Yargıtay 12. Hukuk Dairesi

TTK 749, 778: Bonoda Lehtar-Cirantaya Karşı Takip Sonrası Zamanaşımı Süresinin Bir Yıl Olması ve Zamanaşımının Gerçekleşmesi

Esas2025/3199E.Karar2025/5090K.2 Temmuz 2025

BozmaOy birliği

Karar Özü

Bonoya dayalı kambiyo takiplerinde, lehtar-ciranta konumunda olan borçluya karşı takibin kesinleşmesinden sonraki dönemde uygulanacak zamanaşımı süresi TTK m. 749/2 uyarınca bir yıldır.

Özet

Borçlular takibin kesinleşmesinden sonraki dönemde zamanaşımının gerçekleştiği iddiasıyla icra mahkemesine başvurmuştur. İlk derece mahkemesi talebi kabul ederek takibin talikine karar vermiş, bölge adliye mahkemesi ise borçluların tamamı için zamanaşımı süresini üç yıl kabul ederek davayı reddetmiştir. Yargıtay, borçlulardan birinin lehtar-ciranta olduğunu, cirantaya karşı zamanaşımı süresinin bir yıl olduğunu ve icra dosyasında bu borçlu özelinde bir yıllık sürede zamanaşımını kesen herhangi bir işlem yapılmadığını saptayarak kararı bozmuştur.

Karar Metni3.275 karakter

12. Hukuk Dairesi 2025/3199 E. , 2025/5090 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacılar/borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte, borçlunun icra mahkemesine başvurusunda; takibin kesinleşmesinden sonraki döneme ilişkin zamanaşımı itirazında bulunulduğu, ilk derece mahkemesince, davanın kabulü ile zamanaşımı nedeni ile takibin talikine karar verildiği, alacaklı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, takibin devamını sağlayıcı 21.12.2015 tarihli haciz talebinden sonra 25.11.2016, 22.08.2019, 20.08.2020, 10.09.2020, 12.07.2021, 30.07.2022 tarihlerinde tüm borçlular yönünden haciz taleplerinin bulunduğu, 3 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;
Takip dayanağı bononun 29.04.2013 olan düzenlenme tarihi itibariyle uygulanması gereken 6102 sayılı TTK 778/h maddesi göndermesiyle bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 749. maddesi gereğince; poliçeyi kabul eden muhataba (bonoyu düzenleyene) karşı başlatılacak takiplerde zamanaşımı süresi vadeden itibaren üç yıldır. TTK'nun 749/2. maddesine göre ise, hamilin, cirantayı takip etmesi halinde zamanaşımı süresi bir yıldır.
Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine konu edilen bonoda, borçlu ... Motorlu Araçlar Ltd. Tşi., lehtar-ciranta konumundadır.
Somut olayda, takibe konu bonoda lehtar-ciranta konumunda olan borçlu ... Motorlu Araçlar Ltd. Şti. hakkında diğer borçlular ile birlikte takibe başlandığı, 10.01.2014 tarihinde ödeme emri tebliğ edildikten sonra takibin kesinleştiği, alacaklı vekilince 25.11.2016 tarihinde haciz talep edildiği, bu tarihten sonra 22.08.2019 tarihinde yeniden haciz talep edildiği, ancak bu tarihler arasında zamanaşımını kesen bir işlem yapılmadığı görülmüştür.

Bu durumda takibin kesinleşmesinden sonraki dönemde lehtar ciranta konumunda olan borçlu ... Motorlu Araçlar Ltd. Şti. hakkında bir yıllık zamanaşımı süresi içinde herhangi bir takip işlemi uygulamadığından İİK'nun 71. maddesi yollamasıyla aynı yasanın 33/a maddesine göre istemin ... Motorlu Araçlar Ltd. Şti. yönünden kabulü gerekirken yazılı gerekçeyle zamanaşımının üç yıl olduğundan bahisle reddi isabetsizdir.
SONUÇ:
Borçlu ... Motorlu Araçların temyiz itirazlarının kabulü ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi’nin 20.03.2025 tarih ve 2024/1730 E. - 2025/504 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/2. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.07.2025 gününde oy birliğiyle karar verildi.

Alt Mahkeme Zinciri

bam
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
2024/1730 E.2025/504 K.20.03.2025
Alacaklının istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verilmesi
ilk derece
İcra Mahkemesi
Davanın kabulü ile zamanaşımı nedeni ile takibin talikine karar verilmesi

TTK Atıfları (3)

Diğer Mevzuat

İİK m. 71İİK m. 33/a5311 sayılı KanunİİK m. 364/26100 sayılı HMKHMK m. 373/2

HMK'nun 373/2. maddeleri uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının bozulmasına, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine

Etiketler

bono
zamanaşımı
lehtar ciranta
takibin kesinleşmesi
kambiyo takibi
zamanaşımının kesilmesi

Bağlı TTK Maddeleri

12. Hukuk Dairesi 2025/3199 E. , 2025/5090 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacılar/borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü : Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte, borçlunun icra mahkemesine başvurusunda; takibin kesinleşmesinden sonraki döneme ilişkin zamanaşımı itirazında bulunulduğu, ilk derece mahkemesince, davanın kabulü ile zamanaşımı nedeni ile takibin talikine karar verildiği, alacaklı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, takibin devamını sağlayıcı 21.12.2015 tarihli haciz talebinden sonra 25.11.2016, 22.08.2019, 20.08.2020, 10.09.2020, 12.07.2021, 30.07.2022 tarihlerinde tüm borçlular yönünden haciz taleplerinin bulunduğu, 3 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verildiği görülmüştür. Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de; Takip dayanağı bononun 29.04.2013 olan düzenlenme tarihi itibariyle uygulanması gereken 6102 sayılı TTK 778/h maddesi göndermesiyle bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 749. maddesi gereğince; poliçeyi kabul eden muhataba (bonoyu düzenleyene) karşı başlatılacak takiplerde zamanaşımı süresi vadeden itibaren üç yıldır. TTK'nun 749/2. maddesine göre ise, hamilin, cirantayı takip etmesi halinde zamanaşımı süresi bir yıldır. Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine konu edilen bonoda, borçlu ... Motorlu Araçlar Ltd. Tşi., lehtar-ciranta konumundadır. Somut olayda, takibe konu bonoda lehtar-ciranta konumunda olan borçlu ... Motorlu Araçlar Ltd. Şti. hakkında diğer borçlular ile birlikte takibe başlandığı, 10.01.2014 tarihinde ödeme emri tebliğ edildikten sonra takibin kesinleştiği, alacaklı vekilince 25.11.2016 tarihinde haciz talep edildiği, bu tarihten sonra 22.08.2019 tarihinde yeniden haciz talep edildiği, ancak bu tarihler arasında zamanaşımını kesen bir işlem yapılmadığı görülmüştür. Bu durumda takibin kesinleşmesinden sonraki dönemde lehtar ciranta konumunda olan borçlu ... Motorlu Araçlar Ltd. Şti. hakkında bir yıllık zamanaşımı süresi içinde herhangi bir takip işlemi uygulamadığından İİK'nun 71. maddesi yollamasıyla aynı yasanın 33/a maddesine göre istemin ... Motorlu Araçlar Ltd. Şti. yönünden kabulü gerekirken yazılı gerekçeyle zamanaşımının üç yıl olduğundan bahisle reddi isabetsizdir. SONUÇ: Borçlu ... Motorlu Araçların temyiz itirazlarının kabulü ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi’nin 20.03.2025 tarih ve 2024/1730 E. - 2025/504 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/2. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.07.2025 gününde oy birliğiyle karar verildi.