Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

TTK 776: Bonoda İmza Eksikliği, Kambiyo Vasfının Kaybı ve Avalistin Sorumluluğu

Esas2025/1957E.Karar2025/5644K.24 Eylül 2025

OnamaOy birliği

Karar Özü

Bono üzerinde düzenleyenin imzasının bulunmaması senedin kambiyo vasfını ortadan kaldırır ve bu şekli noksanlık nedeniyle aval verenin de bono dayanak gösterilerek sorumluluğuna gidilemez.

Özet

Davacılar tarafından bono usulsüzlüğüne dayalı olarak açılan menfi tespit davasında, ilk derece mahkemesince lehdara parmak izi basılarak verilen senedin imza unsuru taşımaması sebebiyle kambiyo vasfında olmadığı ve geçersizliği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Yargıtay, bozma kararına uyularak yapılan yargılama neticesinde verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğuna hükmederek yerel mahkeme hükmünü onamıştır.

Karar Metni3.158 karakter

11. Hukuk Dairesi 2025/1957 E. , 2025/5644 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/31 Esas, 2021/271 Karar
HÜKÜM : Davanın kabulü

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı vekilince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin/ dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından davacılar aleyhine bonoya dayanarak takip başlatıldığını, davacıların davalıya senetler nedeniyle borçlu olmadığını, davacı ... ...'ın okuma yazma bilmediğini, gözlerinin de görmediğini, senet üzerindeki yazıların davacılara ait olmadığını, davalının 11.01.2016 tarihli belge ile borcu olmadığını ikrar ettiğini, buna rağmen takibe devam edildiğini belirterek davacıların borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde;davalının, davacılara 40.000,00 TL bedel karşılığında otobüs sattığını, davalının davacılardan 40.000,00 TL alacaklı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, dava konusu senette davacıların murisi ... ...'ın keşideci, diğer davacı ... aval veren, davalının ise lehtar olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 776. maddesinde bononun taşıması gereken zorunlu unsurların belirtildiği, bu madde kapsamında belirtilen unsurları taşımayan bononun geçerli olmayacağı, davaya konu bononun davacıların murisi keşideci ... ... tarafından parmak izi basılarak davalıya verildiği, TTK'nın 776. maddesine göre bono üzerinde düzenleyenin imzasının bulunması gerektiği, dava konusu bononun kambiyo vasfında olmadığı, geçersiz olduğu, davacılardan ... aval veren konumunda olup sadece bonodaki şekli noksanlıklardan dolayı borçlu olmadığının tespitini talep edebileceği, dava konusu bonoda imza bulunmadığından geçersiz olup bu durumda davacı aval verenin de bono nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı, dava konusu bononun keşideci tarafından imzalanmadığı bu nedenle kambiyo vasfında olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/4 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

V. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 24.09.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.

Alt Mahkeme Zinciri

ilk derece
Asliye Hukuk Mahkemesi
2021/31 E.2021/271 K.
Davanın kabulü

TTK Atıfları (1)

m. 776· İlk Derece Mahkemesi: Bononun zorunlu unsurları kapsamında düzenleyenin imzasının bulunması gerektiği, imza yerine parmak izi bulunan senedin kambiyo vasfına haiz olmayıp geçersiz olduğu ve bu noksanlık nedeniyle aval verenin de sorumlu tutulamayacağı tespiti

Diğer Mevzuat

6100 sayılı HMKHMK m. 373/4HMK m. 370/1HMK m. 372

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca onanmasına

Etiketler

menfi tespit
bono
imza eksikliği
kambiyo vasfı
aval
parmak izi
şekil noksanlığı

Bağlı TTK Maddeleri

m. 776Unsurlar

11. Hukuk Dairesi 2025/1957 E. , 2025/5644 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/31 Esas, 2021/271 Karar HÜKÜM : Davanın kabulü İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı vekilince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin/ dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından davacılar aleyhine bonoya dayanarak takip başlatıldığını, davacıların davalıya senetler nedeniyle borçlu olmadığını, davacı ... ...'ın okuma yazma bilmediğini, gözlerinin de görmediğini, senet üzerindeki yazıların davacılara ait olmadığını, davalının 11.01.2016 tarihli belge ile borcu olmadığını ikrar ettiğini, buna rağmen takibe devam edildiğini belirterek davacıların borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde;davalının, davacılara 40.000,00 TL bedel karşılığında otobüs sattığını, davalının davacılardan 40.000,00 TL alacaklı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, dava konusu senette davacıların murisi ... ...'ın keşideci, diğer davacı ... aval veren, davalının ise lehtar olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 776. maddesinde bononun taşıması gereken zorunlu unsurların belirtildiği, bu madde kapsamında belirtilen unsurları taşımayan bononun geçerli olmayacağı, davaya konu bononun davacıların murisi keşideci ... ... tarafından parmak izi basılarak davalıya verildiği, TTK'nın 776. maddesine göre bono üzerinde düzenleyenin imzasının bulunması gerektiği, dava konusu bononun kambiyo vasfında olmadığı, geçersiz olduğu, davacılardan ... aval veren konumunda olup sadece bonodaki şekli noksanlıklardan dolayı borçlu olmadığının tespitini talep edebileceği, dava konusu bonoda imza bulunmadığından geçersiz olup bu durumda davacı aval verenin de bono nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı, dava konusu bononun keşideci tarafından imzalanmadığı bu nedenle kambiyo vasfında olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir. IV. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/4 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir. V. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 24.09.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.