zorunlu unsurları taşıdığı, şeklen yapılan incelemede ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davalı bankanın bonodaki imzanın keşideciye ait olup olmadığını kontrol yükümlülüğünün bulunmadığı, protesto işleminde yasaya aykırılık olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ödememe protestosunun haksız olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosyadaki yazılara, Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/3 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

V. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 06.11.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.

Alt Mahkeme Zinciri

bam
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
2025/127 E.2025/553 K.
Davanın reddi

TTK Atıfları (3)

Diğer Mevzuat

6100 sayılı HMK m. 370/16100 sayılı HMK m. 3726100 sayılı HMK m. 373/3

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca onanmasına

Etiketler

bono
ödememe protestosu
haksız protesto
bankanın sorumluluğu
imza incelemesi
ciro silsilesi

Bağlı TTK Maddeleri

11. Hukuk Dairesi 2025/3052 E. , 2025/6682 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/127 Esas, 2025/553 Karar HÜKÜM : Davanın reddi Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 20.05.2018 ödeme tarihli, 82.000,00 TL tutarlı, ... Havalandırma-Arda Kardoog lehine düzenlenmiş bononun davalı tarafından tahsile arz edildiğini ve protesto edilerek Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi ve Merkez Bankasına bildirildiğini, duruma muttali olunması üzerine davalı bankaya ihtarname keşide edilerek davacı imzaları ile bonodaki imzalar arasında benzerlik bulunmadığını, adresin davacıya ait olmadığını, bonoyu bankaya sunan, cirolayan ve borçlu olarak gözüken tüm şahısların muhtemelen gerçek olmadığını, bu nedenle protesto işleminin kaldırılması gerektiğinin bildirildiğini, ihtarnameye konu ile ilgisi olmayan bir cevap verildiğini, haksız protestonun Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi ve Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasına bildirilmesi nedeniyle müvekkilinin ticari itibarının zedelendiğini belirterek protesto işleminde davalı bankanın kusurlu olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu senedin protesto talepli olarak tahsile verildiğini, senet bedeli tahsil edilemediğinden 23.05.2018 tarihinde protesto edildiğini, yasal düzenlemeler gereği müvekkili bankanın tahsile verilen senedi inceleme yükümlülüğü bulunmadığını, söz konusu senedin birbirine bağlı cirolardan oluştuğunu, senedi elinde bulunduranın yetkili hamil sayılacağını, sadece dış görünüşü incelemenin yeterli olduğunu, cirantalardan birisinin imzasının sahte olmasının veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayanın imza yetkisinden yoksun bulunmasının ciro zincirini etkilemeyeceğini, Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, bu nedenle protesto talepli olarak müvekkili bankaya verilen senedin bedelinin ödenmemiş olması nedeniyle protesto edilmiş olmasından dolayı müvekkili bankanın kusurlu eyleminden söz edilemeyeceğini, protestonun senet bilgileri doğrultusunda gerçekleştirilmiş olması nedeniyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 721. maddesi gereği haksız protestodan söz edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir. III. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, TTK'nın 788/1-d hükmü atfı ile aynı Kanun'un 714-722. maddelerde düzenlenen "protesto" hükümlerinin bonolarda da uygulanması gerektiği, TTK'nın 715. maddesi gereğince; "Protestonun 716. maddede belirtilen şekil ve surette noterlikçe düzenlenmesi gerektiği.", TTK'nın 721. maddesi gereğince; "Noter tarafından imza edilen protesto kanuna uygun olarak düzenlenmediği veya içindeki kayıtlar yanlış olduğu taktirde de geçerlidir." hükümlerinin düzenlendiği, davaya konu bononun zorunlu unsurları taşıdığı, şeklen yapılan incelemede ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davalı bankanın bonodaki imzanın keşideciye ait olup olmadığını kontrol yükümlülüğünün bulunmadığı, protesto işleminde yasaya aykırılık olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. IV. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, ödememe protestosunun haksız olduğunun tespiti istemine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosyadaki yazılara, Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/3 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir. V. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 06.11.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.